Atam qazaq «Qalaýyn tapsań, qar janady» dep tuspaldaıdy. Qar qaıdan jansyn, ondaǵysy yńǵaıyn keltirseń isiń ońǵa basady degendi meńzegeni ǵoı. Shyndyǵynda solaı, kásipkerliktiń kiltin tapsań sharýań júretinin ómirdiń ózi dáleldep otyr. Qazir óńirde tosyndaý istiń utyryn keltirip, paıda kózin taýyp otyrǵandar da barshylyq. Mine, osyndaı kásipkerlerdiń qatarynda Arsen Abramıandy ataýǵa bolady.
– Alǵashqyda ózimiz jumyrtqasyn tutyný úshin 20 bódene ustaǵanbyz. Keıin ózimizden artylǵan bódene jumyrtqalaryn shaǵyn qorapqa salyp bazarǵa shyǵara bastadyq. Baıqap qarasaq, suranys jaman emes. Bul bizdi bódene jumyrtqalaryn bazarǵa kóbirek shyǵaryp, tabys tabýǵa ıtermeledi. Sóıtip, bódene sanyn arttyryp, kásipkerlik kókjıegin keńeıte tústik, – deıdi kásipkerdiń uly Gaık Arsenevıch.
Bul olardyń otbasylyq bıznesi bolyp tabylady, Budan basqa et ónimderin óńdeýmen aınalysady, qazirdiń ózinde munda 10 myń bódene ósirilýde. Bódeneler avtomatty basqarylatyn óndiristik jelide ustalady. Olarǵa jem-sýy avtomatty túrde beriledi, jumyrtqalardy jınaý da solaı atqarylady. Sondyqtan barlyq jumysty úsh-aq jumysshy jep-jeńil úlgeredi.
Bódenege qajetti quramajemdi ázirge Reseıden jetkizýde. Bolashaqta ózderiniń quramajem zaýytyn salý da qarastyrylýda.
Otbasylyq kásipkerler jumyrtqa salynatyn qoraptyń dızaınyn bezendirýdi ózderi baqylap, tapsyryspen jasatady. Jarnamasy jutynyp turmasa, ónimiń qansha sapaly bolǵanymen tutynýshynyń beti beri burylmaıtynyn kásipkerler de túsinedi. Onyń ústine jeńsik as bolǵanymen, bódene jumyrtqasy naryqqa jańadan shyǵarylyp jatyr ǵoı. Sondyqtan ádemi bezendirilgen qoraptarǵa 10,18 jáne 20 jumyrtqadan salynady. Munda bódeneler segiz aı jumyrtqa beredi. Sodan keıin jas bódenelermen almastyrylady, kásipkerdiń bódene balapanyn shyǵaratyn ınkýbatory da bar. Sondaı-aq, etke soıylatyn bódenelerdi ystaıtyn qondyrǵy da jumys isteıdi.
– Kúnine 1000-1500 jumyrtqa ótkizemiz. Bódene jumyrtqasynyń bir danasy 15 teńge turady. Sondaı-aq, eki aptada 200 dana ystalǵan bódene eti satylady. Halyq áli bódene etine úırenisip kete almaýda. Alaıda, kún ótken saıyn suranys artyp keledi. Sony eskerip, bódene sanyn 30 myńǵa deıin jetkizý kózdelýde, – deıdi Gaık Arsenovıch.
Otbasylyq bıznes ıeleri buǵan deıin kásipterine óz qarjylaryn salyp kelipti, ara-tura bankten nesıe alǵan. Endi «Damý» kásipkerlikti damytý qory» AQ-pen jumys isteýge talaptanýda. Jeńildikpen nesıege qol jetkizse, quramajem zaýytyn salý da, óndiristi keńeıtý de ózderine jeńil bolady dep oılaıdy bódene ósirýshi Abramıandar otbasy. Kásipker óz ónimderin ishki naryqqa shyǵara bastady, alda Reseıge, odan ári Eýropaǵa ótkizýdiń qam-qaretin de oılastyrýda. Munyń ózi otbasylyq bıznestiń býyny bekı bastaǵanynyń dáleli bolsa kerek.
Satybaldy SÁÝIRBAI,
«Egemen Qazaqstan».
Aqtóbe oblysy.