Saǵy synbaǵan syn sardary

Asyldarym (jalǵasy)

ESSE

Saǵy synbaǵan syn sardary

1937 jyldyń kúz aıynda S.Seıfýllın men B.Maılın ustaldy. Sol jyldyń jeltoqsan aıynda Jambyl bastaǵan delegasııa quramynda Kenen Ázirbaev, Taıyr Jarokov, Pavel Kýznesov jáne men Tbılısıge bardyq. Maqsatymyz – Shota Rýstavelıdiń «Jolbarys terisin ja­myl­ǵan batyr» poemasynyń 750 jyldyq merekesine qatysý. Merekeniń barlyq sharasyna qaty­syp, Almatyǵa 1938 jyldyń qańtarynda qaıt­tyq. Qaıtarda Máskeýge soǵyp, KSRO Ishki ister mınıstri N.Ejovtyń qabyldaýyna bar­dyq. Sonyń nátıjesinde sol jyly maı aıynda Jam­byldyń keshigip te bolsa eske alynǵan me­reıtoıyn ótkizý jóninde sheshim qabyl­dandy. Al­matyǵa qaıtyp kelgen soń Jam­byl ıýbı­leıiniń daıyndyǵyna shuǵyl kirisip kettik. Sol tusta naýryz, sáýir aılarynda H.Esenjanov, Z.Shashkın, S.Kamalov, t.b. jas jazýshylar ustalyp jatty. Sonyń qarsańynda «Kazahstanskaıa pravda» gazetinde «Djambýl ý Ejova» degen maqalam shyqqan. Bir kúni meni Hamıdýllın degen NKVD qyz­metkeri shaqyrdy. Bardym. Suraǵany: «Baı­shyl-ultshyl uıymǵa qashan kirdiń?», «Ejovqa nege kirdiń?», t.t. osyndaı myljyń suraqtar. Men eshqandaı uıymdy bilmeıtinimdi, eshqan­daı uı­ymǵa kirmegenimdi aıttym. Ejovqa kirýde basqa nıet bolǵan joq, Jambylmen birge qa­byl­danǵanymdy túsindirdim. Biraq túsinbepti, taǵy da áldeneshe ret shaqyryp, birde Katkov, birde Pavlov degen NKVD qyzmetkerlerine apardy. Báriniń ejiktep qaıtalap suraıtyny – bir-aq bále, bir-aq jala. Aıtatyndary: «Moı­yndasań – saǵan tımeımiz» dep ýáde beredi. Biraq, men birde-birin boıyma jýytpadym. Sóı­tip júrip, Qa­zaqstan Jazýshylar odaǵynyń tóraǵasy rólinde Jambyl mereıtoıyn mamyr aıynda, áýeli Jam­byldyń týǵan jeri – Qara­qastekte, keıin Alma­ty­da ótkizdik. Toı ótisimen maýsymnyń basynda, bir kúni Ǵabıt Músirepov ekeýimizdi partııadan shyǵardy. Taqqan aıyby: Jazýshylar odaǵynda otyryp, halyq jaýlaryn kórmedi, áshkerelemedi. Bul 5 tamyz kúni bolatyn. Osydan 5 kún ótisimen, 11 tamyz kúni túnde NKVD-nyń eki ada­my kelip, úıdi tintip, meni ustap áketti. Olar: Katkov pen M.Ospanov. Saǵat 1-de mashınamen jetkizip, meni NKVD úıiniń úshinshi qabatyndaǵy Markov degenge tapsyrdy. Ol tún ortasyna deıin qıturqy suraqtar qoıyp, tergeýge aldy. Biraq ázir qysymǵa alǵan joq. Áıt­kenimen, moıyndatpaı qoımaıtynyn qatty eskertti. Sodan bylaı kúni-túni kezekpen birde Markov, birde Ospanov, birde Hamıdýllın qy­sym kórsetti. Uıqy kórmegenim, taıaq jegenim, karserde turǵanym, sonda aıaǵymnyń astyna túni boıy sýyq sý jibergenin, on saýsaǵyma qalamush shanshyp, tyrnaǵymdy ýshyqtyrǵany, anamdy balaǵattaǵany – bári jazylǵan. Azapta ótken birneshe aıdan keıin áskerı trıbýnalǵa tústim. Menimen birge túskender: Báı­men Almanov (KazPI-diń burynǵy dırek­tory), Hamza Esenjanov (Lenıngradta aspırantýrada birge bolǵan joldas), О́tebaı Turman­janov (KazPI-de sabaq bergen, Jazýshylar odaǵynda birge istegen joldas). «Halyq jaýy» degen aıypty eshkim moıyndaǵan joq. Syrttan kelip bularda ultshyldyq qylyqtar bolǵan dep kýálik etken jazýshy «joldastar» boı kórsetti. Áskerı trıbýnal Almanovqa 5 jyl, basqa­la­rymyzǵa 8 jyldan berdi. Sóıtip, 1939 jyl­dyń jaz aılarynda bizdi Almatynyń jalpy túr­me­sinde ustap, voennyı trıbýnaldyń úkimi buzyl­ǵan soń, Semeıdiń túrmesine aıdady. Onda birneshe aı otyrǵan soń, 1940 jyldyń ba­syn­da bu­zyl­ǵan áskerı trıbýnal úkiminiń or­nyna «Osoboe soveshanıe» degen troıkanyń uı­ǵarýymen 8 jyldy óteý úshin Krasnoıarsk lagerine aıdaldyq. Kraslagtiń Jedorba degen pýnktine «orna­las­tyq», ornalastyq emes-aý, omal­dyq. Ondaǵy azapty aıtyp jetkizýge til jetpeıdi». Adam jany túrshigerlik azap pen qıyn­dyqty keıinshe joǵarydaǵy ashyna jazylǵan estelikten oqyp túsindik. Aıdaýdan kelgen soń bizge qushaq jaıyp turǵan eshkim bolmady deıdi Muhametjan aǵamyz. Ýa­qytymyzdyń kóbi úı-jaı izdeýmen, kún kóretin jumys qarastyrýmen ketti dep qınala jazady. «Úıden-úıge kóship júrip, Hamza ekeýimizdiń aýdarǵanymyz M.Sholohovtyń «Tynyq Don» romanynyń bir-bir kitaby boldy. Odan ári ár­qaı­sysymyz óz mamandyǵymyzben, óz janry­myz­ben bolyp kettik deıdi. Qııamet úzilisten keıingi qı­yndyqtyń jaıy  aıtpasa da aıan. Alaıda, oıanǵan úmit pen jańǵyrǵan senim qıyndyq qa­malynan qaımyqtyrmaı, qaıta qaı­rap salǵandaı serpin berdi. Osyǵan da shú­kirshilik ettik deıdi aǵamyz. Bizge sabaq berip júrgen kezde aǵamyzdyń basy oıdan bosamaıdy eken. Bir mezgil Ǵylym akademııasyna soǵady, bir mezgil ýnıversıtetke kelip dáris oqıdy. Qalǵan ýaǵynda qadalyp qalam men qaǵazǵa shuqshııady. M.Sholohovtyń «Tynyq Don» romanynyń úsh­in­shi kitabyn aýdaryp júripti. Bul azdaı-aq, kún­delikti ádebı prosestiń uńǵyl-shuńǵylyna úńilip, jaqsysyna jyly lebiz bildirip, na­sha­ryna kúıine syn jazady eken. Bul azdaı-aq, Qazaqstan memlekettik kórkem ádebıet bas­pa­syn­da dırektor bolyp jumys isteıdi. Jazý­shy­nyń bir jaǵyna shyqsam deıdi. Ne degen qajymas qaırat, sarqylmas jiger deseńshi! Taǵdyr talaı tónse de syndyram dep, Moıynyńa salamyn qyl buraý dep, Synbaı qaıtqan erindeı bireýi osy, Tynbaı qalǵan isimdi tyndyram dep. Ábdilda aǵamyzdyń osy óleńi Muhametjan Qarataevqa arnalǵan. Kóp jylǵy úzilisten keıin jan taptyrmaı jumys istep, ústi-ústine bilimin jetildirip, biligin kógenkóz bizderge berip ketýge umtylady eken. Ýaqyttyń qadirin sezinýdi, ýaqytty uqypty paıdalanýdy Muhametjan aǵadan úırendik. Ol kisiniń bos ýaqyty bolmaıtyn. Birde akademııada, ǵylymı keńeske qatynasyp, qorǵalyp jat­qan dıssertasııaǵa pikir aıtady. Keleside kór­kem ádebıet baspasynyń shashetek sharýasyna jegiledi. Jazýshylar odaǵynyń syn jına­ly­sy­na tóraǵalyq etedi. Kúni boıǵy júgiristen soń úıine kelip túnniń bir ýaǵyna deıin óziniń shyǵarmashylyq sharýasymen aınalysady. О́zin-ózi aıamaýdy, bar bilgenin ultyna, halqyna arnaýdy bizder aǵamyzdan úırendik. Qaı kezde kórseń-daǵy sabyrly, bir qalypty, aspaı-taspaı sóıleıtin minezinen aınyǵan joq. Áli esimde, ótken ǵasyrdyń 60-shy jyldar basynda – stalındik zulmattyń áshkerelenip, jazyqsyz japa shekken klassıkterimizdiń aqta­lý oraıyna arnalǵan Jazýshylar odaǵynda jı­yn ótti. Stýdentpiz. Qyzyq kórip sol jına­lysqa baryp qatystyq. Muhametjan aǵamyzǵa qaratyp sol jıynda jazyqsyz japa shekken aqynnyń zaıyby aýyr-aýyr sózder aıtty. Beıne, 1937 jylǵy birin-biri kózge shuqyp kórsetý, donos jazý, aıdap salý qıturqysyn osy aǵamyz uıymdastyrǵandaı, betten alyp, tóske shaýyp, ǵaıbat sóılegeni saı súıegimizdi syrqyratty. Sóz alǵan Muhametjan aǵamyz: «О́zim de jazyqsyz japa shekken adammyn, tekke jazǵyrmańdar! Ýaqyt bárin óz ornyna qoıady», dep sabyrly qalpynan tanbaı minberden tústi. Bekzattyǵy bir tóbe. Kisiligi atan túıege júk bolǵandaı qaıran aǵam! Aǵamyzdyń zorlyq-zombylyqty bastan keshirip, qanshama úrkinshilikti ótkerip, qaıtpas qajyr, tabandy minezin joǵaltpaǵanyna sol joly anyq kózimiz jetti. Muhametjan aǵamen kóp aralastym. Jataq­hanada jaıǵan shaǵyn dastarqanymyzdan da jeńgeı ekeýi kelip dám tatyp júrdi. Baspanaly bolyńdar dep batasyn berýshi edi. Sol batanyń arqasynda shyǵar, biz de páterli boldyq. Taqaýda sol aǵamyzdyń 100 jyldyq mereı­toıyn Prezıdenttik mádenıet ortalyǵynda ót­kizdik. Bul da bolsa bizdiń býynnyń, keıingi oqyr­man qaýymnyń synshy aǵanyń rýhy al­dyndaǵy paryzynyń bir óteýi dep bildik. Sulý minez, sulý bilim ıesi О́negesin alǵan, tálim-tárbıesin kórgen, as­yl aǵalardyń ortasynda árdaıym mańdaıy jar­qyrap erekshe Zeınolla Qabdolov turady. Ol kisi týraly oılasam-aq, ómirimniń eń bir maǵynaly, sulý, kórkem kezeńi kóz aldyma keledi. Qulaǵymda samaldaı sebelegen jaıly, saz­dy, áýendi, qamqorly úni qaldy. О́tken ǵasyrdyń elýinshi-alpysynshy jyl­da­ry Muhtar Áýezov pen Zeınolla Qabdolov elimizdiń bilim oshaǵynyń qarashańyraǵy – Qazaq memlekettik ýnıversıtetinde qatar eńbek etti. Sol bilim ordasynda biri aǵa, biri ini bolyp 16 jyl qoıan-qoltyq ómir súripti. Bul jyldar aqıyq jazýshy Áýezovtiń qanshama jyldar ja­nyn jegen qýǵyn-súrgin, ósek-aıań, izin ańdý, qý­dalaý, ýájdi sózin teriske jorý sekildi jaman­shy­lyqtan qulaǵy tynshyp, biryńǵaı shyǵarma­shy­lyqqa bet burǵan juldyzdy jyldary edi. Zeınolla Qabdolovtyń da «Ushqyn», «Jalyn» sekildi romandary jarııalanyp, qoǵamda úlken oı týdyrǵan, eldiń aýzynda júrgen kez bolatyn. Jas jazýshy ustazynan otyz jastaı kishi. Muhtar Áýezov ómiriniń sońǵy jyldarynda ertede jazylǵan bir top áńgimeleri men pesa­laryn ústinen qaıta bir qarap, ǵylymı dáıek­te­me jazyp, suryptap, saraptap «Qarash-Qarash» jınaǵyn shyǵarǵan bolatyn. Sol móldiregen ádemi shyǵarmalary toptasqan jınaqty inisindeı kórip Zeınollaǵa syılapty. Kitaptyń tı­týldyq betine: «Ǵazız kóretin, sulý minez, sulý bilim, óner ıesi, dosym, inim Zeınollaǵa – dos, aǵa kóńil belgisi bolsyn», dep qoltańba beripti. Sol kezdegi ataǵy jer jarǵan 63 jastaǵy Áýezovtiń 33 jastaǵy Zeınolla Qabdolovqa arnap jazǵan avtorlyq qoltańbasyndaǵy sulý minez, sulý bilim, dosym Zeınollaǵa degen úsh aýyz sóz Zeınollanyń búkil bitimin, tabıǵatyn dál ashyp turǵandaı. О́zinen áldeqaıda jas, ǵylymǵa, ónerge jańa talpynyp, erkin kelgen Qabdolovqa uly sýretker nege bulaısha baǵa berdi?.. Baıaǵynyń kó­rip­kel áýlıesindeı qalaısha óziniń baýyryna tar­typ, dos sanady?.. Osynsha tógilýiniń syry nede?.. Bul saýaldarǵa jaýap berý úshin Qabdolov­tyń ádebıetke, ǵylymǵa kelý jolyna kóz jibersek te jetip jatyr. Qıyrdaǵy Embi, Dossor jerinen, ondaǵy munaıshylar arasynan bilimge sýsap jetken jas jigit áý bastan-aq, myna tirshilik saparynda sý otyndaı byqsymaı, kók tú­tinine ózin de, ózgeni de tunshyqtyrmaı, ja­lynsha lapyldap janyp ótýge bas tikken. «Kún shyǵar aldynda seleý basynan shyq móldirep, mızam ushady. Bul bir sulý sýret: býsanǵan jer beti altyn jalatqandaı ylǵı ǵana jip-jińishke zer shashaqtarǵa – óz-ózinen jyltyldap, jalt-jult etip jóńkile qalqyǵan jibek jipterge tolyp ketedi. Kún tús kezinde tipti qyzýly: tas tóbege kelip ádeıi turyp alǵandaı, dymqyl topyraqty shaǵyrmaq nurymen jýady da shaıa­dy, shaıady da jýady» (Z.Qabdolov, 1-tom, Al­maty, 1983 jyl, 10-11 bet). Dáp osylaı – sóz­den sýret salǵandaı, maıdan qyl sýyr­ǵandaı etip móldiretip sýrettep berý – kánigi jazýshy­lardyń qalamynan ǵana týady. Bul kezde Qab­dolovtyń otyzǵa jetpegen kezi. Klassıkalyq-realıstik sýretkerdiń sóz saptasy, qalam siltesi. Oıdyń naqyshy, sezimniń móldir káýsary. Bul azdaı-aq Nazym Hıkmettiń bir aýyz óleńin epıgraf etip alǵan: «Men janbasam lapyldap, Sen janbasań lapyldap, Biz janbasaq lapyl­dap – Aspan qalaı ashylmaq!» degen áıgili óleńin mańdaıyna temirqazyq etip ustaǵan jas qalamger alǵashqy shyǵarmasynan-aq shıryqqan tartys, urymtal fabýla, oınaqy obrazdylyqqa batyl bet burdy. Osy betalysymen-aq uly sýretkerdi tánti etken sekildi. Jap-jas Qabdolovty keń qusha­ǵyna qaýsyryp, ázız júregine basyp, dosym Zeınollaǵa dep qaıta-qaıta shegeleýiniń mánisi osynda jatqan sekildi. Alǵashqy qadamymen-aq alysqa shabar báıge atyndaı keń qulashty adymyn tanytty. Ty­nysyna tánti etti. Jeti qat jer astynan munaı óndirgen jumysshylardyń jan dúnıesin baıaǵy­dan baǵyp kele jatqandaı – sarabdaldyǵy baý­rady. Tiri sózben sýret sala biletin sheberligi yntyq etti. Jibek minezi úıirsektetti. Alǵa qoıǵan uly maqsat jolynda óz janyn ózi qınap, óz jigerin ózi qaırap, ómir jolyn ushqyndatyp, jalyndatyp bastaǵan qalam­ger­diń sulý bilimine tánti boldy Áýezov. О́mirdi oqyp bilý bar da, toqyp bilý bar. Qabdolov munaıshylar ómirin jastaıynan kóki­regine toqyp ósken. Sol toqyǵanyn júrip-jú­rip pisip jetti-aý degen mezgilde aq qaǵazǵa tó­gil­dirip túsirgenine shúbásiz rıza bolǵan Áýe­zovtiń sulý minez dep turǵany – qalamgerdiń minezdiligin megzegeni. О́tken ǵasyrdyń alpysynshy-jetpisinshi jyl­­dary ádebıettaný ǵylymynda úlken daý kóterildi. Bul daýdy órshitken orys zertteýshisi L.I. Tımofeevtiń «Ádebıet teorııasynyń negizderi» atty kitaby edi. Zertteýshi kórkem tý­yn­dyny jilik-jilikke bólip, ondaǵy stıl, aǵym­dar men jalpy ádebı prosesti taldap-tekse­rýdiń ustanymdary men ádistemesin qaras­tyr­dy. Ádebı damýdyń tarıhı zańdylyqtaryn zerttedi. Ádebıet teorııasynan jaryq kórgen súbeli eńbekke kóz alartýshylar kóp boldy. Bul zańdy da. Kóp zertteýshini ádebıet teorııa­sy­nyń ózekti máselelerin tek ózimizshe paıymdap, baıyptaýymyz qajet degen tujyrym tiksintti. Ekinshiden: orys tilinde jazylyp jaryq kórgen teorııalyq zertteý men oqýlyqtardyń árqaı­sy­syndaǵy ár tarap pikirlerdi bir júıege túsir­geni batty. Ásirese, ádebı-teorııalyq uǵymdar­daǵy sholastıkalyq, formalıstik sıpattarǵa kóbirek nazar aýdaryp kettik degen pikirge óre túregelip, qarsy daý aıtýshylar kóbeıdi. Ádebı baılanys – zavıazka, sharyqtaý – kýlmınasııa, sheshim – razvıazka týraly túsinikterin óre túregelip synǵa aldy. Mine, osy kezeńde ádebıetshi Qabdolov qazaq tilinde ádebıettiń teorııalyq máselelerin jan-jaqty qarastyra kelip, «Sóz óneri» atty zertteý eńbegin jazdy. Ádebıet teorııasyn áldebir qasań ereje, keıde tipti qatal zań retinde usynbaı; jazýshynyń sheberlik mektebin – ónerdiń qıyn ıirimderimen ushtastyra, shy­ǵar­mashylyqtyń psıhologııasyna, sóz saptaý stı­hııa­syna baıla­nystyra taldaýy jańashyldyq edi. Bul kitap álgi aıtqan «Ádebıet teorııa­sy­nyń negizderi» eń­beginen áldeqaıda ómirge ja­qyn, jazýshynyń minez qalybyn tereń baıyp­taı­tyn, ásirese qazaq qalamgerleriniń sóz saptaý mánerine jıi jú­gingen biregeı tolymdy eńbek boldy. Keıinshe bul eńbegi joǵary oqý oryn­da­ryna arnalǵan oqý quraly retinde keńeıtilip, «Áde­bıet teorııasynyń negizderi» degen stý­dent­­terdiń qolynan túspeıtin kitapqa aınaldy. Beıneleý, sáýlet, músin óneri naqtylaı zat­tyq uǵym bolǵanymen, jansyz, qımylsyz; al ádebıet kez kelgen shyndyqty qımyl-qozǵa­lys ústinde qubylta, kórkeıte alady. Dál osy turǵydan alǵanda, sóz ónerin – bar ónerdiń basy – «óner ataýlynyń eń qıyny jáne kúr­delisi» (Balzak), «eń joǵarǵy satysy» (Belınskıı) desek, asyryp aıtqan bolmaımyz. Qa­zaq halqy­nyń «óner aldy – qyzyl til» degen tujyrymy da teginnen-tegin týmaǵan. Maksım Gorkıı 1912 jyly I.D. Sýr­gý­chev­qa jazǵan hatynda Rýstaǵy eń jaýapty jáne qıyn qyzmet – patshanyń qyzmeti emes, ádebıe­t­­shiniń qyzmeti degen edi. «Eger ádebıetshi ózin shyn máninde ádebıetshimin dep sezinse, tek qana ádebıetshi qalpynda qalýyn» talap etken bolatyn. О́ıtkeni, ádebı daryn – qoldan jasal­maıtyn, ózińde joq bolsa, ózgeden qaryzǵa ala almaıtyn, taptyrmaıtyn óner. Aqyndyq, jazý­shylyq oqý degen oqý da joq. Sondyqtan da bizdiń ádebı orta daryndy tárbıelep ósirýge aıryqsha tózimmen, asa zeıindi qamqorlyqpen qaraǵany lázim... Osyndaı pikirimen-aq jas Qabdolov ádebıet teorııasynyń odaq kólemin­degi aty máshhúr saıypqyran sańlaq synshy­sy­na aınaldy. О́zine de, ózgege de talap qoıa bildi. Uly ustazynyń sulý bilim dep turǵan tujyrymyn sózben emes, ispen dáleldedi. Ádebıet teorııasy – onyń tarıhy men sy­nynan góri ózge óristiń zertteý obektisi: qazaq ádebıetiniń tek ózine ǵana tán tarıhy men sy­ny bar, biraq óz aldyna jeke-dara teorııasy joq. Orys pen aǵylshyn, nemis pen fransýz, ózbek pen qyrǵyz ádebıet teorııasy... bárinde de solaı. Ádebıettiń teorııasy násil tańdamaıdy, ultqa bólinbeıdi, el-eldiń bárine birdeı ortaq. Bul tujyrym bizdiń aldymyzǵa eki túrli dılemma qoıdy. Birinshiden, biz ózimizge deıingi ádebıet teorııasyn tolǵaıtyn eńbekterdi qol­dan kelse – túgel, kelmese túgelge jýyq oqyp, ta­nyp, bilip alýymyz kerek; ekinshiden, óz eńbe­gimizdi solardyń eshqaısysyna uqsatpaı, tek ózimizshe ǵana jazýymyz kerek dep paı­ymdady jas ǵalym. Keńqoltyq qazaqtyń shúıkedeı aýylynan kelip... 1955 jyly Qazaq ulttyq ýnıversıtetine tústim. Ol kezde Almaty typ-tynysh, kirsiz kóılekteı taza bolatyn. Jalǵyz týflıimizdi jań­byr jaýsa, qoltyǵymyzǵa qysyp alyp ja­lań­aıaq júgirýshi edik. Elimizdiń túkpir-túk­pi­rinen óńkeı órimdeı jas bilimge sýsap keldik. Almatyny armandap keldik. «О́mir qaıyǵyn qaı arnaǵa salamyz» dep oı túbinde júregimiz lúpildep otyrǵanda – aımańdaıy jarqyrap ózi de sulý, sózi de sulý, syrbaz, mańǵaz Qabdolov aldymyzdan shyǵa keldi. «Kelinniń betin kim ashsa, sol ystyq» degendeı, júregimiz attaı týlap, boıymyzdy qýanysh kernegen bizderge ýnıversıtettiń tabaldy­ry­ǵyn alǵash attaǵan kúni tuńǵysh leksııa oqyǵan kisi Zeınolla Qabdolov edi. Ádemi kıingen, ózi de ádemi, sózi de ádemi, tabıǵatynan minsiz sulý jaratylǵan aǵamyzdyń leksııasyn yntyǵyp tyńdaıtynbyz. «Jaıyq qyzy» deıtin áni jurttyń aýzynda júrgen kez edi. Zeınolla aǵanyń sabaqqa kele jatqanyn kórgen sátten-aq aýdıtorııanyń esigin ashyp qoıyp, bárimiz qosylyp: Shirkin-aı, oıda-joqta boldym da kez, Jaıyqta bir qyz kórdim qaraqat kóz. Asyqqan balyqshy eken, amalym ne, Qaldym-aý estı almaı bir aýyz sóz, – dep ánge salatynbyz. Munymyz bizdiń ustazy­myz­ǵa degen ystyq yqylasymyzdan týatyn shá­kirt­tik súıispenshilik edi. Sóıtsek: sol kezde kó­zimizge kekse kórinetin Zekeń 28 jasta-aq eken ǵoı! Osynyń aldynda ǵana Ortalyq partııa ko­mı­tetiniń sektor meńgerýshisi bolyp istegen. Aq­yn­jandy kisi dep estigenbiz. «Áde­bıettanýǵa kirispe» degen pánnen dáris oqydy. Árbir sózi asyq­qa quıǵandaı. Taýdan qulaǵan seldeı ekpindetip sóıleıdi. Batyrlar jyry­nan, qa­zaqtyń ha­lyq áninen tógildirip jatqa aıtady. Aýzymyz ashy­lyp tyńdaýshy edik. Tereń­di­gine tańqalamyz. Sonsha kóp bile turyp pańsynyp, tákappar­syp ketpeıtin. Kól darııadaı keńdigi ǵajaıyp bolatyn. Zeınolla Qabdolovtyń bekzattyǵy – úl­ken áń­gimeniń arqaýy. Eshkimdi eshqashan jerge, rý­ǵa bólmeıtin. Bárimizdi de ba­ýyryndaı kóretin. Talaı márte ǵy­lymı oıdyń qarashańyraǵy – Ǵy­lym akade­mııa­syn­da, kórkem oı­dyń ordasy – Ja­zý­shylar oda­ǵynda ushyrasyp qalyp sá­lem­­desip, sózin tyń­da­dym, yqy­­lasyn tanydym. Myrzataı JOLDASBEKOV.

(jalǵasy bar)