Kún jyly kezde jumys isteıtin jylyjaılar

Olardan qandaı paıda bar? Búginde aýyl sharýashylyǵy salasynda keńinen qolǵa alynyp jatqan jylyjaılardyń bas­ty maqsaty ne? Árıne, jurtty óz kókónisimizben qamtamasyz etip, bul salada baǵanyń sharyqtap ketpeýine áser etý, jańa tehnologııany engize otyryp únem men sapa máselesine meılinshe kóńil bólý bolsa kerek. Kókónis baǵasy qaı kezde qymbattaıdy? Árıne, qystyń kúnderi. Al Jambyl oblysynda jumys istep turǵan jylyjaılardyń eshbiri qosymsha jaryqtan­dyrý quraldarymen jabdyqtal­maǵandyqtan jeltoqsan aıynyń sońynan naýryz aıynyń ortasyna deıin eshqandaı ónim jınamaıdy eken. Iаǵnı, alqap­taǵy kókónister qazan bolyp, endi jylyjaılardyń ónim­deri sórege shyǵatyn kezde jambyldyq sharýalar jym-jyrt jatyp alady degen sóz. Bul máseleden habardar bolǵan Jambyl oblysynyń ákimi Kárim Kókirekbaev «Qys­tyń kúnderi jylyjaılar jumys istemese olardan ne paıda? Sonda qalaısha kókónistiń baǵasyn tómendetip, eldiń suranysyn qamtamasyz ete alamyz? Jylyjaılardyń o bastaǵy maqsaty da osy emes pe?» dep bul olqylyqqa ań-tań boldy. Búgingi kúni Jambyl oblysynda jalpy aýmaǵy 24,2 gektardy quraıtyn 28 jylyjaı ónim berip tur. Eki aýysymda jylyjaılardan barlyǵy 1920,5 tonna kókónis ónimderi alynyp, Astana, Almaty qala­larynda jáne oblystyń bazarlary men dúkenderinde tómen baǵamen satyldy. Sonymen qa­tar, «Qorǵalǵan topyraq jaǵdaıyndaǵy kókónisti sýbsıdııalaý» baǵdarlamasy bo­ıynsha 96,6 mln. teńge qarjy sýb­sıdııalandy. Áıtse de, keı­bir jylyjaı qujattarynyń tolyq zańdastyrylmaýy saldarynan bul baǵdarlama boıynsha sýbsıdııaǵa qol jetkize al­maǵandar da bar. – Oblystaǵy jumys istep turǵan jylyjaılardyń 76,0 paıyzy fermerlik jylyjaılar, – deıdi bul jóninde Jam­byl oblystyq aýyl sharýa­shylyǵy basqarmasynyń basshysy Nurjan Nurjigitov. – Fer­merlik jylyjaılardyń qurylysy ondaǵy ósiriletin kókónis ónimderiniń óz deń­geıinde pisip-jetilýine sáıkes qurylmaǵandyqtan jylyjaılardan alynatyn ónim kólemi tómen bolyp, bul ózin­dik qunynyń joǵary bolýyna ákelýde. Al sýbsıdııa tólenbeıtin bolǵan soń olar­dyń ónimi básekelestikke tipten qabiletsiz bolyp qalady. Son­dyqtan, aldaǵy ýaqytta zamanaýı ónerkásiptik jylyjaılar salýǵa, olardy qosymsha jaryqtandyrý quraldarymen jabdyqtap, ónimdilikti art­tyrýǵa, jańadan salynatyn jylyjaılarda jaryqtandyrý quraldaryn ornatýǵa kúsh salýymyz qajet. Aýyl sharýashylyǵy bas­qar­masy bıyldan bas­tap gektarly sýbsıdııalar toqtatylýyna baılanysty jylyjaı ke­shen­deri memleket tarapynan beriletin qoldaýlardan tys qalyp otyrǵanyn eskerip, jylyjaılardy mıneraldy tyńaıtqyshtardy sýbsıdııa­laý baǵdarlamasy tizimine qosypty. Bul arqyly jylyjaı sharýashylyqtarynyń tyńaıtqyshqa ketken shyǵyn­darynyń 30 paıyzyn sýbsıdııa­laıtyn múmkinshilik bar eken. Bıyl Qordaı aýdanynda «Grın Vıll» JShS 2 gektarǵa, Jambyl aýdanyndaǵy «Shoqaı» sharýa qojalyǵy 1 gektarǵa jańadan jylyjaı salýdy jos­parlaýda. Oralhan DÁÝIT, «Egemen Qazaqstan». Jambyl oblysy.