Alǵys aıtý kúni – aǵa urpaqqa qurmet

Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń Muraǵatynda Almaty qalasyndaǵy etnomádenı birlestikterdiń ókilderimen dástúrli kezdesý ótti. Onda Qazaqstan halqy Assambleıasynyń 20 jyldyǵyna arnalǵan ótken jylǵy is-sharalardyń nátıjeleri men aldaǵy ýaqyttaǵy yntymaqtastyq pen seriktestik jaıly naqty usynystar talqylandy. Sondaı-aq, Qazaqstan Res­pýb­lıkasy Prezıdentiniń Jar­ly­ǵymen elimizde kásiptik jáne ózge de merekeler tizimine engizilgen, bıylǵy jyly atap ótiletin 1 naý­ryz – Alǵys aıtý kúni jaıly da sóz bolady. Alqaly jıyndy ashqan Qazaq­stan Respýblıkasy Prezı­denti Muraǵatynyń dırektory Borıs Japarov aldymen etnos­aralyq qarym-qatynastar tarıhy týraly qujattardy izdeý, zertteý jáne tanymal etý boıynsha kólemdi jumys júrgiziletinin atap ótti. Munda 2012 jyly «De­portasııa tarıhynan» ǵy­ly­mı-zertteý jobasy negizinde ja­ryq kórgen jınaqtyń alǵashqy eki tomdyǵy (1930-1939 jj.) ta­­rıh­­shylar men etnomádenı birles­tikterdiń joǵary baǵasyna ıe bolǵan. Onda búkilodaqtyq já­ne respýblıkalyq deńgeıdegi she­­shimderdi qabyldaý úrdisteri jáne olardy júzege asyrý joldaryn kórsetetin qujattar basylyp shyq­qan. Jınaqta «arnaıy qonystar» tártibiniń qurylýy, sonymen qatar, qonys aýdarylǵandardyń ómir súrý jáne eńbek etý jaǵ­daılary týraly baıandalady. Basylymǵa ortalyq, respýb­lı­kalyq partııa, keńes organ­da­rynyń qaýlylary, ártúrli deńgeıdegi komıssııalardyń hattamalary, buıryqtary, málimet pen anyqtamalar, qonystaný oryn­daryndaǵy repressııaǵa ushyraǵan azamattardyń jaǵdaıy týraly aqparattar da bar. Totalıtarlyq tártip saıasatyna qaramastan, sol jyldary Qazaqstanda bir-birine baıyppen qaraý negizderi qa­lanyp, jergilikti turǵyndar men kúshtep qonys aýdarylǵan ár­túrli ulttardan turatyn adamdar arasynda óz­ara is-áreket etý mádenıeti qa­lyptasty. Qa­zaqstan óz jerinde kóptegen etnostardy biriktirgen kezeńdegi qasiretke kýálik Ulttyq muraǵat qorynyń qujattarynda kórinis tapqan. 2015 jyly Qazaqstan halqy Assambleıasynyń mereıtoıyna oraı Muraǵat «Qazaqstan halqy Assambleıasy: alǵashqy qadamdar (1995-1997 jj.) qujat­tar men materıaldar jınaǵyn» daıyndady. Basylymda As­sam­bleıanyń qurylýy men qyzmetiniń alǵashqy qadamdary, atalǵan qoǵamdyq ınstıtýttyń qalyptasýyndaǵy Tuńǵysh Pre­zıdent N.Á.Nazarbaev­tyń róli týraly qujattar jınaq­tap berilgen. Kóptegen ulttyq etno­mádenı birlestikterdiń árqı­ly qyzmeti kórsetilgen. Kezdesýdi qorytyndylaı kele, B.Japarov: «Tarıhtan tálim ala otyryp, biz búgingi kúnimizdi birge quramyz. Bolashaǵymyz qandaı bolatyny ózimizge baılanysty. Qazaqstan Táýelsizdiginiń 25 jyly ishinde etnosaralyq túsinistiktiń shynaıy modeli quryldy. Bul kóbinese Qazaqstan halqynyń tarıhı esteligi arqasynda júzege asty. Jańa estelik kúni – Alǵys aıtý kúni dástúrdi jalǵastyryp, aǵa urpaqqa qurmet kórsetiledi», – dedi. Gúlzeınep SÁDIRQYZY, «Egemen Qazaqstan». ALMATY.