«Úshqońyrdyń» úshinshi tynysy

Qalaaralyq avtobeket jolaýshylarǵa qaıtadan qyzmet kórsete bastady Almatyda áıgili «Úshqońyr» avtobeketi araǵa 9 jyl salyp, qaıta iske kiristi. О́tken jyldyń aıaǵynda tólqujatyn jańasha resimdegen saýda ortalyǵy bastapqydaǵy «Úshqońyr» avtobeketi ataýyn qaıtaryp aldy. Osyǵan baılanysty qalaaralyq «Úshqońyr» avtobeketiniń dırektory Berik Yrysbaıuly ABDRAHMANOVTY áńgimege tarttyq. – Berik Yrysbaıuly, aýqymy men halqynyń sany aı sanap emes, kún sa­nap ósken alyp Almatynyń «Úsh­qońyr» avtobeketine qatysty jyry osymen aıaqtaldy dep aıtýǵa bola ma? – О́zderińizge málim, Qarasaı aýda­nynyń jer aýmaǵynda 2007 jyly turǵyzylǵan «Úshqońyr» avtobeketi, ókinishke qaraı, sol kezeńde tolyqqandy óziniń kásibı maqsattaǵy qyzmetin atqara almady. Onyń sebepteri kóp... Kóz úırengen, et úırengen Almatydaǵy qalaaralyq «Saıran» jolaýshylar tasymaldaıtyn avtobeketinen jolaýshylar da, kólik júrgizýshiler de bir mezette qosh aıtysyp kete almady. Birqatar múddeli azamattar da av­tobekettiń qalanyń ishinde bolǵanyn qalady. Sondyqtan da sol jyldary «Úshqońyr» amalsyzdan avtobeket emes, saýda ortalyǵyna aınaldy. Jasyratyn nesi bar, saýda aınalymy «Úshqońyrdy» ushpaqqa ushyrmady. Qoǵamdyq uıymdar, halyq munyń bárin kózimen kórip júrdi. Sizdiń «jyry taýsyldy ma?» degen saýalyńyz soǵan baılanysty aıtylyp otyr dep oılaımyn. Mine, búgingi tańda «Úshqońyr» avtobeketi óziniń áýel bastaǵy kásibı qyzmetine kiristi. – Avtobekettiń bastapqy qyzmetin qaıtaryp alýyna sebepter de bolǵan shyǵar? – Almaty qalasyn damytýdyń 2020 jylǵa deıingi baǵdarlamasyna sáıkes úlken qalaǵa qyzmet etetin úlken úsh avtobeket salynýy tıis. Qazirgideı daǵ­darys jaǵdaıynda qandaı da bir aýqymdy qurylys nysanyn salýdy jobalaǵanmen, ony turǵyzý da ońaı sharýa emes. Osy oraıda, «Úshqońyr» barlyq taraptan saraptap kelgende de qazirgi zamanǵy avtobekettik ta­laptar údesinen shyqty. Almaty qa­lasy men Almaty oblysynyń ákim­digi men kólik jáne jolaýshylar tasymalyna qatysy bar barlyq quzyrly uıym­dardan quralǵan komıssııa mú­sheleri «Úshqońyrǵa» kelip, onyń bolashaqta atqaratyn qyzmeti jáne min­detimen keńinen tanysty. Komıssııa biraýyzdan bizdiń avtobekettiń mem­le­kettik jospardaǵy úsh nysannyń, onyń ishinde ońtústik baǵyttaǵy avtobekettiń ornyn tolyqtaı basatynyna, qyzmetin atqaratynyna senim bildirdi. Tıisti oryndar avtobekettiń qujatyn zańdastyryp berdi. – Qalaaralyq avtobekettiń dál bú­gingi kúnderdegi halyqqa qyzmet kór­setý jaıy týraly ne aıtýǵa bolady? – Smetalyq joba boıynsha bul avtobekette 2100 jolaýshy aıaldaıtyn kútý zaly men 200 avtobýsqa arnalǵan turaq alańy bar. Qazirgi bizdiń boljamymyz boıynsha – qajet bolǵan kúnde «Úshqońyrdyń» 4000 adamǵa deıin qyzmet kórsetýge shamasy jetedi. Ol úshin ekonomıkalyq múmkindigi de, zańdastyrylǵan jer telimi da bar ekenin aıta ketkim keledi. – Qandaı problema bar? – Eń birinishi problema – meıman­hana máselesi. Bizdiń aýmaqta bar bol­ǵany jalǵyz ǵana 42 oryndyq qo­naq úıi salynǵan. Alys joldan kel­gen avtobýs júrgizýshileri úshin du­rys­tap ty­nyǵyp, jolǵa qaıta shyǵý óte ma­ńyzdy másele sanalady. Sol se­bepti de, biz qasymyzda tıip turǵan Qas­keleńniń ataqty «Barys» avtomobıl saýda ortalyǵynyń qonaq úılerin jalǵa al­maqpyz. Júrgizýshilerdiń birqatary óz­deri úırenip alǵan «Altyn Orda» saýda orta­lyǵynyń meımanhanalaryna baryp tynyǵyp júr. О́z tarapymyzdan aıtarym, kóktem shyǵysymen avtobekettiń oń­tústik-shyǵys aýmaǵynda eki qabatty úl­ken qonaqúıdiń qurylysyn bastaımyz. Mu­nyń barlyǵy da taıaý arada sheshiletin má­seleler. Eń basty problemamyz osy ǵana... – Máselen, 1000 nemese 500 shaqy­rym jol júrip kelgen jolaýshy Al­matyǵa jetý úshin «Úshqońyrdan» kó­lik aýystyryp mingen sátinde min­detti túrde «Altyn Ordanyń» kep­tele­gine túsedi. Eń úlken problema osy emes pe? – Onyńyz ras... Biraq, biz munyń barlyǵyn da aldyn ala oılastyryp qoıdyq. Bizge Qaskeleń avtobýs parkinen 50 «Gazel» mıkroavtobýsy men qyryq oryndyq 3 jaıly avtobýs qyzmet kór­setedi. Sondaı-aq, bulardyń qataryna almatylyq №303 marshrýttyq jolaýshylar avtobýsy qosyldy. Bizdiń bolashaq múddemiz úshin jáne de eń aldymen, joldan sharshap jetken jolaýshylardyń kóńilderine kirbiń uıalatpaý jaǵyn aldyn ala qarastyrdyq. Bizdiń avtobýs­tarymyz «Altyn Ordadan» kidirissiz ótip jatyr. Jolaýshylar tarapynan da, júrgizýshiler tarapynan da bizge ondaı shaǵym ázirge túsken joq. – Munyńyz adam sen­gisiz áńgimege uqsap ketken joq pa? – Ol ras. Onyń taǵy bir sebebi, jolaýshylar bizge jol kestesi boıynsha tań mezgilinde keledi. Nemese tún ortasynda degendeı... Bul ýaqytta «Al­tyn Ordada» jol keptelegi bolmaıdy. Ras, alǵashqy kúnderi avtobýstan Almatyǵa jetpeı túsken jolaýshylar abdyrap, ne isterin bilmeı qınalǵany ras. Bizdiń qyzmetkerler dereý jol siltedi, kómektesti. Qalaǵa baratyn mı­kroavtobýstarǵa otyrǵyzdy. Qazir bá­ri de oryn-ornyna keldi. Avtobýstan túsken jolaýshy 100 teńgesin tóleıdi de, mıkroavtobýsqa minip, dittegen jerine jetedi. Asyqsa, qyzmet kórsetýge daıyn fırmalyq taksıler tizilip tur. Qazirgi tańda Qyzylorda, Túrkistan, Shymkent, Taraz qalalarynan kelgen avtobýs­tar jańa avtobekette turaqty túrde or­nyǵyp jatyr. Bolashaqta elimizdiń soltústik jaǵynan keletin jolaýshylar kóligin qabyldaý máselesi kún tártibinde tur. – Halyq kóp shoǵyrlanǵan jerde eń aldymen ózińiz aıtqan demalatyn jaı, sol sekildi, árıne, tamaqtanatyn oryn bolýy mindetti? – Iá, ol ras, as – adamnyń ar­qaýy. Qazir bizde jolaýshylarǵa alǵash­qy­lardyń biri bolyp «Aq dastarhan» dámhanasy dám-tuzyn usyna bastady. Kelýshiler dámhana qyzmetine rıza. «Aq dastarhannyń» qatarynan oryn almaq nıettegi tamaq daıyndaýshylar­dan usynystar túsýde. Bárine de qoldaý bildirýge daıynbyz, alaıda, biz eń aldymen halyqqa qyzmet kórsetýdiń meılinshe minsiz bolý jaǵyn óte-móte qatań qadaǵalaımyz. Úmitkerlerge osy jaǵyn eskerttik. – Qazirgi «Úshqońyr» avtobeketinde qansha adam halyqqa qyzmet kór­setedi? – Mekemede meni qosqanda shtat boıyn­sha 32 adam bar. Qyzmet aýqymy ósken tusta shtattyq adam sany qosylýy múmkin. Ázirge osy top «Úshqońyrdyń» jumysyn dóńgeletip júr. Jalpy, bizdiń avtobeket aýmaǵynda 200-ge jýyq saýda núktesi bar. Isimiz alǵa júrgeli olardyń barlyǵy da terezesin ashty. Munyń ózi qazirgi zamannyń talabymen ólshem jasaǵanda, árbirinde eki adam bar dep eseptegende, biz bir mezgilde 400 adamdy jumyspen qamtamasyz ettik. Daǵdarys jaǵdaıynda munyń mańyzy bar dep aıtar edim. Sol sekildi barlyǵy 7,5 gektar jer aýmaǵynyń 5 gektary ǵana avtobeket aýmaǵy bolyp sanalady da qalǵany saýda oryndaryn qonystandyrýǵa beıimdelgen. Munyń syrtynda kóktem shyǵa avtobýstarǵa tehnıkalyq qyzmet kórsetetin oryndaryn ashamyz. Ol da qosymsha jumys orny emes pe? Bir sózben aıtqanda, avtobýstardyń tek qana jasalǵan keste boıynsha mez­gilinde júrip-turýy úshin bar jaǵdaı bar. Ol bizdiń jumysymyzdyń negizgi kórsetkishi bolyp sanalady. Kassalyq oryndar, dıspetcherlik ortalyq bári de oıdaǵydaı jumys júrgizip keledi. Ujym­nyń bul saladaǵy jumysynda min joq. – «Úshqońyrdyń» bolashaǵyn kóz aldyńyzǵa elestetip kórińizshi... – Ol bir ǵajap kezeń bolǵaly tur. О́zińiz bilesiz, Almaty qalasynyń aýqymy ulǵaıǵan ústine ulǵaıýda. О́tkendegi bizben resmı kezdesýinde qala basshylarynyń aıtqany, «Almaty-2020» memlekettik baǵdarlamasynda metro taıaý bolashaqta bizdiń baǵyttaǵy «19 shaqyrym» atty eldi mekenine deıin sozylady. Odan beri qaraı Qaskeleń qalasyna jeńil quıylǵan relsti kólikter júrgizý josparda bar deıdi. Demek, bul «Úshqońyrdyń» úshin­shi kezektegi naǵyz qyzmet tynysy óristi bolady degen sóz. – Áńgimeńizge rahmet. Áńgimelesken Talǵat SÚIINBAI, «Egemen Qazaqstan». ALMATY.