Bul kishkentaı qyzdyń aty-jóni – Arýjan Manap. Ol Sharbaqty aýdany, Esilbaı aýylynda turady. Arýjan oblys ortalyǵynda ótken toǵyzqumalaqshylar jarysynda 65 qatysýshynyń arasynan 44-shi oryndy ıelendi. Sóıtip, «Jarystyń eń jas toǵyzqumalaqshysy» ataǵyn ıelendi.
Jeltoqsan aıynda oblystyq «Saryarqa samaly» gazetiniń júldesi úshin toǵyzqumalaq oıynynan ótkizilgen týrnırge 250-ge jýyq bala, mektep oqýshylary qatysqanyn kórip qýandyq. Bıyl 2008 jyldan beri oblystaǵy toǵyzqumalaqshylar jarysyna Qaraǵandy, Aqmola oblystarynan da komandalar keldi. Árıne, jańa jelkildep ósip kele jatqan óz ul-qyzdarymyzdyń ulttyq oıyn, Abaı atamyz jaqsy kórip oınaǵan toǵyzqumalaqqa den qoıǵany – qýantarlyq. Gazet ujymy ulttyq oıynnyń áleýetin kóterip, ul-qyzdarymyzdyń qyzyǵýshylyǵyn arttyrýda.
Jarystyń bas tóreshisi, №3 balalar men jasóspirimder sport mektebiniń dırektory Shárip Qashkenovtiń aıtýynsha, týrnırge mektep oqýshylarynan basqa, eresekter arasyndaǵy 4 sport sheberi, 15 sport sheberligine úmitker jáne 1,2,3 dárejeli sportshylar qatysyp, 2 kúngi básekede toǵyzqumalaqshylar 8 topqa bólinip, oıyn oınaǵan. Negizi, toǵyzqumalaq oıynynda 9 jasqa deıingi uldar men qyzdar arasyndaǵy jarysqa qatysýshylardyń sany kóp. Osy týrnırge 54 er bala men 65 qyz bala keldi.
Eresekter arasyndaǵy jarystyń ekpini tartysty boldy. Kileń sport sheberleri, sport sheberligine úmitkerler oınady. Toǵyzqumalaqtan oblystyń bas jattyqtyrýshysy Arystan Qapaevtyń aıtýynsha, toǵyzqumalaqshylar jetistigi sporttyq normatıvti oryndaýda esepke alynady eken. Kishkentaı toǵyzqumalaqshylardy jarystarda jeńiske jetý jolynda erekshe jigerlendiredi, balalardyń sportqa, jalpy, ulttyq oıyndarǵa degen qulshynysy arta túsedi. Mysaly, 73 jastaǵy toǵyzqumalaqshy Baqyt Badamshına apamyz balalardyń jyl saıyn toǵyzqumalaq oıyny jarysyn asyǵa kútetinderin aıtty. Astanada da toǵyzqumalaqtan tuńǵysh ret Álem chempıonaty ótkeni belgili. Álemniń 16 memleketinen 43 sportshy qatysty.
Atalmysh jarysta jerlesimiz, toǵyzqumalaqtan halyqaralyq dárejedegi sport sheberi Dıana Kenına qatysyp júldeger atanǵan edi. Dıana №3 balalar men jasóspirimder sport mektebinde toǵyzqumalaqtan sabaq berdi, «Tarlan» aýla klýbynda toǵyzqumalaqtan jattyqtyrýshy boldy. Shákirtteri oblys ortalyǵyndaǵy №26 mekteptiń oqýshysy Anastasııa Foos, kadet korpýsynda bilim alatyn Mádı Búgjanov, Abaı atyndaǵy №10 mekteptiń oqýshysy Aıym Kashkenova, №42 mekteptiń oqýshysy Aleksandr Rahmanenko bar. Ulttyq quramada Serik Aqtanov oınaıdy. Oblys toǵyzqumalaqshylary elimizdiń komandalyq chempıonatynyń 4 dúrkin chempıony bolsa, el Kýbogyn 5 ret utyp aldy. Oblystyń bas jattyqtyrýshysy, Dúnıejúzilik toǵyzqumalaq qaýymdastyǵynyń vıse-prezıdenti Dastan Qapaev qazir Astanada turady. Ákesi marqum Isataı Qapaevtan kezinde Lebıaji aýdanyna baryp, 1986 jyldary suhbat alyp, eń birinshi toǵyzqumalaq degen oıyn taqtasyn sol kisiden ózimniń kórgenim de áli esimde. Keńes ókimeti kezinde aýyl mektebinde ulttyq oıyn oınaýǵa úırengen asyl aǵa jaıly jazatyn esteligimiz de bar. Bul kisi soltústik óńirge toǵyzqumalaq oıynyn alǵash tanystyrǵan adam. Dastan ol kezde kishkentaı mektep oqýshysy, tórt uly da toǵyzqumalaqshy edi. Serik Aqtaev, Dıana Kenına, Sáýle Topalova, Ernur Mereshov, Álibek, Baqtııar Datbaevtar, Azamat Imanǵalıev, Erjan Jaqypov, Aısulý Adamjanova –Dastannyń shákirtteri.
Toǵyzqumalaq – ata-babalarymyzdan qalǵan asyl mura. Al, asyl murany keleshek urpaqqa jetkizý – bizdiń basty paryzymyz deımiz. Gazet ujymy ótkizgen týrnırge bizdiń oblystyń aýyldarynan, qalalardan qatysqan Ardaq Merǵalymova, Nursultan Súleımenov, Aıdana Qalı, Syrymdat Jumaǵalı, Aısha Maǵmurova, Raýan Shoqanov, Rınat Kereıbaev, Arýjan Ábdihanova, Mıras О́mirzaqov, Serikbaı Aron, Darııa Janǵazına, Tumar Serikbaeva júldeger atandy. Oblys ortalyǵyndaǵy №28 orta mekteptiń oqýshysy Ivan Kolosov qatysty. Ivanmen birge Anastasııa Foss, Aleksandr Rahmanenko sekildi ózge ult ókilderiniń balalary da toǵyzqumalaqshylar atanyp, oıynǵa qyzyǵýshylyq tanyta bastady. Jelezın aýdanyndaǵy №3 orta mekteptiń dene shynyqtyrý pániniń muǵalimi Qazybek Muqametalınniń aıtýynsha, aýdan ortalyǵyndaǵy mektepte toǵyzqumalaq úıirmesi ashylǵan. Aýdan ákimdigi tarapynan qoldaý kórsetedi. Toǵyzqumalaqtan jergilikti «Týǵan ólke» gazetiniń týrnıri ótip turady eken. Sonymen, oblystyq «Saryarqa samaly» gazeti týrnıriniń qorytyndysynda 9 jasqa deıingi uldar básekesinde Salahaddın Agıtaev chempıon atandy. Ekinshi oryn Salaýat Ákejanǵa, 3-shi oryndy Narıman Rymbek enshiledi. Álıhan Myrzabaev, Tamerlan Aýylbek, Salaýat Ásimjan, Aıajan Eginbaı men Gúlbaqyt Qaıyrjanova, ekibastuzdyq Jámıla Baıyldasheva, Nursultan Súleımenov, Syrymdat Jumaǵalı jeńimpaz atandy.
Farıda BYQAI,
«Egemen Qazaqstan».
PAVLODAR.
Sýretti túsirgen Tólegen NURǴAZY.