Altyn qazyq batyr ana

Áshirkúl Janseıitova 14 baladan 18 nemere, 15 shóbere súıip otyr Áıel adam sonaý baǵzy zamannan jer betindegi izgiliktiń, náziktik pen keńdiktiń kórinisi bolyp keledi. Ol sondaı-aq, qaltqysyz kóńildiń, joǵary adamgershilik pen qaıyrymdylyqtyń da ólshemi! Áıel – ómirdiń gúli, otbasynyń uıytqysy, altyn qazyǵy! Kóktemniń osy bir ádemi, shýaqty sátinde meıirimdi Analarymyzdyń mereıli merekesi bar. Osy aıtýly dataǵa oraılastyryp ári keıingi jas qyz-kelinshekterge, jalpy «názik jandylarǵa» úlgi bolsyn degen nıetpen altyn qursaqty Batyr ana týraly jazýdy jón sanadyq. Bıyl jetpistiń beseýine shyqqan Áshirkúl Janseıitova 1941 jyly Ońtústik Qazaqstan oblysy, Saıram aýdanyna qarasty Qyzyltý aýylynda dúnıege kelgen. Jazmysh solaı bolar, maıdanǵa attanǵan ákesinen 1945 jyly «qara qaǵaz» kelip, endi ǵana bas quraǵan otbasyn ábden eseńgiretip tas­taıdy. Sodan soń anasy kishkentaı Áshirkúldi Jambyl oblysy, Jýaly aýdany, Qoshqar ata (burynǵy Kan­temırovka) aýylynda turatyn naǵa­shy apasynyń tárbıesine beredi. Ol sondaǵy shaǵyn aýyl mektebinde bilim alady. Temirdeı tártip pen tazalyqty, qazaq qyzyna tán minez ben jınaqylyqty qarshadaıynan boıyna sińire bilgen adýyn ájesiniń atqa qarǵyp minip, janyna jaqpaǵan keıbirin qamshymen osyp jiberetin er minezdiligi Áshirkúl apanyń boıynan da baıqalyp jatatyny jasyryn emes. Aýqatty otbasynda ósken jalǵyz qyzdyń armany da asqaq edi. Ásirese, onyń jýandyǵy bilekteı, qos burymy men kelisti kelbeti aýyl jigitteriniń talaıyna qol jetpes arman boldy. Qımyly shıraq, árbir sózi mirdiń oǵyndaı ótkir, ójet qyzǵa kóńilin bildire almaı, sezimderin ishke jutyp ketkenderi qanshama? Taǵdyr qalap, 1959 jyly 17 jasynda Túlkibas aýdanynyń Van­novka aýylynyń turǵyny Qaltaı Janseıitovpen bas qosyp, otaý qurady. Áı-sháıǵa qaramaı, ózinen 16 jas kishi qyzdy óńgerip alyp qash­qan alasa boıly, qara tory ji­gitke alǵashynda Áshirkúl apanyń ata-anasy qarsylyq bildirip, kópke deıin qyryn qarap júripti. Ábden barshylyqta ósken asaý minezdi arý kedeılik qamytyn kıgen jigittiń turmys jaǵdaıyna sińisip kete almaı biraz qınalady. Alaıda, áje tárbıesin kórgen ol basqa salǵanǵa birtindep kónip, kóndige bastaıdy. О́mirlik joldasy Qaltaı aǵa ekeýi otyz jyldaı birge otasyp, kindiginen taraǵan 14 balany tárbıelep ósiredi. Shama-sharqy jetkenderinshe oqytady. Ata-ana­nyń basty tilegi de sol emes pe, balasynyń erjetip, jaqsy azamat bolyp qalyptasýy. Olarǵa osydan artyq qandaı tartý-taralǵy kerek? О́mir boıy avtobýs parkinde júrgizýshi bolyp jumys istegen joldasy Qaltaı aǵa barynsha salmaqty da sabyrly jan edi. Amal neshik, otaǵasynan 48 jasynda jesir qalǵan Áshirkúl apa odan keıin de taǵdyr teperishin kóp kórdi. Kún-tún demeı, eki-úsh jerde tyrbanyp eńbektene júrip, shıetteı balany asyrap, jetkizdi. Ol kezde tehnıka joqqa tán. Barlyq eńbekti qol kúshimen atqardy. Áke qansha meıirimdi bolsa da, ananyń jóni bólek. Joqty bar, ashty toq etetin de – Ana! Keıipkerimizdiń sandyǵynda kóneniń kózindeı bolǵan sonaý 1970 jyldan bergi kópbalaly ana qurmetine ıe bolǵan sáttegi qundy qujattary, nagrada-ordenderi saq­taýly tur. Sonyń biri – 1979 jyly L.I.Brejnevtiń qoly qoıylǵan «Batyr Ana» ordeni! «Altyn alqa», taǵysyn taǵylar... Bul kúnde Áshirkúl apa sol ba­lalardan 18 nemere, 15 shóbere sú­ıip otyrǵan baqytty jan. Bereke-birliktiń uıytqysy, altyn arqaýy. Aqyl berer asyl anasy, súıikti ájesi. Nebir qıyn kezeńderdi bas­tan ótkerse de qajyp, bosańsyp kórmegen qaısar jannyń endigi armany nemere, shóberesiniń úlken azamat bolǵanyn kórý. Sóz sońynda keıipkerimizdiń búgingi urpaq sa­baqtastyǵy jóninde: «Qazirgi ýa­qytta keı jastar bir-eki balany mise tutady. Onnan asyrý óz aldyna, tipti, bes-alty bala týýdyń ózi ańyzǵa aınalyp barady. Biz kóp bolýymyz kerek, sonda olar baýyrmal bolyp ósedi. Buǵan bola zamandy, jetispeýshilikti syltaý etpeńder, ár bala óz nesibesimen týady, aınalaıyn qaraqtarym..», – degen aqyly ózgelerge oı salar degen úmittemiz. Raýshan SÚLEIMENOVA.  Ońtústik Qazaqstan oblysy.