Alaqaı qýanyshtarǵa toly kún
Aqmola oblysynyń ákimi Sergeı Kýlagın Dostyq úıinde Alǵys kúnine arnalǵan sharalarǵa qatysyp, jurtshylyqty izgi merekemen quttyqtady. Shara barysynda óńir basshysy etnomádenı birlestikter daıyndaǵan «Qazaq eline taǵzym» kórmesin tamashalap, «Altyn alqa», «Kúmis alqa» medaldaryn tapsyrdy. Sondaı-aq, kóp balaly otbasylaryna syılyqtar usyndy. Buǵan qosa, 1 naýryz kúni tańerteń týǵan sábılerdiń ata-analaryna gúl shoqtaryn syılady. Oblys ákiminiń orynbasary Nurlan Nurkenov pen elimizge belgili mesenat Bolat О́temuratovtyń «Asyl Mıras» qaıyrymdylyq qorynyń dırektory Marat Aıtmaǵambetovpen birge Kókshetaýdaǵy múgedek balalardyń medısınalyq-áleýmettik saýyqtyrý mekemesinde bolyp, qor atynan ujymǵa avtobýs, oıyn alańyn jáne medısınalyq jabdyqtar tapsyrdy. Dál osyndaı shattyq sharasy Býrabaı aýdanynyń ortalyǵy – Shýche qalasyndaǵy «Sábıler úıinde» de ótkizilip, mekemege «Asyl Mıras» qory men «Rixos Borovoe» bes juldyzdy qonaq úıiniń atynan shaǵyn avtobýs pen medısınalyq jabdyqtar syıǵa berildi. «Asyl Mıras» qorynyń dırektory Marat Aıtmaǵambetov bul qarjynyń 2015 jylǵy 30 tamyzda «Rixos Borovoe» qonaq úıinde ótkizilgen qaıyrymdylyq aksııasy sharasynda jınalǵanyn jáne mundaı qoldaý jýyq kúnderde Qyzylorda qalasyndaǵy eki birdeı áleýmettik nysan ujymyna da kórsetiletinin aıtty. Baqbergen AMALBEK, «Egemen Qazaqstan». Aqmola oblysy. Sýretti túsirgen Ermurat DOSYMOV.Qoltańbalaryn qaldyrdy
Keshe Qaraǵandy qalasynda oblystyń belgili sportshylary «Alǵys kitabyna» ózderiniń qoltańbalaryn qaldyrdy. Bul ıgi shara elimizde tuńǵysh atap ótilgen Alǵys aıtý kúni merekesine arnaldy. Aq júrekten alǵys aıtqandardyń qatarynda Qazaq KSR-iniń eńbek sińirgen jattyqtyrýshysy, ataqty Abaı boks mektebiniń negizin qalaýshy Andreı Raısh, Mıýnhende ótken HH Olımpııa oıyndaryna qatysýshy veloshabandoz Anatolıı Stepanenko, Afına Olımpıadasynyń qola júldegerleri – boksshy Serik Eleýov pen jeńil atlet Dmıtrıı Karpov jáne jas talant, jasóspirimder arasyndaǵy olımpıada chempıony Abylaıhan Júsipov atalǵan kitapqa sport janashyry, elimizdiń Tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Nazarbaevqa degen alǵys sezimderin jazyp qaldyrdy. 1 naýryz – Alǵys aıtý kúninde bastalǵan estafetany óńirdiń basqa da sportshylary jalǵastyrmaq. Bul úrdis Qazaqstan Respýblıkasy Táýelsizdiginiń 25 jyldyq mereıtoıy atap ótiletin 16 jeltoqsanǵa deıin jalǵasatyn bolady. Qaırat ÁBILDINOV, «Egemen Qazaqstan». QARAǴANDY.Yntymaqtastyqtyń ystyq yqylasy
Oblys ortalyǵyndaǵy Qazaqstan halqy Assambleıasy ǵımaratynda 1 naýryz – Alǵys aıtý kúnine arnalǵan «Qazaq eline taǵzym» atty saltanatty shara ótti. Sharaǵa oblystyq jáne qalalyq ákimdikterdiń, saıası partııalardyń ókilderi, Qazaqstan halqy Assambleıasynyń músheleri, oblystyq etnomádenı birlestikterdiń, oblystyq jáne qalalyq mekemelerdiń basshylary, stýdent jastar qatysty. Sharada aldymen «Meni Qazaqstanǵa ákelgen jol» atty qazaq jerine túrli ulttar men ulystar ókilderiniń kóshý tarıhynyń muraǵattyq qujattary men materıaldarynyń kórmesi ashyldy. Merekelik sharaǵa qatysýshylar qıyn kezeńde óńirge atbasyn tiregen ulttardyń munda qalaı turaqtaǵandary týraly maǵlumattarǵa qanyǵyp, sarǵaıǵan sýretterden sol kezdiń ómir shyndyǵyn kóz aldaryna elestetti dese bolǵandaı. Sondaı-aq, qýǵyn-súrgin jyldary, odan keıingi kezeńderde jer aýdarylǵan ulttar ókilderiniń búgingi urpaqtarynyń estelikteri men qazaq halqyna degen alǵys sezimi baıandalǵan beınefılm kórsetildi. Alǵys aıtý kúnine arnalǵan saltanatty jıyndy oblys ákimi Berdibek Saparbaev qysqasha sóz sóılep ashyp, Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń ultaralyq qatynasqa selkeý túspeýin udaıy nazarda ustap, aıryqsha mańyz beretinine toqtaldy. Sonyń aıqyn kórinisi ózge memleketterde joq Qazaqstan halqy Assambleıasy bolsa, al Elbasy Jarlyǵymen bekitilgen 1 naýryz – Alǵys aıtý kúni osy ıgilikti istiń júıeli jalǵasy ekenin atap ótti. Ol qazaq halqynyń qandaı qıyn jaǵdaıda da taǵdyrdyń jazýymen elge kelgen ulttar men ulystarǵa dostyq qushaǵyn aıqara ashyp, baýyryna tartqanyn, barymen bólisip, júrek jylýyn bergenin tilge tıek ete kelip, osy ystyq yqylasqa bólengen ózge ult ókilderiniń ony eshqashan umytpaıtynyn jadyda jańǵyrtty. Osyndaı izgilikten tamyr tartqan elimizdegi tatýlyq pen turaqtylyq, bereke-birlik eń basty qundylyǵymyz ekenin jetkizdi. Bizdegi Qazaqstan halqy Assambleıasynyń jumys tájirıbesin ózge elderdiń ónege tutyp jatqanyn da atap ótti. О́ńirdi mekendeıtin 90-nan astam ult ókilderiniń tatýlyǵy men birligi nyǵaıa beretinine senim bildirdi. Alǵys aıtý kúni aıasynda óńirdegi etnomádenı birlestikterdiń qatysýymen «Yntymaǵy jarasqan Qazaqstan» atty oblystyq ulttar dostyǵy festıvali ótkizildi. Alǵys aıtý kúniniń el Táýelsizdiginiń 25 jyldyq mereıtoıy qarsańynda tuńǵysh ret toılanýy da jaqsy nyshan bolyp tabylady. Soǵan oraı, oblys aýmaǵynda 50 myńǵa jýyq adamnyń qatysýymen 200 shara uıymdastyryldy. Barlyq aýdandarda qazaqstandyq biregeılik pen el birligin beıneleıtin merekelik sharalar ótkizildi. Barlyq bilim berý mekemelerinde «Alǵysymyz sheksiz» taqyrybynda balalar shyǵarmashylyǵynan sýret kórmeleri uıymdastyryldy. Sonymen qatar, Aqtóbe qalasy men aýdandar ortalyqtarynda jastardyń qatysýymen «Men alǵys aıtamyn!» atty flesh-mob ótkizildi. «Batamen er kógeredi», «Alǵys alǵan arymas» degen támsilderdi atam qazaq tegin aıtpasa kerek. Alǵys aıtý kúngi sharalar elimizdiń eń basty qundylyǵy – turaqtylyq pen ózara tatýlyqty, bereke-birlikti nyǵaıta túskeni sózsiz. Satybaldy SÁÝIRBAI, «Egemen Qazaqstan». Aqtóbe oblysy.Aqjarma tilek aqtaryldy
Alǵys aıtý kúni Syr óńirinde keń kólemde toılandy. Adamdar bir-birine aqjarma tilegin aqtaryp, jurtshylyq jaqsylyq jasaýǵa, qamqorlyq tanytýǵa asyqty. Aımaq sheńberinde is-sharalar ótip, halyqtyq deńgeıde atap ótti. Alǵys aıtý kúnin merekeleýge arnalǵan saltanatty is-sharalardyń birtutas ıdeıalyq-aqparattyq áleýmettik mańyzdy mán-mazmunyn qamtamasyz etý maqsatynda oblystyń bilim berý uıymdarynda onkúndik jarııalandy. 25 aqpan men 1 naýryz kúnderi aralyǵynda oblystyq is-shara josparyna sáıkes barlyq bilim berý uıymdarynda oblystaǵy etnos ortalyǵy ókilderiniń qatysýymen alǵys aıtý taqyrybyna arnalǵan «Alǵys aıtý – paryzym» tárbıe saǵattary, saltanatty jıyndar jáne «Men alǵys aıtamyn!» qonaqjaı qazaq halqyna taǵzym úlgisi ótti. Jalpy jáne orta bilim berý uıymdarynda Dýlat Isabekovtiń «Bir atanyń balalary» áńgimesi jelisinde pikirlesý, «Uly Dala tósinde – Uly mereke» sýret kórmesi, «Jaqsy sóz – jyly tilek» trenıngteri, «Men rızamyn bárine» án baıqaýy, «Syılasý sálemnen bastalady» atty dóńgelek ústelder uıymdastyryldy. Mektepke deıingi bilim berý uıymdarynda «Analarǵa myń alǵys» taqyrybynda sýret salý baıqaýy ótkizildi. Sonymen qatar, tehnıkalyq jáne kásiptik oqý oryndarynda onkúndik aıasynda «Taǵdyryn tarıh toǵystyrǵan» ádebı-mýzykalyq kesh, «Júzi basqa – júregi bir, tili basqa – tilegi bir» atty etnomádenı birlestikter ókilderimen kezdesý, «Analarǵa qurmet – adamzatqa izet» tárbıe saǵattary, «Birlikti tý etken analarǵa myń alǵys» rýhanı-tanymdyq sharalar, «Dostyq – el tiregi» kórkemsóz oqý sheberleriniń saıysy, «Maqtanyshym – Máńgilik uly Otan» patrıottyq ánder baıqaýy, «Qazaqstan – ortaq úıimiz» taqyrybynda úsh tilde shyǵarmalar baıqaýy ótkizildi. Atalǵan sharalarǵa alǵys aıtý fılosofııasynyń mánin ashý maqsatynda etnomádenı birlestikteriniń, din ókilderi, qoǵam qaıratkerleri, ǵalymdar, ónegeli otbasylar jáne el aǵalary shaqyryldy. Otbasy úlgisindegi balalar aýylynda 1 naýryz – Alǵys aıtý merekesine oraı «Myń alǵys aıtamyz» taqyrybynda ashyq esik kúni ótkizildi. Oblystyń barlyq bilim berý uıymdarynda ustazdarǵa rızashylyqtaryn bildirý maqsatynda «Ustazyma rahmet!» ashyq hattar, plakattar saıysy jáne ádebı-mýzykalyq kesh uıymdastyryldy. Sondaı-aq, tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berý uıymdarynda az qamtamasyz etilgen otbasy balalaryna arnalǵan merekelik dastarqan jaıyldy. Osyndaı mándi sharanyń biri Asqar Toqmaǵambetov atyndaǵy Mádenıet úıinde ótti. «Yqylas, peıil aıqushaq» atty merekelik shara shat-shadyman kóńil-kúıde ótti. «Máńgilik El» jalpyulttyq patrıottyq ıdeıasynyń, qazaqstandyq biregeıliktiń negizgi arqaýy – elimizdegi barlyq ult pen ulysty bir shańyraq astyna toptastyrǵan tutastyq týyn dáriptegen jıyn elge erekshe áser syılady. Shara barysynda Qyzylorda qalasy ákiminiń orynbasary Aıdyn Qaırollaev pen koreı ulttyq birlestiginiń aqsaqaly Vılorıı Shın aıtýly merekemen halyqty quttyqtap, eldik pen birlik turǵysynda áńgimeledi. Erjan BAITILES, «Egemen Qazaqstan». Qyzylorda oblysy.Qazaqstan – baqyt mekeni
Qandaı zaman, qandaı qoǵam bolsa da alǵys aıtý alǵa bastaıdy. Eldiń alǵysyna bólenýden artyq baqyt joq. Sodan bolar, jambyldyqtar Alǵys aıtý kúnin erekshe atap ótti. Bul kúni Taraz qalasyndaǵy Ortalyq alańda «Qazaqstan – baqyt mekeni» atty merekelik is-shara uıymdastyrylyp, bir kezderi ózge ult ókilderiniń qazaq jerine qalaı qonys tepkenderi, olardy eldiń ystyq yqylaspen qarsy alǵany týraly kórinister óte keremet sahnalandy. Búginde Qazaqstandy óz Otany retinde sanaıtyn bul ult ókilderi elge rahmetterin aıtyp, alǵystaryn bildirdi. – Men – bir kezderi osy Qazaqstanǵa repressııalanǵan otbasynyń urpaǵymyn. Ultym – nemis. Ras, Uly Otan soǵysy jyldary nemis ultyna degen basqasha kózqaras boldy. Áıtse de bizdi Qazaq eli jatyrqamaı, qushaǵyn jaıa qarsy aldy. Ata-anamnyń aıtýyna qaraǵanda, soǵys jyldary nemis otbasylaryn jan-jaqqa bytyratyp jibergen. Solardyń kóbisi ashtyq pen qıyndyqqa shydamaı, qyrylyp ketipti. Qazaqstanǵa kelgen nemis otbasylarynyń baǵy bar eken. «Bizdi aman alyp qalǵan qazaqtyń qonaqjaı peıili men keń dastarqany boldy. Áli kúnge qazaqtardyń qurt-maıyn ańsap turamyn», deıtin ata-apalarymyz. Sondyqtan osynaý Uly Dala eline, sol keń dalada tatý-tátti ǵumyr keship jatqan qazaq halqyna aıtar alǵysym mol. О́zim qazir kásipkerlikpen aınalysyp, «Altyn kerýen» atty týrıstik ortalyqqa basshylyq etip júrmin. Kásipkerlerge de elimizde kóptegen jeńildikter jasalǵan. Bul, árıne, Elbasymyz N.Á.Nazarbaevtyń salıqaly saıasatynyń nátıjesi. Endeshe, elime jáne Elbasymyzǵa myń alǵys, – deıdi Albına Veımer aǵynan jarylyp. Kóktemniń alǵashqy kúnimen tuspa-tus kelgen bul shýaqty mereke kúni múmkindigi shekteýli jandar, jubaılar, ata-analar men olardyń balalary bir-birine alǵystaryn bildirdi. Budan bólek «Ata-anam – altyn tuǵyrym», «Ákem men anama myń alǵys» kórme-baıqaýy, «Otbasy – qoǵam tiregi» qoıylymy, «Ata-anaǵa alǵys» aksııasy uıymdastyryldy. Sondaı-aq, «Talantty jastarǵa alǵys aıtamyn» atty jastardyń Olımpıada chempıondarymen, ataqty sportshylarmen kezdesýi, oblystyq perzenthanada 1 naýryzda týǵan balalarǵa syılyq usynatyn «Súıinshi» aksııasy da bul merekeniń shyraıyn asha tústi. Jambyl oblysynyń barlyq aýdan-qalalarynda aıtýly mereke óz deńgeıinde atap ótildi. Oralhan DÁÝIT, «Egemen Qazaqstan». Jambyl oblysy.Úlkenge – qurmet, kishige – izet
Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń Jarlyǵymen bekitilgen Alǵys aıtý kúni Qyzyljar óńiriniń jer-jerlerinde keńinen atap ótildi. Osyndaı ıgi sharalardyń biri Aqjar aýdanynyń ortalyǵy Talshyq kentinde ornalasqan eńseli Mádenıet úıinde uıymdastyrylyp, Uly Dala elindegi birlikti nyǵaıtý, beıbitshilik pen kelisim, ózara túsinistik pen senim basty taqyryp arqaýyna aınaldy. Jurtshylyq aldynda sóılegen sózinde aýdan ákimi Serikbaı Turalınov aıtýly merekemen jınalǵandardy quttyqtap, Alǵys aıtý kúnin merekeleý rásimi «Máńgilik El» jalpyulttyq patrıottyq ıdeıasynyń sheńberinde qazaqstandyq qundylyqtardy, jalpy tarıh jáne tarıhı estelikter negizinde eldik biregeılik pen birlikti, tynyshtyq pen baıandy ómir, ózara senim men syılastyqta júrip jatqan beıbitshilik pen kelisim saıasatyn júzege asyrýdyń aıtýly quraly bolyp tabylatynyn atap kórsetti. Kúshimiz ben úıimizdiń baıandy da kemeldi bolýynyń arqasynda Qazaqstan serpindi damyp keledi. О́skeleń urpaq boıyna otansúıgishtik, ımandylyq, syılasymdylyq qasıetterdi darytý úshin osy is-shara aıasynda tálimdi qundylyqtar barynsha nasıhattalyp, taratylatyn bolady. Eńbek ardageri, alǵashqy tyń ıgerýshilerdiń biri Olga Shýrdanyń estelikteri óte áserli shyqty. Olga Nıkolaevna sóz basyn qazaq halqy men Elbasyna alǵys aıtýdan bastap, atajurtynan eriksiz kóshirilgen kezeńde Qazaqstandy panalap, jandaryna damyl tapqanyn kózine jas ala otyryp áńgimeledi. О́mirlik baqytyn teriskeıden tapqanyn maqtanyshpen aıtty. Sanaly ǵumyryn aýylsharýashylyq salasyna arnap, kóp jyl boıy agronom qyzmetin abyroımen atqarǵan. «Qurmet Belgisi» ordeni men birneshe medaldy keýdesine jarqyrata taqqan. Tórt nemere, úsh shóbere súıip, keıýana jasyna jetip otyrǵan eńbek ardageri Táýelsizdiktiń araıly tańyn kórgenine shúkirshilik etip, jastardy birin biri syılaýǵa, keshirimdi bolýǵa shaqyrdy. – Táýelsizdigimizdiń shırek ǵasyr mereıtoıymen tuspa-tus kelip, birinshi ret atap ótilip jatqan bul merekeniń tálimi óte zor. Ásirese, jastar úshin berer ǵıbraty mol. Saratov oblysynan amalsyz alastatylǵanda burynǵy Sergeev aýdanyna tap boldyq. Ájemiz aýyr qusadan kóz jumǵanda anamyz shıetteı eki balamen qalǵan edi. Alaıda, keńpeıildi adamdardyń aıaly qamqorlyǵy arqasynda esh kemdik kórmedi. Týystarym Germanııaǵa ketkende meniń tańdaýym tek Qazaqstan boldy. Bul áz anamnyń amanaty bolatyn. Bir-birimizge qolushyn berip, tileýimizdi tilep júrgenge ne jetsin!–dep mádenıet salasynyń maıtalmany Marına Melnık aǵynan aqtarylǵanda zal ishin dý qol shapalaq kómip ketti. Igilikti shara barysynda Valentına Gol, Zeken Qajymuratov sekildi qarııalarǵa da zor qurmet kórsetilip, úlkenge qurmettiń, kishige izettiń ınabat ıirimderi samal jeldeı esip turdy. Alǵys aıtý kúni merekesi jergilikti kórkemónerpazdardyń konserttik baǵdarlamasyna ulasyp, jurtshylyq úshin áserli keshke aınaldy. О́mir ESQALI, «Egemen Qazaqstan». Soltústik Qazaqstan oblysy, Aqjar aýdany. Sýretti túsirgen Darhan SÁRSENOV.Qaıyrymdy jigit Islam
Aqtaýda alǵashqy Alǵys aıtý kúni merekesine oraı «Vaınah» cheshen-ıngýsh etnomádenı birlestiginiń múshesi, ónerli jas jigit, táýelsizdigimizdiń qurdasy Islam Mýzaevtyń jeke konserti ótti. Islam alǵashqy jeke konsertin qaıyrymdylyq maqsatta uıymdastyrdy. Reseıden IIM akademııasyn bitirgen Islam saýda salasynda qyzmet etti. Biraq, boıyndaǵy talanty ony óner salasyna alyp keldi, buryn ataýly meıramdarda, baıqaýlarda bolmasa, sahnany sırek kóretin jigit, qazir Aqtaý qalasyndaǵy «Abaı» atyndaǵy mádenıet saraıynda qyzmet etedi. Sondaı-aq, ol – Mańǵystaýdaǵy qoǵamdyq-áleýmettik ortaǵa belsendi túrde atsalysyp, damý men dostyqtyń nyǵaıa túsýine zor úles qosyp kele jatqan cheshender men ıngýshterdiń etnomádenı birlestiginiń mereıin kóterip júrgen jas. Alǵys aıtý kúnine arnaǵan jeke konsertin ol «Men – qazaqstandyqpyn» dep atap, Qazaqstandaǵy birlik pen yntymaqqa óz úni men úlesin qosýǵa umtylatyndyǵyn bildirdi. 2015 jyldyń 27 qarashasynda Qazaqstan halqy Assambleıasynyń uıymdastyrýymen Astanada ótken Qaıyrymdylyq uıymdarynyń, mesenattar men donorlardyń respýblıkalyq sezinde Táýelsizdiktiń 25 jyldyǵyna arnalǵan «Qaıyrymdylyq kerýeni» jalpyulttyq aksııasy bastaý aldy. Aksııanyń nyshany – «Qorjyn» jyl boıy qaıyrymdylyq ister men áleýmettik jobalarǵa toltyrylatyn bolady dep kelisilgen edi. Buǵan deıin de birneshe qaıyrymdy isterdiń «qujatymen» búıirin qampıtqan qorjynǵa endi Islamnyń jeke konserti de qosyldy. Qazaq, cheshen, orys tilderinde án shyrqaǵan I.Mýzaev konsertten túsken qarjyny Mańǵystaý aýdanynyń Qosbulaq aýylynda turatyn otbasyna aýdardy. Bul otbasynyń 2011 jyly týǵan Abylaı jáne 2014 jyly týǵan Janmuhambet – týabitti múgedek balalary bar. Islam usynǵan qarajat qos uldyń emdelýine qosymsha kómek bolmaq. Abylaı men Janmuhambettiń anasy Kúnzıra Kenbaeva ánshi Islam men konsertti uıymdastyrýshylarǵa alǵysyn bildirdi. Alǵys aıtý kúninde qaıyrymdylyq, saýapty is jasaǵan Islamnyń qadamyna sáttilik tileımiz. Bul kúni ol qaıyrymdylyq jasaýmen birge, syrqat balalar men olardyń otbasy tarapynan alǵysqa ıe bolý arqyly 1 naýryzdaǵy merekeniń sıpatyn asha tústi. Gúlaıym ShYNTEMIRQYZY, «Egemen Qazaqstan».