Jaıylym týraly zań

jobasy boıynsha qorytyndy ázirlenetin boldy Keshe Parlament Májilisinde palata Spıkeri Baqtyqoja Izmuhambetovtiń tóraǵalyǵymen kezekti jalpy otyrys boldy. Kún tártibine tórt másele shyǵarylǵan edi Sonyń ishinde «Jaıylymdar týraly» zań jobasy boıyn­sha qory­tyndy ázirleý máselesi birin­shi bolyp qaraldy. Bul zań joba­sy depýtattardyń bas­­ta­mashy­lyǵymen besinshi sha­qy­­rylymda ázirlengen eken. Jobanyń avtory – depýtat Jeksenbaı Dúısebaev. «Egemenniń» jyljabar aıdaryna bergen suhbatynda ol osy kúnge deıin elimizde jaıy­lymdar týraly zań joq ekenin, sol úshin atalǵan zańdy ázir­legenin aıtqan. Endi zań jobasy Úkimette qaralyp, qabyl­daný úshin Parlamentke kelip otyr. Zań jobasy týraly palatanyń Agrarlyq máseleler komıtetiniń tóraǵasy Saparhan Omarov baıandady. Onyń aıtýyna qaraǵanda, búgingi tańda respýblıkada shamamen 188 mln. gektar jaıylym bar. Sonyń 80 mln. gek­tary, ıaǵnı 43 paıyzǵa jýyǵy ǵana paıdalanyla­dy. Onyń ishinde 27 mln. gektar tozǵan jáne olar­dyń basym bóligi eldi mekenderge jaqyn ornalasqan jerlerge tıesili. BUU-nyń ha­lyq­aralyq sarapshylarynyń deregine qaraǵanda, odan keletin shyǵyn jylyna 1 mlrd. dollardy quraıdy eken. Elimizde osy ýa­qytqa deıin jaıylymdar týraly zań bolmaǵandyqtan, olardyń qunaryn saqtaýdyń, tıimdi paıdalanýdyń quqyqtyq normalary joq. Myna zań jobasy solardyń bárin eskergen, dedi baıandamashy. Depýtattar zań jobasy týraly qorytyn­dy ázirleý úshin jeltoqsan aıyna deıin merzim berýge kelisti. Sondaı-aq, Májilis depýtattary «Jaıy­­lymdar týraly» zań jobasynyń iles­pe qujatyn da jumysqa qabyldady. Jalpy otyrysta Qazaqstan men Ha­lyq­­aralyq Qaıta Qurý jáne Damý Banki arasyndaǵy Qaryz týraly kelisimdi (Makro­ekonomıkalyq basqarý jáne ekonomı­kanyń básekege qabilettiligin arttyrý salasyndaǵy damý saıasatyn qarjylandyrý boıynsha birinshi kredıt) ratıfıkasııalaýǵa arnalǵan zań jobasy boıynsha qorytyndy ázirleý merzimi de belgilendi. Kún tártibindegi sońǵy másele Qazaq­stan men Makedonııa arasyndaǵy ınves­tı­sııa­lardy kótermeleý jáne ózara qorǵaý týra­ly úkimetaralyq kelisimdi ratıfı­kasııa­­laýǵa qa­tysty zań jobasy jóninde bola­tyn. Bul keli­simge sáıkes árbir tarap óz aýma­ǵynda ekin­­shi tarap ınvestorlarynyń ınves­tısııa­lary men ınvestısııalarynan tús­ken kiris­teri­ne ádil jáne teń quqyly reji­min, so­ndaı-aq, olardyń tolyq qor­ǵalýyn qamtamasyz etedi. Zań jobasy boıynsha Investısııalar jáne damý mınıstri Áset Isekeshev baıandama jasady. Ol kelisimniń eki jaqqa da tıimdi ekendigin dáleldep berdi. Qosymsha baıandama jasaǵan Májilis depýtaty, Halyqaralyq ister, qorǵanys jáne qaýipsizdik komıtetiniń múshesi Ersultan Bekturǵanov zań jobasy ınvestısııalyq ahýaldy jaqsartýǵa, ózara saýda-ekonomıkalyq baılanysty nyǵaıtýǵa yqpal etetinin jetkizdi. Bul – bizdiń eldegi ınvestısııalardy kótermeleýge jáne qor­ǵaýǵa arnalǵan 49-shy qujat. Sondyqtan, atalǵan zań jobasyn ratıfıkasııalaý Qazaq­stanǵa taǵy bir memleketten ınvestı­sııa tartýǵa yqpal etedi dep kútilýde, dedi ol. Zań jobasy biraýyzdan maquldandy. Kún tártibindegi máseleler qaralyp bol­ǵan soń depýtattar ortalyq bılik organ­dary­na ar­naǵan ózderiniń depýtattyq saýal­daryn jarııa etti. Jaqsybaı SAMRAT, «Egemen Qazaqstan»