Keshe elordada Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik hatshysy Gúlshara Ábdiqalyqovanyń qatysýymen Qazaqstan halqy Assambleıasy Keńesiniń otyrysy ótip, onda úsh másele qaraldy. Kún tártibinde Assambleıanyń «Úlken el – úlken otbasy» jalpyulttyq jobasynyń iske asyrylýy barysy tyńdalyp, Parlament Májilisiniń V shaqyrylymyndaǵy QHA depýtattyq tobynyń jumysy qorytyndylandy. Sondaı-aq, Keńes depýtattyqqa kandıdattar tizimin maquldady.
Táýelsizdiktiń 25 jyldyq mereıli belesi elimizde eleýli saıası is-sharamen bastalyp otyr. Alda bolatyn Parlament Májilisiniń jáne jergilikti máslıhattar depýtattarynyń saılaýlary Qazaqstan halqynyń birligi men kelisimin taǵy da aıqyndap beredi dep senemiz, – dedi Gúlshara Naýshaqyzy. Memlekettik hatshy bul rette elimizdegi júzden astam etnostan usynylatyn 9 kandıdat barsha Qazaqstan halqynyń ortaq tańdaýy ekenin, olaı bolsa, saılaýshylar men depýtattyqtan úmitkerler aldynda úlken mindetter men jaýapkershilikter turǵandyǵyn erekshe atady.
G.Ábdiqalyqova barlyq ortalyq memlekettik jáne jergilikti atqarýshy organdar Memleket basshysyna «Máńgilik El» ıdeıasynyń, sondaı-aq, Qazaqstan halqynyń forýmynda jáne bıylǵy sáýirde ótetin QHA-nyń XXIV sessııasynda usynylatyn Qazaqstandyq biregeılik pen birtektilikti nyǵaıtý jáne damytý tujyrymdamasynyń iske asyrylýy jóninde esep berýge kirisip ketkenin qaperge saldy.
Qazaqstandyq biregeılik pen birlikti nyǵaıtý jáne damytý máselelerin halyqqa aqparattyq-túsindirý jumystary basty baǵyt bolýy kerektigin meńzegen Memlekettik hatshy birneshe kúnnen keıin Alǵys aıtý kúnin barsha Qazaqstan halqy alǵash ret atap ótetinin jetkizdi. Alǵys aıtý kúni Uly Dala eliniń uly murasyn laıyqty túrde jalǵastyrýshy qazaq halqynyń ejelgi keńpeıildilik, qonaqjaılyq jáne meıirimdilik qasıetterinen bastaý alatyn mádenıeti men dástúriniń tarıhı tamyrlarynan negizdeledi, dedi ol.
Assambleıa Keńesi otyrysyn QHA Tóraǵasynyń orynbasary – Hatshylyq meńgerýshisi E.Toǵjanov júrgizip otyrdy. Aldymen sózdi Mádenıet jáne sport mınıstri Arystan Muhamedıuly aldy. Ol óz sózinde mınıstrlik 19 normatıvtik-quqyqtyq akt men jobalardy iske asyrýda ekenin, olardy ázirleý barysynda Ekonomıkalyq yntymaqtastyq jáne damý uıymy elderiniń standarttary men múshe elder tájirıbeleri eskerilgenin jetkizdi. Sondaı-aq, elimizdegi biregeılik pen birtektilikti nyǵaıtý úshin «Úlken el – úlken obasy» jalpyulttyq jobasynyń aıasynda kóptegen is-sharalar atqarylǵanyna nazar aýdardy.
Ulttyq murajaıda jáne elimizdiń on eki óńirindegi Dostyq úılerinde Qazaqstannyń polıetnostyq el ekendigin pash etetin QHA tarıhy zaly qurylyp otyr. Endigi taǵy tórt óńirde osyndaı murajaı zaly ashylatyny belgili boldy. Elimiz, sonymen qatar, jalpyeýropalyq «murajaılar túni» aksııasyna qosylyp, qazaqstandyqtarǵa tegin qyzmet kórsetetin bolady. 2025 jylǵa deıin mınıstrlik buqaralyq sportty damytý jáne onyń ınfraqurylymyn barynsha jaqsartý jolyndaǵy tujyrymdama negizinde elimizdiń ımıdjin jaqsartýǵa áreket etetini de atap kórsetildi. Sonymen qatar, osy merzimge arnalǵan Qazaqstan halqy Assambleıasyn damytý tujyrymdamasy aıasynda onyń elimizdiń áleýmettik-ekonomıkalyq damý úderisterine qatysýy barysy jáne jańa baǵyttary aıqyndalǵan.
Endigi kezekte Assambleıa qaıyrylymdylyq, medıasııa jáne qoǵamdyq baqylaý sııaqty baǵyttarda da jumys isteıtindigin aıta ketken jón. Mınıstrdiń sózin tolyqtyra ketken QHA Tóraǵasynyń orynbasary – Hatshylyq meńgerýshisi Eraly Toǵjanov «Úlken el – úlken otbasy» jalpyulttyq jobasynyń aıasynda 36 joba júzege asatynymen bólisti. Búgingi tańda sonyń 26-sy iske asyp jatqany belgili boldy. Qazaqstan halqy Assambleıasynyń medıasııalyq ortalyǵynyń jáne qaıyrymdylyq pen tálimgerlik klýbynyń erejeleri maquldandy. Búgingi tańda Medıasııa jónindegi halyqaralyq ortalyq qurylyp, jumysyn bastap ta ketipti. 2016 jyly bul Assambleıa jumysynyń basym baǵyttarynyń biri bolady.
QHA óziniń 20 jyldyq tarıhynda úshinshi ret óz qatarynan joǵarǵy zań shyǵarýshy organǵa ókilderin saılaýǵa múmkindik alyp otyr. Assambleıa tarapynan saılanǵan ekinshi depýtattar tobynyń esebin Parlament Májilisiniń V shaqyrylymynyń depýtaty Egor Kappel baıandap berdi. Ol óz sózinde 2012 jyldyń qańtarynda Parlament Májilisinde saıası partııalardyń úsh parlamenttik fraksııamen qatar QHA depýtattyq toby qurylǵandyǵyn aıtty. Qazirgi tańda atalǵan top quramynda Assambleıadan saılanǵan 9 depýtattan ózge úsh fraksııanyń on eki múshesi bar. Jalpy, depýtattyq toptyń Májilis basshylyǵymen jáne saıası partııalardyń fraksııalarymen, sondaı-aq, QHA Hatshylyǵymen jumysy jolǵa qoıylǵan.
Otyrys sońynan QHA Keńesi Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń depýtattyǵyna Assambleıadan saılanatyn 9 kandıdatty usyndy. Olar: «Egemen Qazaqstan» respýblıkalyq gazeti» AQ prezıdenti Saýytbek Abdrahmanov, Ishki ister mınıstriniń orynbasary Vladımır Bojko, Parlament Májilisi V shaqyrylymynyń depýtattary Roman Kım, Iýrıı Tımoshenko jáne Ahmet Mýradov, Almatydaǵy armıan etnomádenı birlestiginiń tóraıymy Narıne Mıkaelıan, Dúngen etnomádenı birlestikteri assosıasııasy basqarmasynyń múshesi Shakır Hahazov, Qyzylorda Oqýshylar men jasóspirimder úıiniń dırektory Natalıa Jumadildaeva jáne Respýblıkalyq uıǵyr etnomádenı birlestiginiń tóraǵasy Shaımardan Nýrýmov.
QHA Tóraǵasynyń orynbasary – Hatshylyq meńgerýshisi Eraly Toǵjanov Assambleıa Keńesiniń qaraýyna usynylatyn kandıdattar tizimin qurý kezinde mańyzdy birqatar krıterıılerdiń eskerilgendigine nazar aýdardy. «Depýtattyq korpýstyń sabaqtastyǵyn qamtamasyz etý. Ekinshi krıterıı – óńirlik qamtylý boıynsha. Úshinshi – genderlik teńgerimdiliktiń saqtalýy. Jastardyń bolýy, etnostyq toptardyń rotasııasy. Jáne de depýtattyq korpýsta eki merzim ǵana bolýy», – dep atap ketti Eraly Luqpanuly.
Jalpy, Parlamenttiń tómengi palatasyna 107 depýtat saılanatyn bolsa, onyń 98-i saıası partııalar tarapynan usynylǵan, qalǵan 9 depýtat QHA tarapynan saılanady. Al Assambleıasy Keńesi etnosaralyq máselelerdi sessııalarda qaraýǵa shyǵaryp qana qoımaı, sonymen qatar Parlament Májilisi depýtattyǵyna kandıdattardy da usynady. Depýtattardy saılaý ústimizdegi jyldyń 21 naýryzynda Qazaqstan halqy Assambleıasynyń kezekten tys 23-shi sessııasy barysynda júzege asady dep kútilýde.
Asqar TURAPBAIULY,
«Egemen Qazaqstan».
Sýretti túsirgen
Erlan OMAROV.