Izraıldiń soltústik atyrabyna jasalǵan ekskýrsııa kezinde osy elde turatyn týrıst áıel ejelgi Rım dáýiriniń altyn mánetin taýyp aldy. Mamandar ony álemdik deńgeıdegi úlken jańalyq sanap otyr. Buǵan deıin mundaı teńgeniń jalǵyz túıir danasy ǵana bizdiń zamanymyzǵa jetken dep sanalyp kelgen edi. Onyń alǵashqysy qazir Brıtanııa mýzeıi kolleksııasynda saqtaýly tur.
Al budan eki myń jylǵa jýyq ýaqyt buryn ımperator Traıan shyǵarǵan teńge onyń aldyndaǵy bıleýshi Oktavıan Avgýstiń qurmetine arnalypty. «Bul mánet Traıannyń ózinen burynǵy bıleýshini este qaldyrý úshin qashap jasatqan dúnıeleriniń bir bóligi bolyp tabylady», deıdi osy oraıda Izraıl ejelgi dúnıe basqarmasynyń nýmızmatıka jónindegi mamany Dannı Sıon.
Mánettiń avers betinde bizdiń dáýirimizge deıingi 107 jyl kórsetilgen. Onda sondaı-aq, «Qudaıyna qaraǵan Avgýst» degen jazýy bar Oktavıan Avgýstiń betki kelbeti bar.
Jádigerdi kıbýs turǵyny Lora Rımon shópterdiń arasynan taýyp alypty. Ol týrıstik toptyń quramynda arheologııalyq qazbalar júrgizilip jatqan aýdanǵa barǵan. Al mynadaı dúnıe tabylǵan boıda ekskýrsoved oqıǵa ornyna ejelgi dúnıe basqarmasynyń ókilin shaqyrtqan. «Taýyp alǵan teńgemnen aıyrylý ońaı bolǵan joq. Sebebi, mundaı óte sırek kezdesetin nárseni kúnde taýyp turmaısyń ǵoı. Biraq men onyń jaqyn arada mýzeıge qoıylatynyna sengim keledi», – dedi Ramon.
Aıtqandaı, bılik oǵan bul eńbegi úshin gramota ǵana tapsyrǵaly otyr eken. Izraıldiń zańnamasy boıynsha, el aýmaǵynan tabylatyn barlyq arheologııalyq artefaktiler memleket menshigi bolyp sanalady. Ony taýyp alǵan adam faktini jasyrsa nemese saýdaǵa aınaldyrsa, qylmys jasaǵan bolyp eseptelip, bes jylǵa deıin bas bostandyǵynan aıyrylady.
Damır QOJAMQUL.