Elimizde ótken mańyzy zor sharany baıqaý jónindegi
respýblıkalyq qoǵamdyq komıssııanyń óńirlerdegi jumystary
Tamara ShIRMER, Saılaýdy baıqaý jónindegi respýblıkalyq qoǵamdyq komıssııanyń múshesi: – Biz elimizdegi asa mańyzdy úderistiń kýágerleri jáne belsendi qatysýshysy boldyq. Biz joǵarǵy zań shyǵarý organynda jáne jergilikti máslıhattarda bizdiń múddemizdi qorǵaıtyn ókilderimizdi saıladyq. Saılaýdy baıqaý jónindegi respýblıkalyq qoǵamdyq komıssııanyń múshesi retinde bul jolǵy saılaý taza jáne ashyq jaǵdaıda ótti dep aıta alamyn. Komıssııa múshesi retinde biz saılaý zańdylyqtarynyń saqtalýyn barynsha qadaǵaladyq. Sondaı-aq, árbir azamattyń bul úderiske barynsha senimmen qaraýyna múmkindik berý baǵytynda jumys istedik. Osy úshin óńirlerge baryp, jergilikti jerdegi úderisti uıymdastyrý barysymen de jiti tanystyq. Men Aqmola oblysyna bardym. Bul óńirde biz aýmaqtyq saılaý komıssııalarymen kezdestik, jekelegen saılaý ýchaskelerinde bolyp, saılaýshylardyń tizimin tekserdik. Barlyq saıası partııalardyń shtabtarynda bolyp, kandıdattarmen kezdestik. BAQ-tarǵa monıtorıng júrgizdik. Bir sózben aıtqanda, barlyq saılaý úderisteri barynsha durys jaǵdaıda ótýin múmkindiginshe qadaǵaladyq. Sondyqtan 20 naýryzdaǵy saılaý joǵary demokratııalyq deńgeıde ótti dep aıta alamyn. О́z atymnan 2016 jylǵy saılaý úderisine barlyq qatysýshylarǵa ózderiniń quqyqtaryn júzege asyrýǵa jaýapkershilikpen qaraǵandary úshin jáne júzege asyrǵan sapaly jumystary úshin alǵysymdy bildiremin. Ǵadylbek ShALAHMETOV, Saılaýdy baıqaý jónindegi respýblıkalyq qoǵamdyq komıssııanyń múshesi: – Komıssııa múshesi retinde men Parlament Májilisine jáne máslıhattarǵa saılaýǵa aldyn ala daıyndyq jumystaryna jáne daýys berý jaǵdaıyna monıtorıng júrgizdim. О́zim júrgizgen jumystardy qorytyndylaı otyryp, men ózim kóz jetkizgen myna bir máseleni qadap aıtpaqpyn: saılaýaldy naýqan men saılaýdyń ózi ashyq, taza jaǵdaıda jáne barlyq quqyqtyq zańdylyq tártipti saqtaı otyryp júzege asyryldy. Mundaı qorytyndyǵa kelgen komıssııa múshesi men ǵana emes. О́ıtkeni, biz saılaýaldy naýqandarǵa bárimiz de birdeı qatystyq. Sondaı-aq, saılaý kúni onyń barysyn qadaǵaladyq. Sol tusta biz konstıtýsııalyq talaptardyń buljymaı saqtalýyn qatań eskerdik. Saılaýshylar tizimin salystyrý, saılaý ýchaskeleriniń daıyndyq deńgeıin tekserý, saılaý kompanııasynyń baspasóz ben teleekrandarda júzege asyrylýyn monıtorıng júrgizý, saılaý kúni úderisti tikeleı baqylaý – mine, osy jumystardyń barlyǵyn komıssııa músheleri júzege asyrdy. Al zań buzýshylyq baıqalǵan joq. Men baıqaýshylar men saılaý komıssııalarynyń múshelerine júrgizgen jaýapty jumystary úshin óz alǵysymdy bildiremin. Marat BÁShIMOV, Saılaýdy baıqaý jónindegi respýblıkalyq qoǵamdyq komıssııanyń múshesi: – Parlament Májilisi men jergilikti ókiletti organ – máslıhattar saılaýlary bolyp ótti. Depýtattyqqa kandıdattar úshin olardyń saılaýaldy baǵdarlamalaryn tolyq máninde ashýyna barlyq jaǵdaı jasady. Maǵan buqaralyq aqparat quraldarymen ózara qarym-qatynas máselesi birshama tanys. Bul jóninde barlyq saılaý úderisine qatysýshylarǵa keń jaǵdaımen múmkindik jasaldy dep senimmen aıta alamyn. Aqparatqa qoljetimdilik teń jaǵdaıda qamtamasyz etildi. Muny birinshi kezekte «Habar», «24 kz», «Qazaqstan» sekildi elimizdiń aýmaǵyn tolyqtaı derlik qamtı alatyn jáne qoǵamdyq pikir qalyptastyratyn ortalyq respýblıkalyq arnalar men respýblıkalyq basylymdar betterinen de baıqaýǵa bolady. Ortalyq saılaý komıssııasynyń saıty bolyp jatqan oqıǵalar týraly júıeli túrde jáne jedel túrde aqparat taratyp otyrdy. Elektoratty partııa ókilderimen jáne olardyń partııalyq baǵdarlamalarymen tanystyrýda jańa demokratııalyq pishim retinde debattardyń ótkizilýi bul saılaýdyń ózindik bir ereksheligi boldy. Saılaýdy baıqaý jónindegi respýblıkalyq qoǵamdyq komıssııanyń múshesi retinde bul saılaý básekelestik jaǵdaıda jáne ashyq túrde ótti dep aıta alamyn. Qazaqstan Konstıtýsııasynyń jáne saılaý zańdylyqtarynyń talaptary tolyqtaı saqtaldy. Dınara SÁTJAN, Saılaýdy baıqaý jónindegi respýblıkalyq qoǵamdyq komıssııanyń múshesi: – О́tken saılaý bizdiń azamattarymyzdyń sana-sezimi men saıası belsendiliginiń joǵary ekendigin kórsetti. О́ıtkeni, biz saılaý úderisin qadaǵalaý barysynda saılaýshylardyń óz quqyqtaryn bildirý úshin saılaý ýchaskelerine molynan kelgendigin baıqadyq. Daýys berý úderisi taza da ashyq jaǵdaıda ótti. Bulaı dep men senimmen aıta alamyn. О́ıtkeni, biz múshesi bolyp tabylǵan Saılaýdy baıqaý jónindegi respýblıkalyq qoǵamdyq komıssııa osy úderistiń barysyn barynsha jiti túrde qadaǵalap otyrdy. Árıne, saılaýdyń durys jaǵdaıda ótýi oǵan ázirlik jumystarynyń úlken jaýapkershilikpen júrgizilgendigin bildiredi. Biz komıssııa múshesi retinde óńirlik saılaý komıssııalarynda bolyp, osy saılaý naýqanyna daıyndyq jumystarynyń barynsha talapqa saı júrgizilip jatqandyǵyna kóz jetkizdik. Sondyqtan men bolyp ótken saılaý bizdiń qoǵamymyzda demokratııalyq qaǵıdattar men qundylyqtardyń berik ornyǵyp kele jatqandyǵynyń taǵy bir dáleli boldy dep esepteımin. Talant RAMAZANOV, Saılaýdy baıqaý jónindegi respýblıkalyq qoǵamdyq komıssııanyń múshesi: – 2016 jyldyń 20 naýryzynda qazaqstandyq saılaý júıesin damytýdyń taǵy bir úlken belesin artqa tastadyq. Sonymen qatar, qazaqstandyq parlamentarızm tarıhynyń jańa bir betin ashtyq. Bul úderiske halyqaralyq uıymdar men shet memleketterdiń 817 baıqaýshysy, sondaı-aq, 29 memleketten kelgen sheteldik BAQ-tardyń 140 ókili baqylaý jasady. Bizdiń Saılaýdy baıqaý jónindegi respýblıkalyq qoǵamdyq komıssııa bul tarıhı qadamnyń «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy saılaý týraly» Konstıtýsııalyq zań talaptaryna saıma-saı júrýine óz úlesin qosty. Munda daıyndalǵan baıqaýshylar Qazaqstannyń barlyq óńirlerindegi saılaý ýchaskelerinde túgelge jýyq bolyp, qoǵamdyq baqylaýdy tolyqtaı qamtamasyz etti. Munyń ózi, taǵy bir jaǵynan alǵanda, bizdiń elimizde saılaý zańdylyqtarymen jaqsy tanys, onyń ótý barysyn qadaǵalaý isine jetik birneshe myń adamnyń paıda bolǵandyǵyn da bildiredi. Sondyqtan da men bizdiń komıssııa ázirlegen baıqaýshylar aldaǵy ýaqytta da qoǵamǵa paıda ákeledi dep esepteımin. Olardyń qoǵamǵa tıgizetin paıdasy tek saılaý kúnderi ǵana bilinbeıdi. Olar Qazaqstanda demokratııalyq damýdyń jyl ótken saıyn kúsheıe berýine járdemdesetin bolady. Altynbek KÁTTEBEKOV, OQO saılaý komıssııasynyń múshesi. Ońtústik Qazaqstan oblysy boıynsha daýys beredi degen 1 mln. 317 myń 255 saılaýshynyń deni saılaý ýchaskelerine kelip, tańdaýlaryn jasady. Saılaýdyń ádil ári taza ótýine Saılaýdy baıqaý jónindegi respýblıkalyq qoǵamdyq komıssııasynyń Ońtústik Qazaqstan oblysyndaǵy óńirlik ortalyǵynyń baıqaýshylary aıtarlyqtaı úles qosty. Olar 1029 saılaý ýchaskelerine bólinip, daýys berý prosesine qatysty. Burynyraqta aıtylǵandaı, saılaý jabyq jaǵdaıda ótkiziletin tergeý ızolıatory jáne perzenthana sııaqty mekemelerge ǵana barmady. Negizinen, baıqaýshylar qataryna stýdentter kóbirek tartyldy. Keıbir saılaý ýchaskelerinde úmitkerlerdiń tizimi tolyq bolmaı, aryzdanǵandar da kezdespeı qalǵan joq. Biraq bul áttegenaılar aýmaqtyq saılaý komıssııalary arqyly tez qalpyna keltirildi. Budan bólek zańbuzýshylyq bolǵanyn alǵa tartqan jıyrmaǵa jýyq aryz-shaǵym tıisti sheshim qabyldaý úshin oblystyq saılaý komıssııasyna jáne quqyq qorǵaý oryndaryna joldandy. Baıqaýshylar baıandaǵandaı, saılaý ýchaskelerinde iri zańbuzýshylyqtar bolǵan joq. Barlyǵynda jurttyń óz tańdaýlaryn jasaýyna barynsha jaǵdaı týǵyzyldy. Ońtústik Qazaqstan oblysy. Aıaýjan ÁShIMOVA, Saılaýdy baıqaý jónindegi respýblıkalyq qoǵamdyq komıssııanyń Shyǵys Qazaqstan oblysyndaǵy óńirlik ortalyǵynyń múshesi. Bıylǵy saılaý naýqanynda Shyǵys Qazaqstan oblysy boıynsha Saılaýdy baıqaý jónindegi óńirlik ortalyǵynyń atynan 1004 táýelsiz baıqaýshy jumys istedi. Olar saılaý ýchaskesi ashylǵannan qorytyndy hattamalar toltyrylǵanǵa deıingi saılaý úderisine qatysty. Barlyq baıqaýshylarymyzben ortalyq shtab arqyly baılanysty úzbeı, saıası naýqan barysyn tolyq qadaǵalaýǵa múmkindik aldyq. Shtabta qoǵamdyq uıymdar men azamattyq sektordan, ǵylymı ortadan engen 5 adam jumys istedi. Aıtarlyqtaı zańbuzýshylyqtar bolǵan joq. Jumysymyz ónimdi boldy. «Ulaǵat» jastar qoǵamdyq birlestiginiń jetekshisi retinde, bıylǵy saılaý úderisin baıqaýǵa jastardyń da zor ynta-yqylas tanytqanyn aıtar edim. Olardyń barlyǵy arnaıy semınarlarda oqytyldy. Árıne, táýelsiz baıqaýshylar arasynda buryn da osyndaı saıası naýqandarǵa qatysyp júrgen tájirıbeli baıqaýshylar da kóp boldy. Barshasy úlken belsendilikpen jumys istedi. Bizdiń baıqaýshylarymyz jınaǵan málimet pen Ortalyq saılaý komıssııasynyń jınaǵan málimeti arasynda asa alshaqtyqtyń joqtyǵyna qarap-aq, táýelsiz baıqaýshylardyń bıylǵy naýqandy kirpik qaqpaı qadaǵalaǵanyn baıqaýǵa bolady. Sondyqtan, saılaýdyń ádil ári ashyq ótkenine senimdimin. О́SKEMEN. Áset ESALIN, Aqtóbe oblysyndaǵy Mártók aýdany boıynsha qoǵamdyq baıqaýshylar tóraǵasy: – Aýdan boıynsha 39 saılaý ýchaskesi jumys jasady. Alynǵan málimetter boıynsha barlyq saılaý ýchaskelerinde jumystar zań aıasynda júzege asty. Sonyń biri men jumys jasaǵan Mártók aýylyndaǵy №268 saılaý ýchaskesi boıynsha daýys berý barysy tómendegideı órbidi. 20 naýryz kúni tańǵy saǵat 7.00-de ashylǵan saılaý ýchaskesiniń jumysy elimizdiń ánuranymen bastaldy. Saılaý kúni demalys kúni ekenine qaramastan, tańerteńnen daýys berýge kelgen adamdar óte kóp boldy. Ýchaskelik komıssııanyń tóraıymy T.G.Pokatılo alǵashqy úsh daýys berýshige syılyq usyndy. Saılaýshylar ózderiniń belsendiligin bireýi elimizdiń bolashaǵyna óz úlesin qosqysy keletinimen, ekinshisi, daýys berýdi ózderiniń azamattyq boryshy dep sanaıtynymen túsindirip jatty. Halyqtyń saıası belsendiligin bizdiń saılaý ýchaskelerimizde bolǵan sheteldik baıqaýshylar da, atap aıtqanda, Reseıden, Germanııadan kelgen ókilder de atap ótti. Saılaý Qazaqstan Respýblıkasynyń saılaý zańnamalary buzylmaı, ashyq jáne ádil túrde ótti. Saıası partııalar men máslıhattar depýtattyǵynan úmitkerlerdiń barlyǵyna birdeı múmkindikter jasalyp, olardyń saılaýshylarmen kezdesýine jáne aqparat quraldaryna shyǵýyna teń jaǵdaı týǵyzyldy. Daýystardy sanaý barysy da eshbir zań buzýshylyqsyz ótti. Men saılaý barlyq zań talaptaryna saı ótti dep senimmen aıta alamyn. Merýert AMANJOLOVA, Shymkent qalasyndaǵy №90 saılaý ýchaskesindegi baıqaýshy: – Men Parlament Májilisiniń jáne máslıhattardyń saılaýlaryn baıqaý jónindegi respýblıkalyq qoǵamdyq komıssııa quramyndaǵy baıqaýshy retinde № 90 saılaý ýchaskesinde ótken daýys berý úderisine qadaǵalaý júrgizdim. Atalǵan saılaý ýchaskesinde barlyq saılaý is-sharalary, onyń ishinde daýys berý úderisi saılaý týraly zańnamalar men halyqaralyq normalarǵa sáıkes ótti dep esepteımin. Ýchaskede azamattardyń konstıtýsııalyq quqyqtaryna sáıkes erkin tańdaý bildirýine barlyq jaǵdaı jasalǵan. Atap aıtqanda, bıýlletenderdiń, jazý quraldarynyń qajetti kólemi, daýys berýshiler tiziminiń naqtylyǵy qatań tekserildi. Osy oraıda, jergilikti saılaýshylardyń joǵary belsendiligin atap ótkim keledi. Saılaý komıssııalarynyń belsendi jumysynyń jáne árbir partııa men depýtattyqtan úmitkerlerdiń saılaýaldy shtabtarynyń belsendi qyzý jumystarynyń arqasynda azamattardyń osynaý mańyzdy saıası oqıǵadan barynsha habardar ekeni jáne óz tańdaýlaryn erkin jasaǵandary anyq kórindi. Aqmaral ERALHAN, Shymkent qalasyndaǵy №95 saılaý ýchaskesindegi baıqaýshy: – Men qadaǵalaý júrgizgen № 95 saılaý ýchaskesinde daýys berýge kelgen adamdar kóp boldy. Saılaý okrýginiń turǵyndary saılaýdyń ótetin orny men kúni týraly aldyn ala qulaqtandyrylǵan. Jalpy, daýys berý úderisi demokratııalyq jaǵdaıda, Qazaqstannyń saılaý týraly zańnamalary men halyqaralyq standarttarǵa saı ótkenin atap ótkim keledi. Biz úgit-nasıhat naýqany kezinde jáne tikeleı daýys beretin kúni barlyǵy da zań aıasynda ótkenine kýá boldyq. Men barsha qazaqstandyqtardy ádil saılaý ótkizip, órkenıetti el ekenimizdi taǵy da kórsetkenimizben quttyqtaımyn.