Halyqaralyq baıqaýshylar bergen baǵa, aıtqan oı

Igi tilek, izgi nıet

Saılaý – demokratııa nyshany. Adamzat balasynyń arǵy-bergi kezeńdegi óz erkin bildiretin, tańdaýyn jasaıtyn, sol arqyly bılik isine aralasatyn eń tıimdi joly bul. О́rkenıetti álemniń saılaýǵa aıryqsha mán beretini de, úlken úmit artatyny da sondyqtan. Parlament Májilisiniń jáne máslıhattardyń saılaýlaryna qazaq qaýymy ǵana emes, Qazaq­stan yntymaqtastyq ornatqan halyqaralyq uıymdar men shetelderdiń de yqylasy basym. Yqylasy basym bolǵany sol, Ortalyq saılaý komıssııa­sy Qazaqstan Respýblıkasy Syrt­qy ister mınıstrliginiń usy­nýy boıynsha halyqaralyq uıym­­­dar men shet memleketterden barlyǵy 964 baıqaýshyny akkredıttedi. Olardyń ári qa­raı taratatyn bolsaq, EQYU/DIAQB-dan, TMD mıssııasynan, Shanhaı yntymaqtastyq uıymynyń mıssııasynan, EQYU Parlamenttik Assambleıasynan, Eýropa Keńesiniń Parlamenttik Assambleıasynan, Túrkitildes elder yntymaqtastyǵy keńesinen, Islam Yntymaqtastyǵy Uıy­mynan, Túrkitildes elderdiń Par­lamenttik Assambleıasynan, shet memleketterden kelgen baı­qaý­shylar elimizdegi ótken saılaý barysyn baqylaýǵa múmkindik aldy. Jalpy, halyqaralyq baıqaý­shylardyń qatary elimizde ót­ki­zilgen saılaý saıyn artyp kele jatqany baıqalady. Sońǵy kez­deri ótken parlamenttik saılaý­larǵa kóz jiberetin bolsaq, ha­lyqaralyq baıqaýshynyń sany 900-1000 adam aralyǵyn qamtıdy. Halyqaralyq baıqaýshylardyń keıbiri eki adamnan quralǵan toptyń quramynda jumys isteýge daǵdylansa, al endi bireýleri – saılaý ýchaskelerine qys­­­qa ýaqyt­qa kelip, jeke jumys isteıdi. Halyqaralyq baıqaýshy­lar­dyń saılaý barysyna qatysyp, óz­deriniń baǵasyn berýi eldegi de­mo­kratııalyq úrdisterdiń or­ny­ǵýyna berilgen baǵa bolyp tabylady. Sol sebepti, jahandyq deńgeıde ózindik orny bar irgeli uıymdardan, álemdik saıasatta yq­paly jo­ǵary memleketterden kelgen baıqaýshylardyń kózben kórip, kóńilge túıip, bergen ba­ǵa­synyń jóni bólek. Syrtqy álemmen aralas-quralas, qatar ómir súrip otyrǵan jahandaný zamanynda demokratııalyq qundylyqtarǵa basymdyq berý basqalar tarapy­nan qyzyǵýshylyqpen qosa, syı­­lastyq týdyratyny sózsiz. Eli­mizde keshegi ótken saılaý da ha­lyqaralyq baıqaýshylar tarapynan osyndaı izgi tilektestikti ań­ǵartqandaı. Astana qalasynyń tórindegi Ulttyq akademııalyq kitaphana­da ornalasqan №89 saılaý ýchas­kesinde bolǵan halyqaralyq baı­qaý­shylardyń pikirinen saılaýdyń joǵary deńgeıde ótkendigin ań­ǵardyq. Krıstlıb Andreas IаN, Germanııanyń Hrıstıan-demo­kratııalyq partııasynyń Býn­des­tagtaǵy parlament hatshysy: – Men Germanııadan qazaq je­rine alǵashqy ret atbasyn bu­ryp turmyn. Qazaqstan Parlamenti Májilisi depýtattyǵyna 6 partııa óz úmitkerlerin usynyp, óz baǵ­darlamalaryn saılaýshy­lar nazaryna usynyp jatyr eken. Ashyǵyn aıtsam, saı­­laý­­­dyń sonshalyqty jaqsy uıymdastyrylǵanyna tańǵa­lyp turǵan jaıym bar. Saı­laý­shylardyń da top-toby­men uıymdasqan túrde ke­lip, daýys berip jatqanyna kýá bol­dyq. Asyra aıtqandyq emes, Qa­zaqstandaǵy Parlament saılaýy basqa elderge úlgi bolarlyqtaı. Men qazaqstandyq saılaýdyń ótý barysyna qatysqanym úshin qýanyshtymyn. *** Donald BONKER, eks-kongresmen (AQSh): – Saılaý ýchaskesindegi kó­ri­niske qarap is júzinde demo­kratııalyq úrdistiń júzege a­syp jatqanyna ábden kóziń jetedi. Azamattar ózderiniń kons­tı­tý­sııalyq quqy­ǵy­na oraı par­lamenttik saılaýda saıa­sı er­ki­men tań­­da­ýyn jasap jatyr. Saılaý joǵary deńgeıde uıym­dastyrylǵan, ol óte tıimdi deń­geıde ótýde. Demokratııalyq jaǵdaıda saıası júıe básekege qabiletti bolýy tıis. Sondaı-aq, jekelegen úmitkerlerdiń jeke pikiri keıde partııanyń ustanymymen sáıkes kelmeýi de múmkin. Qa­zaq­stan­dyqtar partııanyń baǵ­darlamasyna daýys beredi eken. Bul da demokratııaǵa bastaıtyn durys qadam ǵoı. Men uzaq jyldar boıy saılaý prosesimen shuǵyldanamyn. Qazaqstandyq saılaý júıesi­nen jan-jaqty habardar bolǵandyqtan, búgingi saılaý barysynda qandaı da bir kemshilik kezdesti dep aıta almaımyn. Saılaý ýchaskesindegi qyzý jumyspen tanysý maǵan tek jaqsy áser qaldyrdy. Biri muhıttyń arǵy jaǵynan, endi biri Qart qurlyqtan kelgen baıqaýshylar Qazaqstanda ótken parlamenttik saılaýǵa baılanysty óz oılaryn osylaısha túıindedi. AQSh pen Germanııa demokratııalyq úrdisterdi ornyqtyrýda tórtkil dúnıege tanylǵan, óz joly bar elder ekendigi daýsyz. Endeshe, sol elderden kelgen baıqaýshylar baıypty baǵasyn bildirip jatsa, elimizdegi saılaýdyń demokratııalyq deńgeıde ótkendigin aıǵaqtaǵany emes pe.  Astana. Ǵabıt ISKENDERULY, «Egemen Qazaqstan».

*Syrt kóz – synshy

Alan SPENS, (Ulybrıtanııa): – Saılaý barysynda zań buzýshylyqtar oryn alǵan joq. Biz osy úderisti tolyqtaı baqylaýǵa alǵan bolatynbyz. Aıtar­lyqtaı kemshilikterdi kórmedik. Bizdegi basty maqsat – saılaýdyń Kons­tıtýsııalyq zańǵa sáıkes bolýyn, onyń shynaıy ári ashyq ót­ýin qadaǵalaý. Bul rette, Qazaqstan Par­lamenti Májilisiniń depýtattaryn saılaý barysyna oń baǵa berýge bolady. Birneshe saılaý ýchaskesinde bolyp, daýys berý úderisine qatystyq. Halyq saı­laýǵa tańnan beri aǵylyp jatty. Olardyń barlyǵynyń da asa belsendi, óz isine jaýapty ári bolashaqqa senimmen qaraıtyn azamattar ekendigi baıqaldy. Halyq bul saılaýdyń mańyzyn túsinetin bolǵandyqtan, osyndaı belsendilik tanytyp otyr. Kóńil qýantatyn jaǵdaı. Tańerteńnen bastap óz jumysymyzǵa kirisip kettik. Bizge de pozıtıvti kóńil-kúı syılaǵan qazaqstandyqtarǵa aldaǵy ýaqytta tek qana mol tabys pen jaqsylyqtar tileımin. О́sip, órkendeı berýlerińizge tilektespin! Astana. Albert HABIBÝLLIN, (TMD): Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy Par­lament Májilisi jáne máslıhattar saılaýy álem elderiniń nazaryn aýdaryp otyr. О́ıtkeni, Qazaqstandaǵy demokratııalyq damý úrdisinde qazirgi TMD elderine qaraǵanda áldeqaıda alǵa jyljýshylyq bar. Buǵan deıin, ıaǵnı ótken jyly Qazaq­stan Respýblıkasynyń Prezıdenti saılaýy da arnaıy zańdylyq talabyna saı ótkenin bilemiz. Búgingi Parlament Májilisi men máslıhattardyń saılaýy da osy eldiń arnaıy zańdylyǵyna saı ótkenine kýá boldym. Qazaq elindegi saıası naýqandy sheteldik baıqaýshylarmen birge jiti nazarda ustadyq. Sebebi, biz bir-birimizben alys-beris, barys-kelis qatynasyn tyǵyz ornatqan elder arasynda úırenetin, kóńilge túıetin, keıin ózimizdiń elimizdi saıası turǵydan jańǵyrtý turǵysynda aqyldasatyn, sonymen birge, bir-birimizben tájirıbe almasatyn tustarymyz baryna kózim jetti. Keshe saılaý úderisi bastalǵaly beri biz birneshe saılaý ýchaskesin aralap, saılaýshylarǵa, sonymen birge, otandyq jáne halyqaralyq baıqaýshylar úshin barlyq jaǵdaı jasalǵanyna kýá boldyq. Biz Qazaqstan halqynyń bul saılaýǵa belsendilikpen qatysyp, ózderiniń tańdaýyn jasaýǵa bir kisideı atsalysqanyn kórdik. Demek, Qazaqstan halqy eldegi demokratııalyq damýdyń úrdisin sezindi, soǵan saı ózderiniń tańdaýyn bildirýge qulshynys tanytqany bizdi – halyqaralyq baıqaýshylardy tańdandyrdy. Biz kýá bolǵan barlyq saılaý ýchaskelerindegi daýys berý úderisi Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy saılaý zańnamalaryna sáıkes ótkizildi. Oǵan men ózim kýámin. Sonyń dáleli retinde kúni boıy ondaǵan saılaý ýchaskelerin aralap shyqtyq. Biraq eshbir saılaý ýchaskesinde birde-bir zań buzýshylyqty baıqamadyq. Bir ańǵarǵanym – Qazaqstan turǵyndary osy saıası naýqanǵa asqan belsendilikpen qatysty. Sondyqtan men óz sózime kepildik bere alamyn.  Atyraý oblysy.  Borıs LARIN, (TMD): – Shyǵys Qazaqstanda daýys berýshiler qatarynyń qalyń ekenin baıqadyq. О́ńir turǵyndary tańmen talasa turyp, tańdaýlaryn jasap jatty. Máselen, saǵat 7.30-da halyqtyń 3,5 paıyzy daýys berip úlgerdi. Bul – úlken saıası belsendilik! Bizdiń baıqaýshylar delegasııasy oblys ortalyǵy – О́skemen qalasyndaǵy saılaý ýchaskelerinde ǵana emes, sonymen birge, óńirdiń Semeı, Rıdder qa­lalary men Zyrıan, Glýbokoe jáne Ulan aýdandaryndaǵy saılaý ýchaskelerin de aralap shyqty. Ol ýchaskelerde zańbuzýshylyqtar, eskertýler men shaǵymdar bolǵan joq. Saılaý úderisiniń barlyǵy durys uıymdastyrylǵanyna kýá boldyq. Aıtalyq, saılaý ýchaskeleri ýaqytymen ashyldy, bári qajetti deńgeıde jaqsy jaraqtandyrylǵan. Kerek aqparatty tabýǵa bolady. Saılaý komıssııasynyń músheleri alǵash ret daýys berýshilerge nemese qart adamdarǵa qolǵabys etip jatqanynyń ózi jarasymdy áser qaldyrdy. Ýchaskege óz aıaǵymen kele almaǵan turǵyndarǵa saı­laý komıssııasynyń ókilderi, olardyń qatarynda táýelsiz baıqaýshylar da bar, daýys berý jáshigin arqalap, úılerdi aralap júrgenin, osylaısha azamattardyń daýys berýge qatysýyna jaǵdaı jasalǵanyn da kórdik. Bul – Qazaqstannyń demokratııalyq damýdy qalaıtynyn, azamattardyń saıası quqyǵy saqtalatynyn, esh bura tartýshylyqqa jol berilmeıtinin baıqatady.  Shyǵys Qazaqstan oblysy.  Hendrık FRANKEN, (Nıderland): – Biz Qazaqstandaǵy saılaý týraly buǵan deıin de estigen edik. Qaı jaǵynan deseńiz, árıne, jalpy azamattyq turaqtylyq tur­ǵysynan. Shynyn aıtý kerek, sizderdiń memleketterińizde naǵyz demokratııalyq saılaý bar. Buǵan deıin bizdiń basqa da baıqaýshylarymyz kelip kóz jetkizgenindeı, qazirde biz sizderdiń Parlament Májilisi men jergilikti más­lıhattardyń depýtattarynyń kezekten tys saılaýynyń qalaı ótkizilip jatqanyna kýá boldyq. Shyntýaıtynda, taza da ashyq azamattyq qoǵamnyń saılaý úderisi osy mánerde ótkiziledi. Syrt elden kelgen baıqaýshy retinde ǵana emes, jalpy, Qazaq­stanǵa buryn da kelip júrgen qonaq retinde bizdi asa tańǵaldyrǵany – sizderdiń memleketterińizdiń shırek ǵasyr aýmaǵynda jedel damýǵa bet alýlaryńyz ekenin de tilge tıek etkim keledi. Qazaqstannyń qalaı Táýelsizdik alǵany, alǵashqy halyqaralyq basqosýlardy qalaı ótkize bastaǵany, bári-bári bizdiń kóz aldymyzda. Osy rette biz bul eldiń árbir qadamy men ósýin únemi nazarda ustap otyrǵan tilekshileri sekildimiz. Aıtpaǵym, biz bul saılaý týrasynda kúni erteń halyqaralyq turǵydan esep beremiz, sonda biz ózimiz kózben kórgen saılaýdyń ótkizilý barysyn shynaıy sýretteı alamyz. Bizdiń top birshama saılaý ýchaskelerinde bolyp, taza, azamattyq jáne demokratııalyq daýys berý áreketin óz kózimen kórdi. Bul – damýǵa bet alǵan Qazaqstan eli úshin úlken jetistik, úlken qadam. Qashanda sizderdiń alǵa basqandaryńyzǵa tek oń sapar tileýde bolamyz dep oılaımyn. ALMATY. Mesýt GIDER, (Túrkııa): – Biz burynnan halyqaralyq delegasııa retinde prezıdenttik jáne parlamenttik saılaýlarǵa qatysyp kelemiz. Tańerteńnen beri halyqaralyq baıqaýshylar retinde jumystar júrgizip jatyrmyz. Bizge turǵyndardyń saılaýǵa kári-jasyna qaramaı bir kisideı atsalysyp jatqany unady. Azamattardyń qatysýy joǵary deńgeıde boldy. О́zimiz kýá boldyq. Ásirese, qart kisiler men balaly erli-zaıyptylar, júkti kelinshekter saılaý quqyǵyn tereń túsinip, jaýapkershilik júgin arqalaǵandaryna razy boldyq. Biz 15 saılaý ýchaskesin araladyq. Saılaý komıssııalarynan nemese partııalyq baıqaýshylardan eshqandaı aryz-shaǵym estigenimiz joq. Halyqtyń kóńil-kúıi, saılaýdyń atmosferasy jaqsy. Qalaǵan ýchaskelerimizdi aralap kelemiz. Saılaý úderisi bekitilgen zańǵa sáıkes ótip jatyr. Saılaý aldynda partııalardyń ókilderimen kezdesip, olardyń pikirlerin tyńdadyq, daıyndyqtary týraly málimetterin aldyq, olardy tolǵandyrǵan suraqtaryna jaýap berdik. Bul biz úshin mańyzdy másele. Qazaq eli bizge baýyrlas el bolǵandyqtan biz Qazaqstan Respýblıkasymen óz tájirıbelerimizdi birge bólisip, usynystarymyzdy birlesip oryndap jatyrmyz. Saılaýdyń sapaly ótýi Qazaqstannyń myqty memleket ekenin kórsetti. Demokratııalyq jolmen ádil ótýi Qazaqstannyń turaqty ári tabysty damýyna óz úlesin qosady dep senemin. Saılaýdyń jaqsy, nátıjeli bolýyna tilektestigimizdi bildiremiz. QYZYLORDA. Desıslava TERZIEVA, (Bolgarııa): – Qazaqstandaǵy Parlament Máji­lisiniń depýtattaryn saılaý joǵary standart­tar boıynsha ótti. Saılaýda zań buzý­shylyq áreketteri oryn alǵan joq. Men daýys berýshilerdiń belsendiligine tań­danysymdy jasyra almaımyn. Saı­laý ýchaskelerine kelip, daýys berip jatqan­dardyń qatarynda jasy da, kárisi de jeterlik. Olardyń barlyǵy ózderiniń aza­mattyq ustanymdaryn negizge ala otyryp, bolashaqqa nyq qadam basyp kele jatqan memlekettiń azamattary ekendigin ańǵartty. Bul maǵan jaǵymdy áser etti. Bizde, Bolgarııada mundaı belsendilik baıqalmaıdy. Saılaý ashyq ári joǵary deńgeıde boldy. Men osy ýaqytqa deıin birde-bir shaǵym kórgen emespin. Birneshe saılaý ýchaskesinde boldym, atap óter bolsam №84, №87, №89 saılaý ýchaskelerindegi halyq belsendiligin baıqadym. Jáne de onda múmkindigi shekteýli azamattardyń kelip jatqandyǵy qatty qýantty. Bul joǵary demokratııalyqqa jatady. Men sarapshy retinde saılaýdyń beıbit túrde ári ádil ótkendigin senimmen aıta alamyn. Kásiptik deńgeıde barlyq normaǵa saı. Men ózim zańger bolǵandyqtan, sizderdiń Konstıtýsııamen tanystym. Sonymen qatar, Saılaý týraly zańnamany da kórip shyqtym. Osyǵan saı, eshqandaı olqylyqtar men zań buzýshylyqtardyń bolmaǵanyn aıta alamyn. Astana. Iýrıı DEMIаNENKO, Reseı Federasııasy Ortalyq saılaý komıssııasynyń ókili. Saılaý barysynda biz qaladaǵy birneshe saılaý ýchaskesinde boldyq. Bul bizdiń mıssııamyzdyń aıasynda atqarylǵan jaýapty isimiz. Reseıden kelgen barlyq áriptesterimiz ózderine bekitilgen ýchaske­lerdiń barlyǵynda derlik bolyp qaıtty. Bizdiń baqylaýymyzsha, saılaý barysy zań aıasynda ótýde. Saılaý úderisine qatysty eshqandaı zańbuzýshylyqtar anyqtalmady. Sonymen qatar, halyqtyń joǵary belsendiligin atap ótkim keledi. Olardyń memlekettik ınstıtýtqa ózderiniń daýystary arqyly qoldaý kórsetýge nıetti ekendikteri kórinip turdy. Biz buǵan deıin Qazaqstanda ótkizilgen saılaýlarda eldiń ózge de aımaqtaryn jiti zerttegen edik. 2001 jyly qabyldanǵan «Saılaý týraly» zańǵa azamattyq qoǵamǵa laıyq tolyqtyrýlar men ózgertýler engizilip, sońǵy 2011 jyldan beri zańdyq kúshinde jaqsy qyzmet etip keledi. Iаǵnı, bul zańdyq qujat retinde eń naqty ári saıası saýatty jasalǵan zań ekendigin halyqaralyq baqylaýshylar aldynda tolyqtaı dáleldep otyr. Bıyl biz Qazaqstanda ótken saılaý úderisin tereńirek zerttep, halyqaralyq saıası baqylaý qujatynyń qorjynyn tolyqtyratyn bolamyz. Biz óz tobymyzdyń atynan Qazaqstan zańnamasynyń meılinshe jan-jaqty, demokratııalyq turǵydan saýatty jazylǵanyn, elde ashyq ta azamattyq qoǵam qalyptasqanyn aıtqymyz keledi. ALMATY. Galına LOPATINSKAIа, (TMD): Men Qazaqstandaǵy Parlament Májilisi jáne barlyq deńgeıdegi máslıhattar saılaýlaryna kórshi Chelıabi oblysynan TMD mıssııasynyń tapsyrýymen keldim. О́tken jyly da kezekten tys Prezıdent saılaýyna osy halyqaralyq uıymnan baıqaýshy bolyp qatysqan edim. Meni qatarynan eki jyl ótken saılaýda qostanaılyq saılaýshylardyń belsendiligi tań qaldyrdy. TMD mıssııa­sy boıynsha Chelıabiden 12 baıqaýshy kelip, Qostanaı, Rýdnyı, Lısakov qala­lary men Taran aýdanyndaǵy saılaý ýchaskelerindegi daýys berýdi baıqadyq. Tańerteń saılaý ýchaskesiniń ashylýyna da qatystyq. Onda aǵa urpaq ókilderiniń, jastardyń jalyndy sózderi saılaýshylardyń elge, jerge degen súıispenshiligin arttyra túseri haq. Olardyń sózi syrt kóz – bizdi de tolqytty. Birlik, qıyndyqqa tózimdilik, kisilik pen kishilik qazaq halqynyń qanyna bitken qasıet ekenine osyndaǵy saılaýǵa kelgen saıyn kózim jete túskendeı. Tańerteńnen keshke deıin birneshe saılaý ýchaskesinde bolyp, daýys berýdi baıqadyq. Meniń baıqaýymsha, keıbir saılaý ýchaskelerinde túske deıin, keıbireýinde tústen keıin daýys berýshiler legi artyp otyrdy. Barlyǵy da zań sheńberinen shyǵyp jatqan joq, mádenıetti, tańerteńnen japalaqtap, tynbaı jaýǵan qar, laısań aýa raıy olardyń kóńil-kúıine de áser ete almaǵandaı. Biz tilge tartqan saılaýshylar naýryzda jaýǵan qardy jaqsylyqqa balaıtyndyǵyn aıtty. Saılaýǵa Naýryz meıramy men saıası naýqannyń qatar kelýi biz sekildi syrttan kelgenderge jaqsy jarasym bolyp kórindi. О́tken jyly Prezıdent saılaýyna kelgenimde «qostanaılyq saılaýshylardyń belsendiligi zańdy, Nazarbaevtaı kóregen Prezıdentke nege daýys bermeske?» degen oı túıip ketken edim. Bul joly qazaqstandyq saılaýshylar saıası naýqanǵa jaýapkershilikpen qaraıtyndyǵyna, ózderiniń konstıtýsııalyq quqyn oryndy paıdalanatyndyǵyna kýá boldym. Syrt kóz – synshy bolsa da, meniń tań qalysym odan basymyraq ekenin jasyrmaımyn. QOSTANAI. Abdýrahım ÝLFATOV, ShYU mıssııasynyń baıqaýshysy. Qazaqstan óziniń saıası ómirindegi mańyzdy oqıǵaǵa aıryqsha jaýap­ker­shilikpen kelip, saılaýdy belsen­dilikpen ótkizgeni qýanyshty. О́ıtkeni, halyq óz bolashaǵy, urpaǵynyń jarqyn keleshegi, memleketiniń gúldenip kórkeıýi úshin daýys beretinin biledi. Men Qazaq­stanǵa, onyń elordasy Astanaǵa birinshi ret kelip otyrmyn. Alǵan áserlerim óte kóp. Tájikstanda da osyndaı ıgi ózgerister barshylyq. Aqmola oblysynyń Býrabaı aýdany men Kókshetaý qalasyndaǵy on saılaý ýchaskesinde bolǵanda baıqaǵanym, halyqtyń saıası naýqanǵa merekelik kóńil-kúımen kelip, óz paryzyn jaýapkershilikpen atqarýǵa tyrysatyndyǵy. Kókshetaý qalasyndaǵy №1 orta mektepte Bolat Janádilov degen qarııa birinshiler qatarynda daýys berdi. Úlkendigine qaramastan, janyma kelip, sálemdesti. Bul kisi Qazaqstan táýelsizdiginiń jylnamasyndaı qurmetke laıyqty jan eken. El Parlamentiniń alǵashqy shaqyrylymynyń depýtaty bolypty. Munyń ózi Bolat Súleımenulynyń qaıratkerlik qyzmetin de kórsetedi. «Men saılaýǵa taǵdyrsheshti oqıǵa retinde mańyz beremin» degen sózderi árkimniń kókeıine oı salatyny anyq. Býrabaıda da, Kókshetaýda da nemerelerin ertip júrgen kisilerdi, alǵashqy daýys berýge úlken tolǵanyspen kelgen jastardy kóp kórdim. Bul eldiń memlekettik saıasatqa berik senetinin aıǵaqtaıdy. Al saılaýdyń ótý barysyna kelsek, respýblıka zańyna, belgilengen halyqaralyq normalarǵa qaıshy keletin jaılar baıqalmady. Saılaý ýchaskelerindegi jumystan eshqandaı kemshilik kórgen joqpyn. Bizdiń, ıaǵnı jergilikti baıqaýshy áriptesterimniń jumysyna da rızamyz. Jazyp alǵan Baqbergen AMALBEK, «Egemen Qazaqstan». Aqmola oblysy. Valerıı SIMONOV, «Trýd» gazetiniń bas redaktory (Reseı). Qazaqstan Respýblıkasy Parlament Májilisi men barlyq deńgeıdegi máslı­hattar depýtattarynyń kezekten tys saılaýyna halyqaralyq baıqaýshy retinde qatysýǵa usynysty qýana qabyl aldym. О́ıtkeni, men osy Qaraǵandy oblysynyń týmasymyn. Týǵan jerge baryp, eski tanystarymmen qaýyshýdyń sáti kelgeni de kóńil-kúıimdi kótere túsken edi. Jalpy, ózim baqylaýshy bolǵan Temir­­taýdaǵy №168 saılaý ýchaskesiniń el­degi mańyzy zor bul sharaǵa úlken daıyndyqpen kelgenine tánti boldym. Jáne de meni qazaqstandyqtardyń saılaý syndy saıası sharaǵa tereń mán berip, asa belsendilik tanytqany erekshe tańǵaldyrdy. Meniń jerlesterimniń óz eliniń bolashaǵyna beıjaı qaramaıtyny, saıası turǵyda saýatty ekeni qýantty. Men ózime artylǵan mıssııaǵa óte jaýapkershilikpen qara­dym. Áriptesterimmen birge «Saılaý týraly» Qazaqstan Respýb­lıkasynyń Zańymen aldyn ala tanysyp shyqtym. Saılaý bary­synyń Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna sáıkes ótkenin baıqadym. Eshqandaı zańbuzýshylyqtyń tirkelmegenin aıtqym keledi. Saılaýshylardyń eshqaısysy daýys berýden tysqary qalǵan joq. Saılaý úderisi ashyq jáne barlyq demokratııalyq talaptarǵa saı ótti deýge bolady. Osy múmkindikti paıdalana otyryp, sizderdiń Tuńǵysh Pre­zıdentterińiz Nursultan Ábishuly Nazarbaev negizin qalaǵan táýel­siz Qazaqstandy alda jarqyn bolashaq kútip turǵanyn aıtqym keledi. Sanasy sergek, saıası belsendiligi joǵary, eńbeksúıgish, beıbitshil halqy bar Qazaqstandy basqasha kóz aldyńa elestetýdiń ózi múmkin emes.