Jyr alybynyń jarqyn beınesi

Jambyl Jabaevtyń 170 jyldyq mereıtoıyna oraı «Qazaqstan» telearnasy 4 serııaly tarıhı drama ázirledi. Fılm «Qazaqstan» arnasynda 28 aqpanda, ıaǵnı aqynnyń týǵan kúninde kórermender nazaryna usynylady. Uly aqyn bolashaqqa mol mu­ra qaldyryp, qazaq ádebıeti men mádenıetine eleýli úles qosty. Jam­byl kóp qyrly tulǵa. Aqyn­dyǵymen qatar, aıryqsha sheshen­digimen de jurtqa tanylyp, aty ańyzǵa aınalǵan. Poezııasynyń ár­daıym qarapaıym halyq­pen sabaqtastyǵy úzi­lmegen. Fılmde onyń shyǵar­ma­shylyǵy men ómir joly to­lyqtaı kórsetiledi. Shyǵarmashylyq top basty róld­i somdaýǵa kóp ýaqyt boıy irik­teý­ler júrgizip, nátıjesinde tanymal akterler arasynan Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek sińirgen qaıratkeri, «Daryn» memlekettik jastar syılyǵynyń laýreaty, akter Baıǵalı Esenalıevke tańdaý jasaǵan. Baıǵalı Esenalıevtiń aıtýynsha, uly tulǵanyń beınesin somdaý ońaı emes. Basqa sebepterin aıtpaǵanda, jaýapkershiligi de óte úlken. Túsirilim kezinde de, fılm ekranǵa shyqqan soń da basty nazarda turady, baǵa da bas keıipker kelbetiniń somdalýy boıynsha beriledi. «Uly aqynyń rólinde oınaýǵa usynys túskende, bir sát oılanbappyn. Kastıngke kelsem, Jambyldyń obrazyn jamylǵan kóptegen tanymal úmitker-akterlerdiń fotolary ilýli tur eken. Ishteı, «Olardan ozyp júlde alý qaıda?», – degem. Desem de barǵan soń baǵymdy synap kórýge bel býdym. Men úshin sátti kún boldy, ótip kettim. Rejısser syrt kelbetime qarap «biraz salmaq tastaý kerek dedi», dep eske aldy Baıǵalı Esenalıev. Kartınada sonymen qatar Aıgúl Úlkenbaeva (Dına Nurpeıisova), Ilııas Turmanov (Lavrentıı Be­rııa), Áıgerim Sámenova (Kúlásh Baı­seıitova), Jolaman Ámirov (Jabaı), Ergenbaı Ábýov (Súıinbaı), Nurbek Muqysh (Kenen Ázirbaev), Boranbaı Moldahmetov (Muhtar Áýezov), Qanat Júnisov (Sáken Seıfýllın), Kentaı Aqúr­pekov (Temirbek Júrgenov), Baqyt Bedelhan (Baýyrjan Mo­mysh­uly) jáne taǵy da basqa belgili akterler oınaıdy. Teleserıaldyń negizgi kórinisteri tabıǵaty ásem Almaty oblysynyń Úsh­qońyr baýraıynda, Jambyl ob­lysy men Máskeýde túsirildi. Fılm­de tarıhı tulǵanyń ómirbaıany ǵana emes, HH ǵasyrdyń ózi ómir súrgen tusyndaǵy el jaǵdaıy da sýret­telgen. Sonymen qosa, buǵan deıin kóp aıtyla qoımaǵan, aqyn ómi­rinen alynǵan qyzyqty derekter de kórsetiledi. Sonyń biri – Jambyl men Burymnyń bir-birine degen mahabbaty jaıly. Túsirilim toby dekorasııalarǵa, akterlerdiń kos­tıýmy men obrazdaryna basa nazar aýdarǵan. Sol arqyly Jambyl ómir súrgen dáýirdiń tolyqtaı shyndyǵyn kórsetýge tyrysqan. «Lave», «Jeńis semseri», «Qazyna» jáne taǵy basqa kınotýyndylarymen tanymal fılmniń rejısseri Ánýar Raıbaev: «Biz túsirgen «Jambyl» atty kórkem fılm 4 bólimnen turady. Qazaq sóz óneriniń «sýyrypsalma» úrdisin jańa arnaǵa buryp, jańasha mazmun darytqan Jambyl atamyz, qarapaıym qara sózdiń maıyn tamyzyp, talaı aıtysta jeńiske jetken, el aldynda bedeldi edi. Judyryqtaı júregine Jetisý men Alataýdy bylaı qoıǵanda, búkil álemdi syıdyra bilgen dana aqynnyń elge qaldyrǵan atalyq, danalyq sózderin týǵan halqy qashanda aýzynan tastamaıdy. Júz jasaǵan áýlıeniń «myń ólip-myń tirilgen» qazaq balasyna júrgen jerinde bergen batasy jaı ketpepti. Oǵan armany men oı órisi kókke órlegen qazirgi urpaq – bizder jáne bizdiń ómirimiz kýá! Maqsat – Jambyl atamyzdyń «adamı» tulǵasy men qadir-qasıetin basqa qyrynan kórsetip, ónege tunǵan beınesin somdaý», deıdi osy oraıda. Aıan ÁBDÝÁLI.