О́tken jeksenbide Qazaqstan Respýblıkasy Táýelsizdiginiń 25 jyldyǵyna arnalyp jolǵa shyqqan «Máńgilik El» áleýmettik poıyzy tańerteńgilik Túrkistan qalasyna aıaldady.
Túrkistan qalasynyń temirjol vokzalynda ótken mıtıngide Ońtústik Qazaqstan oblysy ákiminiń orynbasary U.Sádibekov pen «Máńgilik El» áleýmettik poıyzynyń shtab bastyǵy, professor Á.Álpeıisov sóz sóıledi. Quramynda 100-ge tarta ártúrli sala mamandary bar qonaqtar artynsha iske kirisip ketti.
Qoǵamdyq kelisim keńesiniń qoǵamdyq qabyldaýy Mádenı-tarıhı etnografııalyq ortalyq ǵımaratynda, áleýmettik máseleler boıynsha keńester berý, jumyspen qamtý jáne áleýmettik baǵdarlamalar bóliminiń ǵımaratynda, tehnıkalyq túgendeý, jyljymaıtyn múlik quqyǵyn, azamattyq jaǵdaıdy, zańdy tulǵalardy tirkeý, qorǵaýshy jáne notarıat boıynsha keńester berý ádilet basqarmasynyń keńsesinde ótti. Al memlekettik qyzmet kórsetý máseleleri boıynsha keńester berý qalalyq halyqqa qyzmet kórsetý ortalyǵynda, medısına máseleleri boıynsha keńester berý qalalyq emhanada, bıznes jáne kásipkerlik máseleleri boıynsha keńester berý kásipkerlik mektebinde júzege asty.
Qalalyq emhanada áý basta 200-ge jýyq naýqas qaralady dep kútilip edi, shyntýaıtyna kelgende 300-diń ústine shyǵyp ketti. «Máńgilik El» áleýmettik poıyzy quramynda kelgen dárigerlerdiń ishinde sheteldik ozyq oqý oryndarynan dáris alyp, aldyńǵy qatarly emhanalarda óndiristik tájirıbeden ótken bilikti mamandar bar. Boıyn dert jaılap, shybyn janyn qoıarǵa jer tappaı júrgen naýqastardyń úmitin osydan uǵýǵa bolady. Qalalyq emhananyń ekinshi qabatynda bilikti dárigerlerden keńes alǵan naýqastar olarǵa «Allanyń nury jaýsyn», dep jatty.
Qazaqstan ekonomıkasy órleýiniń birden-bir faktory – shaǵyn jáne orta kásip. Elbasy osy salaǵa úlken basymdyq berip, memleket tarapynan barynsha kómektesýdi Úkimetke tapsyryp júr. Kásipkerler úıinde ótken júzdesýde sýbsıdııa, jeńil nesıe alý jaıy kóp aıtyldy. Máselen, «Moldabekova» JK-niń ókili Aqjan Begdildaev konserv zaýytyn ashýǵa eki jyldan beri nesıe ala almaı júrgenin aıtady. Qujattarynda min joq. Alaıda, «ATF» bank kepilge qoıatyn múlikti azsynady. Onyń ústine, fırmanyń zaýyt qondyrǵylaryn ornalastyratyn ǵımaraty jalǵa alynǵan. Iаǵnı, jer de ózgeniki.
Qosymsha «Sybaǵa» baǵdarlamasymen jumys jasap, 60 iri qara, 2 asyl tuqymdy buqa baǵyp otyrǵan kásipker shaǵyn zaýyt úshin nysan salar bolsa, aqshasynyń qondyrǵy alýǵa jetpeıtindigin aıtady. «Bylaı júrseń arba synady, bylaı júrseń ógiz ólediniń» keri. Túrkistandy aınalyp ótetin «Batys Eýropa – Batys Qytaı» avtomagıstraliniń janynan quny 1,5 mlrd. teńgege bes qabattyq oıyn-saýyq ortalyǵyn kóterip jatqan kásiporynnyń ókili Qural Qońyrbaev ta qurylysty aıaqtaýǵa jetpeı jatqan 500 mln. teńgeni eshbir bankten ala almaı, tabanynan tozyp júrgenin jetkizdi.
Astanadaǵy EKSPO-ǵa 3 mıllıonnyń ústinde týrıst keledi dep kútilýde. Qoja Ahmet Iаsaýı kesenesi – IýNESKO baǵdarlamasyna kirgen keshen. Iаǵnı, qazaq halqymen jaqyn tanysqysy keletin týrısterdiń shamamen 300 myńy Túrkistanǵa keletini anyq. Bes qabat ortalyqtyń qyzmetindeı nysan kıeli qalada joqtyǵyn eskersek, ony tezirek iske qosý kerek. Jıynǵa qatysqan kásipkerlik ortalyǵynyń basshylary da kómektesýge tyrysqanymen, qoldary qysqalyq etip tur.
Túrkistandaǵy ındýstrııalyq aımaqtan kúıdirilgen kirpish zaýytyn salǵan kásiporyn ókili Zafar Qalamov kirpishke kerekti topyraqtyń tek eski Saýran qalasy aýmaǵynda bar ekendigin aıtady. Saýran – qazaqtyń ejelgi qalasy, qalyń tarıhy. Kirpishke kerekti karer tarıhı eskertkishti qorǵaý aýmaǵyna kire me?! Kásipkerlik ortalyǵy men kásipkerdiń ózi Mádenıet jáne sport mınıstrligine úshbý hat jazǵanymen, bir aıdan beri jaýap ala almaı júr eken. Zaýyt jumysy toqtaǵan. Kim kómektesedi?!
«Máńgilik El» poıyzy quramynda kelgen sala basshylary bul problemalardy hat túrinde jazdyryp alyp, Prezıdent Ákimshiliginiń quzyryna tapsyratyndyqtaryn aıtty.
Dúısenbi kúni «Máńgilik El» poıyzy Shymkent qalasyna kelip jetti. Olardy qala ákimi Ǵ.Ábdiraqymov kútip alyp, el atynan aq tilek aıtty. Poıyz músheleri qala turǵyndaryna medısınalyq, áleýmettik máseleler men memlekettik qyzmet kórsetý, kásipkerlik keńester berip, eldiń yqylasyna bólendi. Keshqurym «Túrkistan» saraıynda Qazaqstan Respýblıkasy Táýelsizdiginiń 25 jyldyǵyna arnalǵan konsert boldy.
Ońtústiktegi eki kúndik saparyn qorytyndylaǵan «Máńgilik El» áleýmettik poıyzynyń shtab bastyǵy, L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń professory Ámirjan Álpeıisov:
– Keshe túrki áleminiń rýhanı astanasy, Maǵjan aqyn aıtqandaı, eki dúnıeniń esigi Túrkistan shaharynda boldyq. Búgin qalyń qazaqtyń quıqaly óńiri, asqar asýy, altyn besigi Shymkent shaharyna jettik. Kıiz týyrlyqty qazaqty óz aldyna el qylǵan, áýlıe-ámbıe, han, batyr, bı-baǵlandarymyzdyń deniniń asyl súıegi Ońtústik jerinde máńgi damyldap jatyr. Biz el aralap dýmandatyp júrgen joqpyz, sonaý ata-baba armandaǵan halyqtyń birtekti «Máńgilik Elge» qalaı aınalyp jatqandyǵyn kórsetkeli, kóz jetkizgeli keldik. О́ńirdegi keıbir máselelerdiń ońtaıly sheshilýine járdemdesip júrmiz. Osynaý iske qoldaý kórsetip, jumysty oıdaǵydaı uıymdastyrǵany úshin oblys ákimi Beıbit Atamqulovqa, Túrkistan jáne Shymkent qalalarynyń ákimderi Álipbek О́serbaev pen Ǵabıdýlla Ábdiraqymovqa shtab atynan shynaıy alǵysymyzdy bildiremiz, – dedi.
Uly Jibek joly boıynda úlken maqsatpen júrgen kerýen-poıyz múshelerine jurt ta rızashylyǵyn bildirdi.
Baqtııar TAIJAN,
«Egemen Qazaqstan».
Ońtústik Qazaqstan oblysy.