Jańatastaǵy jańarý

Búrkittiniń bıiginen etektegi Jańatas qala­syna quldılaı bergenińizde sol jaǵyńyzda esik-tesigi úńireıip, áldeqashan jurty kóship ketken kóp qabatty úılerge kózińiz birden túser edi. Qazir osynaý qorqynyshty úılerdiń eshqaısysy joq. О́ıtkeni túrtip ketseń, onsyz da qulaǵaly turǵan bul úılerdiń bári buzylyp ketti. Bir kezderi jumys tappaı, sendelip qal­ǵan jurt bul úılerdiń ishindegi temirlerdiń bárin kesip alyp, múldem jaramsyz etip tas­taǵan bolatyn. Keńes zamanynda 60 myńǵa jýyq turǵyny bolǵan Jańatas óziniń qysqa tarıhynda talaı qıyndyqty bastan ótkerdi. Endi, mine, shaǵyn qalalar tizimine engen bul kenshiler shaharynyń taǵy bir jańa dáýiri bastalyp kele jatqandaı. Dál qazir Jańatastyń úıine emes, kúıine qaraý kerek. «Jeri baıdyń eli baı» degen, sońǵy jyldary Sarysý aýdanynyń jer asty baılyǵyn ıgerýge kóptep kele bastaǵan ınvestorlardyń ar­qasynda shaǵyn qala eńsesin tiktep, tirshiligin birshama túzep aldy. – Sarysý jerinde «Eýrohım» kompanııasy jumysyn bastaǵaly beri kenshiler qalasynyń tirshiliginde úlken ózgerister oryn alýda, – deıdi bul jóninde Jańatas qalasynyń ákimi Dáýrenbek Shalbaev. – Kompanııa jumysyn tolyq bastaǵan kezde 2 myń jumys orny ashylǵaly tur. Jańatas qalasynda bir kezderi tirshiligi qaınap jatqan alty shaǵyn aýdan bar edi. Taraz jaqtan kire bergende № 9, odan №7, 4, 5-shi aýdandardyń úıleri qańyrap, kózge óte qorash kórinetin. 2012 jyldan bastap Úkimetten shaǵyn qalalardy qoldaý maqsatynda qomaqty qarjy bólindi. Sonyń ishinde eń basty másele – Jańatas qalasynda apatty jaǵdaıda turǵan úılerdi buzý boldy. Úsh jyldyń ishinde 120 úı buzylyp, orny tegisteldi. O basta bas jospar boıynsha bul aýdandarǵa jeke úıler salynady, óz aldyna kottedjder qa­la­shyǵy túsedi dep oılaǵanbyz. Alaıda «Eýrohım» kompanııasy Sankt-Peterbýrgten arnaıy mamandar alyp kelip, qalany kórkeıtý maqsatynda biraz sharalardy qolǵa alýdy jos­parlaýda. Biz ol mamandarǵa bos qalǵan shaǵyn aýdandardy jáne qala ortasyndaǵy kóldi kór­settik. Kompanııa eki baǵytta joba jasaýǵa kelisip, basym kúshti №8 aýdanǵa salýdy durys kórip otyr. Buǵan deıin bul kompanııa Reseıdiń Kotelnıkovo degen shaǵyn qalasynda iri óndiris ornyn ashyp, osyndaı qalashyq salǵan eken. Sol jobany bizde de iske asyrmaq. Iаǵnı, 2 jáne 4 otbasyǵa arnalǵan turǵyn úıler salynbaq. Negizinen eki qabatty úıler. Taraz jaqtan kire­beristegi №9 shaǵyn aýdan ornynan saıabaq salýdy josparlap, jobasyn jasap qoıdyq. Sonda qalaǵa kireberis óte sándi bolady. Búginde Jańatas qalasynda qańyrap bos turǵan, biraq jóndep, el qonystanýǵa bolady degen áli de 20-ǵa jýyq úı bar. Onyń 5-eýi jekemenshikte, 15-i kommýnaldyq menshikte. Bir kezderi bolmashy aqshaǵa jekeshelenip ketken osy 5 úıdi «Eýrohım» kompanııasy satyp almaq bolǵan eken. Daıyn úıdi jóndep, jumysshylaryna turǵyn úı retinde berý olarǵa da áldeqaıda ońaıǵa túsetini anyq edi. Biraq satyp alǵan kisilermen baǵasyna kelise almapty. Al, kommýnaldyq men­shiktegi 15 úıdi jergilikti ákimdik shetinen jón­dep, úı kezeginde turǵandarǵa berip jatyr. Bıýdjetke tap­syrys berilgen, báriniń jobasy daıyn. Bir kezderi bul jaqtyń jastary týǵan kún keshterinde, qýa­nyshty toılarda «Jańatas qalasynan 3 bólmeli páterdiń kiltin syılaımyn», dep ázildeıdi eken. Qazir jańatastyqtar óıtip jalyndap sóıleı almaıdy. О́ıtkeni, baıaǵydaı bos turǵan úı joq. Jaraıtyny shetinen jóndelip, kádege jarap jatyr. Sodan bolar qalada páterdiń baǵasy da, páterdi jalǵa alý baǵasy da ájeptáýir ósken. Suranys bolǵannan keıin baǵa ósedi de... Osylaısha Jańatastyń jańa dáýiri bastalyp keledi. Oralhan DÁÝIT, «Egemen Qazaqstan». Jambyl oblysy. Sýretterdi túsirgen Aqádil RYSMAHAN.