Bul jaıt Amerıka turǵyndarynyń záresin alyp otyr
Sońǵy jyldary áleýmettik jelilerde Amerıka qurlyǵynyń bir bóligin tasqyn sýdyń basyp qalatyny týraly qaýeset jeldeı esip tur. Alaıda, AQSh-tyń Oregon shtatynyń turǵyndary kesheden beri Tynyq muhıttyń óz jerimen shendesip jatqan jaǵalaýynan sý qashyp bara jatqanyn aıtyp, jurtty taǵy dúrliktire bastady.
Úreıge boı aldyrǵan kópshilik muhıt deńgeıiniń ádepki kúni – 14, kelesi kúni 96 santımetrge deıin túsip ketkenin jetkizdi. Osydan muhıt aıdynyndaǵy №46404 belgisi kórinip qalǵan. Mundaıdyń bolýy ábden múmkin, desedi ǵalymdar. Tek bul jaǵdaıda Hýan de Fýka men Soltústik Amerıka arasynda ornalasqan sý astyndaǵy ústirt kórinip qalýy kerek. Sol kezde muhıt aýmaǵynda jer silkinisi oryn alyp, asa qýatty sýnamı kóteriledi. Tap sondaı kórinis 1700 jyly bolǵan eken. Sonyń saldarynan Soltústik Amerıkanyń batys jaǵalaýynan kóptegen shaqyrymǵa deıin sý qashqan. Endeshe, jaǵalaý turǵyndarynyń úreıge boı aldyrýlary beker emes.
Ras, jergilikti bılik sol boıda budan qorqatyn eshteńe joq ekenin bildirip, jurttyń tolqýyn basýǵa áreket etti. Ol belginiń kórinip qalýy jónindegi alyp-qashty áńgimeni jýrnalıster skrınshot arqyly daıyndap, oıdan shyǵaryp júrgen bosteki tirlikke jatqyza saldy. Al resmı organdar ázirge jumǵan aýyzdaryn ashar emes. Bul otqa maı quıa túskennen basqa eshteńe ákele qoımady.
Qazir jurttyń órekpigen kóńilin basyp, mazasyz halge uryndyrmaı turǵan bir ǵana nárse bar. Ol sońǵy birneshe kúnniń ishinde eshqandaı apatty ózgerister oryn alyp, Amerıkanyń soltústik-batys jaǵalaýy «jalańashtana» qoımaǵanyna, sondaı-aq, jaqyndap kele jatqan sýnamıdiń ekpini baıqalmaıtyna saıady.
Jýrnalıster bılik tarapynan qoldaý tappaǵannan keıin jaǵdaıdy túsindirip berýdi suraǵan AQSh-tyń kórnekti seısmolog-ǵalymy Djon Vıdal oqıǵaǵa mynadaı baǵa berdi. Sý deńgeıiniń aıtarlyqtaı túsip ketkeni qanshalyqty shyndyq bolǵanymen, asa bir qorqynysh ákeletindeı eshteńe de joq. Munyń býı-belgi elektronıkasy jumysyndaǵy olqylyq qana bolýy da yqtımal.
Murat AITQOJA.