Ońtústikte «aqyldy aımaq» klasteri qurylady

Oblys ákimi Beıbit Atamqulov Shymkenttegi «Túrkistan» saraı­ynda ótken jyldy qory­ty­n­­dylap, bıylǵy jyly atqary­latyn jumystar boıynsha halyq­qa esep berdi. Aldyn ala ozyp aıt­saq, ótken jyl jemisti boldy. Jetekshi sala – ónerkásip bo­ıynsha 668,5 mlrd. teńgeniń óni­mi óndirildi. Osyny burnaǵy jyl­men salystyrsaq, baqandaı 64,5 mlrd. teńgege artyq. Iаǵnı, alǵa damý bar, respýblıkalyq kórset­kish boıynsha oblys besinshi oryn ıemdenip, keýde qatarda keledi.  Oblys basshysy Beıbit Atam­qu­lov­tyń esebinen keıin suraqtar kóp qoı­yldy. О́z úıiniń tóńireginen uzamaıtyn kákir-shúkir emes, qalyń elge paıdasy tıetindeı saýaldar kóldeneń tartylǵan. Alǵashqy suraq ıesi saryaǵashtyq Jalǵasbaı Bókebaev aqsaqaldy «Qaplanbek» keden beketiniń janyndaǵy «Temirhan» mal bazarynyń jaǵdaıy mazalaıdy eken. Qazaqstan men О́zbekstan shekara beketindegi halyqaralyq dálizden ótken adamdardyń kóretini baýy shýyna oratylyp, mal qıynyń ısi tóńirekti sasytqan bazar. Ultqa namys, eldikke uıat. Osy bazardy qala syrtyna shyǵarýǵa bolmaı ma?! Beıbit Bákiruly tolymdy jaýap qaıtardy. Jaqynda Saryaǵash qalasynda issaparda bolǵanda «Qaplanbek» keden beketi jumysymen jaqyn tanysqanyn aıtty. «Temirhan» mal bazary jaqyn aralyqta syrtqa kóshiriledi. Eki el arasyndaǵy halyqaralyq bekette budan basqa da atqarylatyn sharýalar jetkilikti eken. Jan-jaǵy abattandyrylyp, aǵash kóshetteri men gúlder egilmek. Sol jerdegi kópir keńeıtilip, qyzyl syzyq ústine ornalasqan shaǵyn dúkender alynady. Osy maqsatqa jergilikti bıýdjetten qarjy qaralyp jatyr. О́ıtkeni, halyqaralyq keden beketi – eki memleket arasyndaǵy altyn kópir, memlekettiń kelbeti, bedeli tanylatyn aımaq. Árbir qoıylǵan saýaldarǵa osyndaı tushymdy jaýaptar qaıtaryldy. Beıbit Bákiruly aýyl sharýashylyǵy óniminiń jalpy kólemi 344,6 mlrd. teńgege artyp, ótken jylǵymen salystyrǵanda 3,5 paıyzǵa óskendigin jetkizdi. Sondaı-aq, respýblıkada maqtanyń ónimi boıynsha 100 paıyz kórsetkishti Ońtústik Qazaqstan oblysy berip otyr. Al, baqshanyń ónimi boıynsha 65 paıyz, jemis-jıdek 36 paıyz, júzim 65 paıyz kún shuǵylaly Ońtústikke tıesili. Jalpy, atqarylǵan júıeli jumystardyń nátıjesinde oblys joǵary kórsetkishterge qol jetkizip, respýblıkada aldyńǵy oryndardy ıelenip keledi. 2016 jyly atqarylatyn jumystarǵa toqtalǵan aımaq basshysy barlyq jumystar Elbasynyń halyqqa Joldaýy aıasynda jáne Memleket basshysy usynǵan Ult Jospary – 5 ınstıtýttyq reformany iske asyrýdyń «100 naqty qadamyn» júzege asyrý sheńberinde iske asatynyn aıtty. Máselen, oblysqa tek ótken jyly 143 mlrd. teńge kóleminde ınvestısııa tartylyp, 58 jańa joba iske asyryla bastady. Olardyń úshten biri sheteldik ınvestorlardyń úılesine tıedi. Al, jalpy óńirge búgingi tańda shetel kapıtalynan 48,3 mlrd. teńge ınvestısııa tartylsa, bolashaqta shetel ınvestısııa­synan bólek, otandyq kásipkerlerdi de tartý kózdelip otyr. Investısııa tartýdyń taǵy bir tetigi – ındýstrııalyq aımaqtar. О́tken jyly qosymsha 3 ındýs­trııa­lyq aımaqtyń qurylysy aıaqtalyp, osy jyly taǵy 5-ýin iske qosý josparlanýda. Sonymen, óńirde jalpy 11 ındýstrııalyq aımaq qurylyp otyr. Osy aımaqtarda ınvestısııa kólemi 145 mlrd. teńgeni quraıtyn 142 joba ma­qul­danyp, olardyń 50-i tolyq iske qosylǵan. Elbasy Ońtústikke kelgen sapary­nyń birinde «Shaǵyn jáne orta kásip – eko­nomıkanyń tini. Ony qalaı óriste­týdiń jolyn Ońtústikten úırený kerek», degen bolatyn. Oblys basshysy aýyl sharýashylyǵyn damytý jumysy bes baǵyt boıynsha órbıtinin aıtyp, ár qala men aýdanda atqarylatyn jumystardy jilik-jiligimen taratyp berdi. XXI ǵasyr – jańa tehnologııalar zamany. Demek, ómirdiń qaı salasyna bolsyn ınnovasııalardy engizý – ýaqyt talaby. Sol sebepti oblysta «Aqyldy aımaq» klasterin qurý qajet. Iаǵnı qoǵamnyń ár salasyna, ásirese, áleýmettik salaǵa IT-tehnologııalaryn kóptep engizý kerek. Sonyń biri – «Smart Ontustik» jobasy. Bul jobanyń negizgi maqsaty – halyqtyń ómir súrý sapasyn jaqsartý. Bolashaqta «Smart Ontustik» jobasy arqyly jer telimderin resimdeý, balany balabaqshaǵa kezekke turǵyzý, balanyń densaýlyq pasportyn júrgizý sııaqty máselelerdi jeńildetýdi. Sol sekildi, turǵyn úı-kommýnaldyq sala, kólik, densaýlyq saqtaý salalary boıynsha halyqtyq baqylaý ornatýǵa múmkindik týǵyzylady. Taǵy bir tehnologııalyq jańalyqtyń biri – «Ashyq ákimdik» jobasy. Bul joba 3 negizgi baǵytty quraıdy. Birinshiden – ákimdik tarapynan qabyldanatyn sheshimderdiń ashyqtyǵyn qamtamasyz etý. Ekinshiden – barlyq memlekettik qyzmetter bolashaqta tolyq avtomattandyrylǵan bolýy qajet. Úshinshiden – jaqyn bolashaqta elektrondy qyzmetterdiń portaly jasaqtalatyn bolady. Bul ákimshilik kedergilerdi joıyp, halyqqa barlyq memlekettik qyzmetterdi ashyq jáne kedergisiz alýǵa múmkindik týǵyzady. Munyń barlyǵy jeń ushynan jal­ǵasqan jemqorlyqty joıý maq­sa­tynda jasalmaq, dedi óńir basshysy. Esep berý jıynynda sóz alǵan aza­mattar oblys basshysy Beıbit Atam­qulov bastaǵan ákimdik jumysyna jaqsy baǵa berip, aldaǵy jumystarǵa sáttilik tiledi. Baqtııar TAIJAN, «Egemen Qazaqstan». Ońtústik Qazaqstan oblysy.