Edige Ottavada turady

Sporttyq gımnastıkadan Kanada ulttyq quramasynyń bas bapkeri qazaq jigiti týraly biz ne bilemiz? Taǵdyrdyń jazýymen jumyr jerdiń ár qıyrynda tu­ratyn qandas­tarymyz barshylyq. Solardyń biri – Edige Ja­rov. Ol sporttyq gımnastıkadan KSRO-nyń eńbek si­ńirgen jattyqtyrýshysy, 1988 jylǵy Seýl Olımpıa­da­synyń 2 dúrkin jeńimpazy, álemniń birneshe márte chem­pıony Valerıı Lıýkınniń ustazy. Ol qazir Kanadada tu­rady. Osy eldiń sport­tyq gımnastıka boıynsha jasaq­talǵan ulttyq qura­masynyń bas bapkeri. – Armysyz, Edige aǵa! – Amansyzdar ma?! – Sizdiń atyńyzǵa syrtyńyzdan qa­nyq­pyz. 1988 jylǵy Seýl Olımpıa­da­sy­nyń jeńimpazy Valerıı Lıýkınniń jeke bapkeri ekenińizdi bilemiz. Sodan beri 21 jyldan asa ýaqyt ótti. Saqa, sarytis jan­kúı­erler bolmasa, keıingi jastar ja­ǵy sizdi bile bermeıdi. Qazaq ekenińizdi gazet oqyr­man­daryna óz aýzyńyzdan aıtyp berseńiz... – Qazaqpyn! 1952 jyly 19 qańtarda Alma­ty oblysynyń Narynqol aýylynda dúnıege keldim. Ákem Nurmahan Jarov 1930 jyly sol Narynqolda dúnıe esigin ashyp, 1957 jyly qapııada ómirden ozdy. Anamnyń aty-jóni – Nurı Salaýatqyzy. Ákem qaıtys bolǵan soń Almatyǵa, ájemizdiń qolyna kó­ship keldik. Anam ákeı ómirden ótken soń tur­mys qurǵan joq. Bizdiń bar aýyrt­paly­ǵymyzdy qaıyspaı kóterip, 2007 jyly baqılyqqa attandy. – Balalyq shaq, gımnastıkaǵa den qoıǵan armanshyl kúnder, alysta qalǵan sol bir jyl­dardy kókeıde qaıta jańǵyr­typ kórsek. – 11 jasymnan sporttyq gımnastıkamen shuǵyldandym. Meni oǵan ertip kelgen Aleksandr Georgıevıch Kalısh bolatyn. Sol ki­siniń qol astynda ter tókken kúnderim áli kóz aldymda. Shyny kerek, gımnasshy retinde bıik belesterge jete alǵan joqpyn. Biraq bapkerimnen kóp nárse úırendim. Qımyl-qozǵalystyń san túrli ǵajabyn sol jerde kókeıge toqydym. Aspan álemine Toqtar Áýbákirovten keıin ush­qan qazaq ǵaryshkeri, batyr baýyrymyz Talǵat Musabaev, mine, sonda bizdiń topta boldy. 1969 jyly Almatydaǵy № 113 orta mektepti bitirip, Qazaq deneshynyqtyrý ıns­tı­týtyna oqýǵa tústim. Ony bitirgennen keıin «Eńbek» erikti sport qoǵamynda jattyq­ty­rýshylyq qyzmetim bastaldy. Uzamaı ar­mııaǵa alynyp, Zabaıkale áskerı okrýginde jaýyn­gerlik mindetimdi ótedim. Sodan keıin jat­tyq­tyrýshylyq qyzmet qaıta jalǵasty. Araǵa úsh jyl salyp, 9-11 jastaǵy balalardan jeke top qurdym. Meniń shákirtterim qalalyq, respýb­lıkalyq jarystarda kózge túse bastady. – Edige Nurmahanuly! О́zińizge ataq-abyroı ákelgen shákirtińiz Valerıı Lıý­kın­di qalaı jolyqtyrdyńyz? – Áli esimde, respýblıkalyq jarysta ju­qaltań kelgen sary bala kózime ottaı ba­syldy. Valera sol synda jeńimpaz, júl­de­ger bolǵan joq. Biraq oıly, ójet qımyly­men meni baýrap aldy. Ár jattyǵýǵa jan-tánimen berilip, minsiz atqarýǵa tyrysady eken. Kózine qarasam, oı tunyp tur. Gım­nastıkaǵa beıimin, jyldamdyǵyn, úılesimdi qımylyn baıqap, izdegenim osy bala dep túıdim. – Sodan... – Sodan jarys bitken soń respýblıkalyq «Spartak» erikti sport qoǵamynyń tóraǵasy Májıt Omarǵalıevqa baryp, Aqtóbede Valera Lıýkın degen bala turatynyn, odan bolashaqta myqty gımnasshy shyǵýy múmkin ekenin aı­typ, issaparǵa jiberýin ótindim. «Balanyń ja­sy neshede?» – dep surady Omar­ǵalıev. «Shama­men 10-11-de», – dedim. Májıt aǵa: «О́zińe sen­seń, ishki túısigiń aldamasa, baryp qaıt», – dedi. Ushaqpen Aqtóbege kelip, gımnastıka za­lyn taýyp aldym. Sport mektebiniń dırek­tory meni syrtymnan biledi eken. Áke-she­shesi, ózi qarsy bolmasa, meniń qarsylyǵym joq dedi. Sol kúni Valeranyń ata-anasymen kezdestim. Balanyń bolashaǵy Almatyda ekenin, eger ol kisiler ruqsat berse, Valeranyń bizdiń úıde turatynyn, onyń bar jaýapkershiligi meniń moınymda bolatynyn jetkizdim. Judyryqtaı jasóspirimdi jer túbin­de­gi Almatyǵa, beıta­nys bapkerge jetektetip jiberý qaı ata-anaǵa ońaı deısiz. Uzaq sóılestik. Men alǵan betimnen tabandap, qaıtpaı qoıdym. Sol kezde ne­bary 25-te ekenmin, bir otbasynyń 11 jastaǵy álpesh­tegen balasyn qasyma alýǵa qalaı táýe­kel ettim, jaýapkershilikti qalaı ǵana moınyma aldym, dep keıde ózime-ózim suraq qoıamyn. 1977 jyldan bastap Valerıı Lıýkın biz­diń úıde tura bastady. Anam as-sýyn ázir­lep, kıim-keshegin jýyp beredi. Mektepke ózim alyp ba­ramyn. Gımnastıka zalyna da birge baramyz. Úıge birge qaıtamyz. Kúnine 6-7 saǵat ter tó­gemiz. Valera meniń jattyǵý júıeme tez beıimdeldi. Aýyrlyqqa moıyǵan joq. Tez kóndikti. – Qazaq mamany baptaǵan ulan KSRO-daı alyp ımperııanyń bas báı­gesin olja­laǵan sátti eske túsirýdiń ózi mereıimizdi ósirip, mártebemizdi kóterip tastady ǵoı. Sol tusta KSRO gımnas­shy­larynyń ata­ǵy­nan at úrkýshi edi. Sebebi, Olımpıada oı­yndary men álem chem­pıo­nattarynyń al­tyn júldesi negizinen sovet gımnasshy­larynyń úlesine tıetin. Ki­leń daraboz bas qosqan KSRO-nyń ult­tyq quramasyna ciz­derdi qaı jyly shaqyrdy? – 1986 jyly KSRO ulttyq quramasynyń oqý-jattyǵý jıynyna qatystyq. Osy jıyn sońynda KSRO quramasynyń bas bapkeri Leonıd Arkaev Lıýkınge kóńili tolǵanyn, biraq Valerııdiń syrt kózge tym balań kórine­tinin aıtty. Shynynda da, 20 jastaǵy Lıýkın 16-da­ǵy bozbala tárizdi edi. «Kelesi jı­ynǵa erkin jat­tyǵýda úsh márte salto ja­saýdy meńgerip kelińder», – dedi Arkaev. Bul – ońaı sharýa emes edi. Bizdiń basty qar­sy­lasymyzdyń biri qy­taı­lyqtardyń osy jat­ty­­ǵýǵa qulshyna kiriskenin estigenbiz. Kún tártibindegi en­digi má­se­le: ha­lyqaralyq ja­rysta bul jattyǵýdy kim birinshi or­yn­daı­dy? KSRO ma, Qytaı ma? 1987 jylǵy Eýropa chem­pıonatynda Lıýkın dúnıe jú­zi boıynsha erkin jatty­ǵýda úsh márte sal­tony birinshi bo­lyp jasap, qurlyq chem­pıony atandy. Bul jat­tyǵý jáne bizdiń basqa da tyń ja­ńalyqtarymyz ha­lyq­­aralyq erejeler kodeksine «Liukin» ele­menti bolyp tirkeldi. Sol chempıonatta Valerıı 5 al­tyn, 1 kúmis, 1 qola medalǵa ıe bo­lyp, Eýropanyń absolıýtti chempıony ata­ǵyna qol jetkizdi. 1987 jyly Valerıı KSRO chempıona­tyn­da kópsaıysta jeke-dara shyqty. Álemge áı­gili Dmıtrıı Bılozerchev, Valentın Mogıl­nyı, Iýrıı Korolev sekildi myqtylar meniń shákirtime jol berýge májbúr boldy. Osy jerde Valeranyń basty qarsylastaryna toq­tala keteıin. Dmıtrıı Bılozerchev 1983,1987 jyldardaǵy, al Iýrıı Korolev 1981,1985 jyldardaǵy álemniń absolıýtti chempıon­da­ry. Valentın Mogılnyı da álem chempıony, Odaq quramasynyń beldi múshesi. Sol jyly Rotterdamdaǵy álem chempıo­natyna Valerıı KSRO quramasynyń kósh­bas­shysy bolyp bardy. Qonaq úıge orna­las­qan boıda ár elden kelgen jýrnalıster Lıýkındi qorshap aldy. Sporttyq jolymyzdaǵy al­ǵash­qy álem chempıonatyna naǵyz baby­myz­da kelgen edik. Erteń jarys degen kúni jattyǵý zalynda biraz ter tóktik. Jattyǵý sońynda Valera «Sýkahara» elementin eki ret jasap, «ustaz, taǵy bir sekirsem qalaı bolady», – dedi. Qarsy bolǵan joqpyn. «Sýkahara» ádi­simen sekirgen Valera dik etip túsken jerinde turyp qaldy. Oıymda esh­teńe joq: «Valera neǵyp tursyń, keshki asqa baraıyq», dedim. «Jarysqa qatysa alar ma ekenmin», – dedi Valera barynsha sabyr saq­tap. «Júr, kettik», – dedim áli de eshteńege tú­sinbeı. «Júre almaı­myn». Aıaǵyna qara­sam, tobyǵy kóz aldymda bultıyp isip shyǵa keldi. Mańdaıǵa jazylǵan beınetten qalaı qashyp qutylasyń. Rotterdamda ótken álem chempıonatynda Lıýkın jaraqatyna qaramaı, 2 altyn, 1 kúmis medaldi jeńip aldy. Seýl olımpıadasynda Valerııge buı­yrǵany – 2 altyn, 2 kúmis medal. – Edige aǵa, eger sizder erkin jattyǵýdaǵy úsh márte saltony meńgermegende ulttyq quramaǵa taban tirep, ornyǵý múmkin be edi? – Oqý-jattyǵý jıyndaryna shaqyrýy múmkin, biraq aıtýly básekelerge bara almas edik. Qurama sapynda 8-10 jyl úzdiksiz ter tógip, Olımpıada oıyndary men álem chem­pıo­natyna joly túspegen mamandar men sport­shylar óte kóp. Mysaly, Lıýkın ekeýmiz KSRO quramasynyń sapynda 10 jyl birge boldyq. Bir apta – úıde, úsh apta – Más­keýdegi KSRO quramasynyń oqý-jattyǵý jı­y­nynda. Bala-shaǵasy bar adam úshin ta­ban­datqan 10 jyl boıy osylaı beınet keshý ońaı ma. Biz jańalyq jaǵynan erkin jattyǵýdaǵy úsh márte saltomen ǵana shektelgen joqpyz. Álemde, Keńes Odaǵynda eshkim jasamaǵan birneshe elementterimiz boldy. Sol ádis­ter­diń biri – beldemede (týrnık) 360 gradýs bu­rylyspen alǵa búgilip jasaıtyn salto. Bul ádisti de dúnıe júzinde biz birinshi bolyp meńgerdik. Halyqaralyq erejeler kodeksindegi «Liykin» elementiniń quramyna bul salto da endi. – Qazaqta «Ustazy jaqsynyń – us­tamy jaqsy» degen ataly sóz bar. Valerıı Lıý­kınniń AQSh-taǵy gımnastıka mek­tebi tý­raly habarymyz bar. Vale­rıı­diń qyzy Anastasııa Lıýkına Pekın Olım­pıadasynyń absolıýtti chempıony atan­dy. Valerııdiń ózi 2008 jyldyń qory­tyndysy boıynsha álem­degi tańdaýly jat­tyqtyrýshylardyń biri bolyp ta­nyl­dy. Shákirtińizben qazirgi qa­rym-qa­ty­nasyńyz qalaı? – Valera meniń qolymda segiz jyl turdy. Áli kúnge deıin aǵaly-inili jandardaı syı­lasamyz. Birde ol meni ózi tu­ratyn Dallas (AQSh) qalasyna jarysqa sha­qyr­dy. Dú­nıe­niń ár qıyrynan jı­nal­ǵan 200 adam­dyq dastarqan ústinde «Meniń qudaı­dan keıingi syılaıtyn bir adamym bar. Ol – bapkerim Edige Jarov», dedi. Ustaz úshin budan asqan baqyt bola ma?! – Eńbegińizdiń janyp, mártebe­ńiz­diń ós­ke­nine shyn júrekten qýanysh­ty­myz, Edige aǵa! Seýl Olımpıada­sy­nan keıingi bapkerlik be­lesińiz týraly aıtsańyz. – Seýl olımpıada­sy­nan keıin Fransııa ma­man­dary qolqa saldy. 1990 jyly otba­sym­men osy elge kóshtim. Fransııada 2000 jylǵa deıin turyp, Kanada quramasyna bas bapker bolyp aýystym. Qazir Ot­tava qala­synda turamyz. – Endi Fransııadaǵy jetistik­te­rińizge toq­ta­laıyq. Keńes Odaǵy kezinde «qazaq kúres pen boksqa ǵana beıim», degen qasań stereotıp qalyp­tasty. Osy túsinikti tas-talqan qylǵan ma­man­­nyń biri sizsiz! Qulaǵym sizde. – On jyl boıy Fransııanyń ulttyq qu­ramasyn baptadym. Bul elde eńbegim jandy. Shyny kerek, Fransııada tutas bir memleket aldyndaǵy ja­ýapker­shi­lik­tiń, ne ekenin jan jú­regimmen sezindim. Buryn KSRO qura­ma­synyń ja­ýapkershiligi Arkaevtyń moınynda, Qazaq­stan quramasynyń jaýapkershiligi ta­ǵaı­yn­dalǵan jattyqtyrýshynyń ıyǵynda bo­latyn. Men óz shákirtterime ǵana jaýap beretinmin. Fransııanyń sport basshylary senim artyp, shaqyrǵan soń namysty qoldan bermeýge kúsh saldym. Oqý-jattyǵý jıyn­da­ry bite sala eldiń ár qıyrynan mamandar men sport­shylar aqyl-keńes surap, kem-ke­tikterin túzeý úshin maǵan keledi. Quramanyń jumysynan tys os­yndaı sharýalarǵa jegildim. Ulttyq quramaǵa kelsek, arqa súıeıtin, aqyl suraı­tyn eshkimim joq. Bútin bir mem­lekettiń gım­nastıkasyn órge súıreý úshin tabandatqan on jyl arpa­lystym. Eńbegim esh ketken joq. 1995 jyly shákirtim Jıl Stablo jeke jat­ty­ǵýda Eýro­panyń 2 dúr­kin chempıony ata­nyp, kópsaıysta kúmis júl­de­ge qol jetkizdi. Taǵy bir shákirtim 1997 jy­ly Fransııa chem­pıonatynda top jar­dy. Fran­sııanyń jastar quramasyna úsh shá­kir­tim endi. Eńbegim jan­dy, bedelim de eshkimnen kem emes. Biraq ja­ýapty básekeler kezinde ulttyq kemsitýshilikti kóp kórdim. Oqý-jat­tyǵýda qurama­nyń bar beınetin kótere­siń, al jarys alańyna shákirt­terińmen birge shyǵýǵa haqyń joq. О́zińiz kóz aldyńyzǵa elestetip kórińizshi, uzaq jyl tal­maı baptap, jaýapty syn aldynda ashy terin alyp, báı­gege qosqan shákirtińiz shyǵyrshyqta ne beldemede shyrq úıirilip, óner kórsetip ja­tady. Sen bolsań, el qatarly qasynda bola al­maısyń, shákirtińniń qımyl-qozǵalysyn bap­ker bólmesin­degi teledıdardan nemese trı­býnadan tama­sha­­laısyń. Mundaı kemsitýshilikke qashan­ǵy tózesiń. 2000 jyly Kana­daǵa qonys aýdardym. – Qonys aýdardym degennen shyǵady, Qa­zaq elinen shetke ketken gımnastıka ma­mandarynan kimderdi bilesiz? – Qazaq topyraǵynda dúnıege kelip, ósip-óngen talaı maman syrtta júr. Vladımır Ýfımsev, Valerıı Lıýkın, Iýrıı Alekseev, Pavel Sadovskıı, Brodeskııler – AQSh- ta, Alık Iаkımıdı – Grekııada, Aleksandr Shırıaev – Anglııada, Týrovsev – Reseıde tura­dy. Bular meniń esime túskenderi ǵana. Qan­shama áıel bapkerler nápaqa izdep, shetke ket­ti. Bir ǵana gımnastıka salasyndaǵy syrt­ta júrgen ma­man­darǵa kásip úıretý úshin, olardy shyń­daý úshin Qazaq eli qansha qarjy jumsa­ǵanyn bir Alla ǵana biledi. Bulardyń shetelge kóshýiniń ózi – mańdaıǵa jazylǵan taǵdyr­ǵa baılanysty. О́zge elge qonys aýdarǵan mezet shekeń shylq ete qalmaıdy. Eldi, jerdi saǵy­nyp, ózegiń órtenedi. Til bilmeı bir tusala­syń, ógeı ortaǵa kóndige almaı eki qınalasyń. Týǵan el jatsań da, tursań da jadyńda turady. Mine, 20 jyl syrtta júr­min. Tas­baýyr bolyp ketti deme­ńiz­der, qazaq ekenimdi bir sát esimnen shyǵarǵan emespin. Qazaq bop týdym, qazaq bop qalamyn. – Taǵdyr-talaıyńyzǵa jazylǵany osy bolsa, qalaı jazǵyramyz. Kisi esiginde júr­gen joqsyz, múıizi qaraǵaıdaı Kana­da­nyń keregine jarap, gımnastıkasynyń eki tizgin, bir shylbyryn ustap otyrsyz. Osyǵan da shúkir. Endi áńgime arnasyn Ha­lyqaralyq gımnastıka federasııasymen qarym-qatynasyńyzǵa qaraı bursaq. – 1991 jyly Halyqaralyq gımnastıka federasııasy (HGF) bapkerlerdiń bilimin kóte­rý akademııasyn ashty. Akademııaǵa teh­nı­ka­lyq ekspert tańdaý úshin HGF – AQSh, Japonııa, Reseı, Anglııa, Italııa, Rýmynııa, Ýkraına, Qytaı, t.b. memleketterden bilikti degen ma­mandardy shaqyryp, emtıhan aldy. Sol em­tı­hannyń qo­ry­tyndysy boıynsha men úzdik shy­ǵyp, aka­demııanyń eksperti qyz­­metine qabyldandym. – Bárekeldi! Qazaqtyń aqyl-oıynyń ozyqtyǵyn búkil álem aldynda dáleldep­siz. Isińiz órge bassyn! – Rahmet! 1999 jyldan bastap jer sha­rynyń ár túkpirinde aǵylshyn, fransýz, orys tilderinde 15 leksııa oqydym. 2005 jyly HGF prezıdenti Brıýno Grandı federasııasynyń tehnıkalyq komıtetine múshelikke talasýǵa keńes berdi. Ol kezde men zań júzinde Qazaqstan azamaty bola­tynmyn. Qazaqstan gımnastıka federasııa­syna meni qoldańyzdar dep ótinish aıtyp edim. Sózim dalada qaldy. Bul jaǵdaıdy estigen Kanada federasııasy maǵan Kanada aza­mattyǵyn ápe­rip, HGF-ge meniń kandı­da­týramdy usyndy. Sóıtip, 2008 jyly HGF-niń Helsınkıde ótken kongresinde Kanadanyń atynan saı­laýǵa túsip, HGF erler tehnıkalyq komı­te­tiniń 6 múshesiniń biri bolyp shyǵa keldim. – Sizdiń HGF-niń bas eksperti ári teh­nıkalyq komıtet múshesi bolýyńyz – qazaq sporty tarıhyndaǵy sony qadam. Bizde kan­dıdattyq jáne doktorlyq dıs­ser­tasııany zorǵa qorǵaǵandar aıaqtyǵa jol, aýyzdyǵa sóz bermeıdi. Sondaılardyń kesirinen qazaq spor­ty aıaǵyna jem tús­ken attyń kebin kıip otyr. Al qazaq bapkeriniń dúnıejúzilik fede­rasııasynyń beldi múshesi bolýy, jer sharyn aralap, dáris oqýy – barsha alashtyń aby­roıy. Endigi jerde bilim-biligińizdi baǵalap, qadi­rińizdi bilip, qolqa salyp shaqyrǵan Kanada jurtyna sińirgen eńbegińizge toqtalsaq. – Men barǵan tusta Kanada gımnastıkasy baýyryn jerden zorǵa kóterip, turalap tur edi. 1999 jylǵy álem chempıonatynda eldiń ulttyq quramasy 18-orynda qalǵan edi. 2001 jyly ka­na­dalyqtar 12-orynǵa kóterilse, 2003 jylǵy álem chempıonatynda Kanada gımnasshylary tarıh­ta birinshi ret koman­dalyq 5-orynǵa taban tiredi. Kanada gımnasshylary 1976 jyldan keıin Olımpıada oıyndaryna tolyq qurammen 2004 jyly, 28 jyl úzilisten soń bir-aq qatysty. Afıny olımpıadasynda kanada­lyq Kaıl Shıfelt erkin jattyǵýda Olım­pıa­da chempıony ataǵyn jeńip aldy. Shıfeltke deıin Kanada tarıhynda gımnastıkadan Olımpıada chempıony bolmaǵan eken. 2005 jyly Brandon Onıl álem chempı­onatynyń kúmis júldegeri atandy. Bul jigit eki ret Álem kýbogin jeńip aldy. 2007 jylǵy álem chempıonatynda bizdiń qurama myqtylar qatarynan oryn teýip, Pekın olımpıadasyna tolyq qurammen qatysý mártebesine ıe boldy. – Edige Nurmahanuly, jumyr jerdiń talaı qıyrynda boldyńyz. Gımnastı­ka­nyń nebir maıtalman tulǵalarymen jo­lyńyz túıisip, dámdes bolyp júrsiz. Kezinde KSRO gımnasshylary Olımpıada men álem chempı­onatynda bas báıgeni shappaı alýshy edi. Gımnastıkanyń qazirgi bet­alysy qalaı? Qaı eldiń mamandary myqty degen saýaldyń tóńireginde oı órbitip kórsek. – Kóp eldiń mamandarymen qyzmettes boldym. Álemdik gımnastıkanyń ońdy-so­lyn, qatpar-qatparyn bir adamdaı biletin jaǵdaıǵa jettik. Sonda kókeıge túıgenim, Keńes Odaǵynda bilim alǵan, sol mekteptiń tálimin kórgen jattyqtyrýshylardyń orny bólek. Kásibı sheberlik, bapkerlik bilik jóninen sovet mamandarynyń shoqtyǵy bıik. Sizge bir ǵana mysal aıtaıyn, AQSh-tyń gım­nastıka salasynda KSRO-dan kóship barǵan 260 jattyqtyrýshy jumys isteıdi. Valerıı Lıýkın solardyń biri ǵana. Pekın olımpıa­da­syn­da Valeranyń qyzy ári shákirti Anastasııa Lıýkına absolıýtti chempıon ataǵyn jeńip aldy. Olımpıada men álemniń absolıýtti chem­pıo­ny, reseılik Nıkolaı Andrıanov Japonııada 10 jyldaı qyzmet etti. Qazirgi tańda gımnastıkasy alǵa basqan Qytaıdan basqa memleketterdiń basym kópshiliginde tizgindi sovet mamandary ustap otyr. 2009 jyly Londonda ótken álem chempıo­natynyń jeńimpazy, japon gımnasshysy Koheı Ýshımýra ustazy Takashı Kaboıashı ekeýi maǵan birneshe ret arnaıy kelip, aqyl-keńesimdi tyńdap, bizben birge jattyqty. Kaboıashı meniń qasymda 8 jyl birge ter tókti. Japonııa federasııasy birneshe ret qolqa sa­lyp, qyzmetke shaqyrdy. Eńbegim janyp, tasym órge domalap turǵan elden ketkim kelmedi. Japon­dar renjigen joq. Qarym-qa­ty­nastaryn úz­beı, Kanadaǵa oqý-jattyǵý jıyn­da­ryna kelip turady. Osyndaı qadirińdi bilip, izdenisińdi baǵa­laı­tyn elde tirlik keship jatyrmyz. Mańdaı­ǵa jazylǵan taǵdyr osy bolsa, basqa ne aıtaıyn. – Áńgime sońynda otbasyńyz týraly aıta ketseńiz. – Zaıybym Margarıta ekeýmiz 1980 jyl­dan beri birge jasap kelemiz. Ulym Rýslan­nyń jasy 29-da, qolymyzda turady. Ottava ýnıversıtetin bitirip, Ottava qalasynyń ák­im­diginde qyzmet istep jatyr. Qyzym Karı­nanyń jasy 24-te, Monreal ýnıversıtetin aıaqtap, sol qalada fransýz, aǵylshyn tilderinen tárjimashy bolyp qyzmet atqarady. Qydyrbek RYSBEK, jýrnalıst. Sýretterde: úsh jasar Edige ata-ana­sy­nyń ortasynda; bapkerliktiń bastapqy keze­ńin­de;  ustaz senimin aqtaǵan shákirt V.Lıýkın.