Jaýapkershilik úlgisi
El ómirindegi saıası mańyzy zor naýqanǵa baıqaýshy retinde alǵash qatysqandyqtan ba, alǵan áserim sheksiz. Saılaýdy baıqaý jónindegi respýblıkalyq qoǵamdyq komıssııasy oblystyq músheligine iriktelip alǵanymda ári-sári tolqynystyń bolǵany ras. Mundaı dodaly básekelerde tájirıbemniń azdyǵyn baıqaǵan keı janashyr aǵaıyndar, albyrt jastyqtyń qyzýymen bir nársege urynyp qalady dep oılasa kerek, usynystan bas tartýymdy ótingenderin de jasyrmaımyn. Kerisinshe, elimizdegi saılaýdyń men úshin úırený, tájirıbe almasý mektebi bolǵanyn qazir mártebe kóremin. Meni qoǵamdyq komıssııa quramyna engizip, oblys ortalyǵyndaǵy №644 saılaý ýchaskesine jibergende qazaqstandyq saılaýdyń demokratııalyq negizde uıymdastyrylǵanyna kýá boldym. Saılaý zańǵa jáne halyqaralyq normalarǵa sáıkes ótip, ashyqtyq qamtamasyz etildi. Munyń ózi daýys berý qoljetimdiligin arttyryp, el erteńine degen bıik senimdi qanattandyrdy. Kúni boıy daýys berý ýchaskesinde bolyp, saıası partııalarǵa birdeı jaǵdaı jasalǵanyna kózim anyq jetti. Reseılik baıqaýshylar da Qazaqstandaǵy saılaý úderisiniń óz dárejesinde uıymdastyrylǵanyn, zań burmalaýshylyqtardyń oryn almaǵanyn, taraptardan shaǵymdar túspegenin, uıymdastyrýshylyq, iskerlik jaǵynan alǵanda, kóp elderden alda turǵanyn qanaǵattanǵandyq sezimmen atap kórsetti. Qazaqstan – shynaıy demokratııalyq qoǵam qurýdy basty maqsat etken el. Uzaq merzimdi baǵdarlamalar men strategııalar aldymen halyqtyń ómir sapasyn kóterýdi basty nysana etip, demokratııalyq ózgeristerge jol ashyp keledi Saılaýdyń ádil ótýi joǵary jaýapkershilik úlgisimen qosa saılaýshylardyń azamattyq ustanymynyń berik ekendigin de tanytty. Bul saılaýdan alar tálimimiz mol. Áz-Naýryzdaı ǵajaıyp merekemen tuspa-tus kelgen saılaý shyn mánindegi merekelik kóńil-kúıge ulasty. Eń bastysy, jańadan saılanǵan Parlament ıgi isterdiń uıytqysy, bastaýshysy bolatynyna senemin. Saılaý ótkizýdiń túpki mıssııasynda áleýmettik, ekonomıkalyq óreli ózgeristerdiń jatqany kúmánsiz. Olaı bolsa, bul salada halyqaralyq talaptarǵa negizdelgen saılaý ázirleý men ótkizý tájirıbemiz de arta túsetin bolady. О́mirserik BÁKIROV, Saılaýdy baıqaý jónindegi respýblıkalyq qoǵamdyq komıssııanyń Soltústik Qazaqstan oblysy boıynsha ortalyǵynyń múshesi. Soltústik Qazaqstan oblysy. Sýretti túsirgen Talǵat TÁNIBAEV.Belsendilikpen qatar saýattylyq ta joǵary
– deıdi Saılaýdy baıqaý jónindegi respýblıkalyq qoǵamdyq komıssııanyń Qostanaı oblysy boıynsha óńirlik ortalyǵynyń múshesi Janserik BÁIDENOV – Janserik Maratuly, ózińiz baıqaýshy bolyp qatysqan bul saılaýdan ne baıqadyńyz? – Saılaýshylardyń joǵary belsendiligi aldymen kózge tústi. Bul osy saılaýaldy jumystardyń jaqsy nátıjesi ǵana emes, elimizdegi demokratııanyń damýy der edim. Demokratııanyń ózi qandaı da zańnyń, ádildiktiń saltanat qurýy ǵoı. Osy turǵydan alǵanda saılaýdyń ózi de ádildik, demokratııa úshin ótkiziledi. Adamdarǵa erteń elimizdiń ekonomıkalyq-áleýmettik damýyn qamtamasyz etetin bilikti zań, halyqtyń qamyn oılaıtyn, adal qyzmet jasaıtyn depýtattar kerek. Sol úshin árkim óziniń azamattyq daýsyn bildirip, ádildikke, demokratııaǵa ún qosýǵa kelip jatyr dep oılaımyn. Men Arqalyq qalasyndaǵy №80 saılaý ýchaskesinde otyrdym. Túske deıin adamdar óte kóp keldi, saılaýshylardyń shamamen 60-70 paıyzy kelip úlgerdi dep esepteýge bolady. Bizdiń mindetimiz, olardyń az-kóp ekenin emes, saılaýdyń zań sheńberinde ótýin qadaǵalaý ǵoı. Men eshqandaı óreskeldik baıqaǵan joqpyn, barlyǵy da zań aıasynda ótti. Sonymen qatar, saılaýshylar tarapynan da, ýchaskelik saılaý komıssııasy músheleri tarapynan da syrt qyzyǵarlyqtaı mádenıetti, kishipeıildikti baqylaýdyń ózi bir ǵanıbet deýge bolady. – Saılaýdyń zań sheńberinde ótýi, burmalaýshylyqtardyń bolmaýy bizdiń saılaýshylardyń saıası saýattylyǵyna da tarazy sekildi ǵoı? – Álbette, solaı. Kelgen saılaýshylardyń kópshiligi aldymen qabyrǵada turǵan plakattyń tusyna barady. Onda qandaı partııaǵa, qandaı máslıhattyń qaı deńgeıiniń depýtattyǵyna usynylǵan kandıdatqa daýys beretindigi jazylǵan. Sony oqyp alǵannan keıin bıýlleten alýǵa jaqyndaıdy. Bıýlletenin alǵan soń, kabınaǵa kirip, belgilep, jáshikke salyp jatty. Olardyń qımylynan, qabaǵynan óziniń azamattyq, konstıtýsııalyq quqyn júzege asyrǵanyna jáne óz tańdaýyna degen senimdilikti baıqaǵandaı boldym. – Bul joly ár saılaýshy úsh bıýlleten aldy ǵoı? Keıde saılaýshylar zań sheńberindegi saılaýdyń, daýys berýdiń erejelerin ádeıi emes, bilmeýshilikten burmalap alýy múmkin ǵoı? – Iá, budan burynǵy Prezıdent saılaýynda ár saılaýshy kabınaǵa bir bıýlletenmen kirdi ǵoı. Al bul joly úsh bıýlleten aldy, úsh ret daýys beredi degen sóz. Men saılaýshylardyń oǵan bola kidirgenin, ańtarylyp qalǵanyn, sol úshin daýryǵý jaǵdaıyn baıqamadym. Bizdiń saılaýshylardyń saıası bilimi, biligi artqan, olarǵa saılaý naýqanynda úgit, túsindirý jumystary óziniń nátıjesin bergen dep bilemin. Qart ájeler men atalar kelgende ýchaskelik saılaý komıssııasynyń músheleri ushyp turyp, olardy jetelep kelip, bıýlletenderin berip, baǵyttap jiberdi. Keıbir saılaýshylar bıýlletenderin alyp turyp, saýal berse, ýchaskelik saılaý komıssııasynyń músheleri olarǵa dereý qabyrǵada ilýli turǵan aqparattardy kórsetip, ony oqyp alyp, sodan keıin kabınaǵa kirýin ótindi. Biraq nasıhattaý, artyq sóz aıtý bolǵan joq. Saılaýdyń ádil ótýi zańdy tek muqııat saqtaǵanda ǵana múmkin bolady. Mundaıda qoǵamdyq baıqaýshylardyń usaq-túıek dep qaraýǵa kelmeıtin kóptegen máselelerge jiti kózben qaraýyna týra keledi. Saılaýdy baıqaý jónindegi óńirlik ortalyq qoǵamdyq baıqaýshylar úshin semınarlar ótkizip, olardy osy saıası naýqanǵa daıyndady. Elimizdegi saıası turaqtylyq, ekonomıkalyq, áleýmettik damý osy saılaý qorytyndysymen tyǵyz baılanysty. Erteńgi belsendi, bilimdi, patrıot depýtattar halyqqa adal qyzmet etkende ǵana judyryqtaı jumylǵan birligimiz kúsheıedi, memleket damıdy. Sondyqtan onyń ádil ótýine saılaýshylar da, baıqaýshylar da úlken úles qosty. Bul saılaýda da qoǵamdyq baıqaýshylar óte jaýapty mindetti qyraǵylyqpen atqardy. Áńgimelesken Názıra JÁRIMBETOVA, «Egemen Qazaqstan». ARQALYQ.