Qyzylordanyń qaryshty qadamy

Syr boıyndaǵy serpin

Syr boıy Elbasynyń barlyq tapsyrmasyn der shaǵynda oryndaýymen respýblıkadaǵy mańdaıaldy aımaqtardyń biri retinde erekshelenedi. Osy oraıda Memleket basshysynyń «Qazaqstannyń damýyn jalǵyz Qyzylorda oblysynyń kelbetine qarap bilýge bolady», degen baǵasy sózimizdi dáleldeı tússe kerek. Al Ult Josparyn iske asyrýda Aqmeshit atyrabynda qandaı jumystar atqarylyp jatyr? Keshe Qyzylorda oblysynyń ákimi Qyrymbek Kósherbaev jýrnalısterge arnaıy brıfıng ótkizdi. Birinshiden, aımaqta Ult Josparyn oryndaýdy úıles­tiretin arnaıy jumys toby qurylyp, aımaqtyq is-sharalar jospary bekitildi. «100 naqty qadamnyń» birinshi baǵyty – kásibı memlekettik apparat qu­rýǵa baǵyttalǵan qadamdar negizinde 44 adam synaq merzimi­men memlekettik qyzmetke ta­ǵaıyndaldy. Etıka jóninde jaýapty ókiletti tulǵalar anyq­taldy. Arnaıy semınarlar ótki­zilip, jemqorlyqqa qarsy sharalar jóninde quqyqtyq oqýlar uıymdastyryldy. Memlekettik apparat quramynyń sapasyn kóterý maqsatynda memlekettik qyzmetke tuńǵysh kirisken kadr­lardy úsh satyly irikteý júıesi engizildi. Jyl basynan beri 20 jalpy konkýrs jarııalandy. Zaman talabyna saı, kási­bı memlekettik apparat qu­rý sharalarynyń aıasynda res­pýblıkadaǵy alǵashqy aımaq bolyp oblys ákimdiginiń ah­ýal­­dyq ortalyǵy quryldy. Ah­­­ýaldyq ortalyq – qazirgi aq­parattyq tehnologııalardy paıdalaný arqyly basqarý jáne sheshim qabyldaý tıimdiligin arttyrýǵa múmkindik beredi. Ol jospar­laý, uıymdastyrý jáne qadaǵalaýǵa qatysty kóptegen qyzmetti avtomattandyra otyryp, atalǵan qyzmet túrleriniń sapasyn edáýir jaqsartýǵa jol ashty. О́tken jyly Qyzylorda oblysynyń ahýaldyq ortalyǵy Amsterdam qalasynda ótken halyq­aralyq tehnologııalar baıqaýynda memlekettik bas­qarýdaǵy ınnovasııalar nomınasııasy boıynsha bas júldeni jeńip aldy. Respýblıkanyń Qa­ýip­sizdik keńesi, Bas prokýratýra jáne basqa da ortalyq memlekettik organdar men aımaq­tardaǵy áriptesterimiz atalmysh tájirıbeni zerttep, úlgi re­tinde paıdalanýda. Sybaılas jemqorlyqty boldyrmaý maqsatynda memlekettik satyp alý monıtorıng júıesi jasaldy. Bul júıe úlestes kompanııalardy, tapsyrys berýshi men jetkizýshi arasyndaǵy týys­tyq baılanysty anyqtaýǵa múmkindik beredi. Munyń bar­lyǵyn ahýaldyq ortalyqta jáne planshet arqyly kez kelgen jerden baqylaýǵa bolady. Mu­nyń barlyǵy úlken zamanaýı jumystyń basy, deıdi Qyrymbek Eleýuly. Aımaqqa ınvestısııa tar­­tý maqsatynda jylyna eki ret «Baıqońyr-Invest» forýmy ótkizilip keledi. Bul – pikir almasýǵa zor múmkindik alańy. Osyǵan deıin ótkizilgen 6 forýmnyń nátıjesinde oblys ekonomıkasyna 100 mıllıard teńgeden astam tikeleı ınvestısııa tartyldy. Sonymen qatar, sheteldik kompanııalarmen birlesken shyny zaýytynyń qurylysy qarqyndy júrip jatyr. Aldaǵy mamyr aıy­nan bastap zaýytqa qural-jabdyqtar jetkizile bastaıdy. Budan bólek, «Aral tuz» AQ kalsı­lendirilgen soda shyǵarý zaýytynyń qurylysyn salýǵa ınvestor tartý máselesimen aınalasýda. Ferroqorytpa zaýyty qurylysynyń jobasy men «Balasaýysqandyq» vanadıı ken ornyn ıgerý ju­mystary jalǵasýda. «Sam­uryq-Qazyna» qorymen birge «Shalqııa» qorǵasyn-myrysh ken ornyn ıgerý jumystary tıisti dárejede júrgizilýde. Ken baıytý kombınatynyń qury­lysy jaqyn arada bastalady. Odan keıin  keleshekte gıdrometallýrgııalyq zaýyt salý da josparda tur. Qytaılyq kompanııamen birlese otyryp Shıeli aýdanynda tamponajdy sement óndirisi zaýytynyń qurylysyn jáne Jańaqorǵan aýdanynda reseılik ınvestormen birge taǵy bir sement óndiretin zaýyt qurylysyn bastaý kózdelgen. Sondaı-aq, asfalt-beton, sılıkat kirpishin shyǵaratyn zaýyt jáne basqa da ındýstrııalyq jobalardy júzege asyrýǵa qajetti jumystar júrgizilýde. Sonymen birge, memleket-jekemenshik áriptestigi negizinde 15 jobaǵa ınvestorlardy tartý múmkindigi qarastyrylýda. Olar­dyń qatarynda 500 oryndyq emhana, kásiptik-tehnıkalyq kolledj ǵımarattarynyń, jańa áýejaı termınaly qurylysynyń konsessııalyq jobalary bar. Qurylys salasynda da qyr­ýar jumys atqarylýda. Mysaly, qurylys salasyndaǵy ruqsat berý resimderin jeńildetý úshin tıisti reglamentter jasalyp, bekitildi. Osylaısha, buryn sáý­lettik-josparlaý tapsyrmasyn alýǵa 1 aıdan astam ýaqyt ketse, qazir bul jumys 17 kúnge deıin qysqaryp otyr. Osy oraıda «Nur­ly Jol», «О́ńirlerdi damytý» baǵdarlamalary aıasynda oblysta turǵyn úı qurylysy jyl saıyn qarqyn alyp kele jat­qanyn aıta ketken abzal. 2015 jyldyń ózinde tek mem­­leket qarajaty esebinen 1740 páterli 53 kóp qabatty úı qurylysy bastalyp, onyń 42 úıi paıdalanýǵa berildi. Osylaısha memleket qoryndaǵy turǵyn úı kólemi 2014 jylǵa qaraǵanda oblysta 3,5 esege, al Qyzylorda qalasynda salynǵan turǵyn úı kólemi 8 esege artty. Bir jylda oblys ortalyǵynda páterdiń kezegi 17%-ǵa qysqardy. Dálirek aıtqanda, 3170 páterli 63 tur­ǵyn úı salynady. Bul úlken ju­mystyń basy dep esepteımin, deıdi aımaq basshysy. Qyzylorda oblysyn gazdandyrý máselesi de tolyq aıaq­ta­­­lýǵa jaqyn. 2014-2015 jyl­­­­dary «О́ńirlerdi damytý-2020» baǵdarlamasy aıasynda respýblıkalyq jáne oblystyq bıýdjetter esebinen 2,1 mıllıard teńge qarjy bólinip, Qyzylorda qalasyna qarasty Tasbóget ken­ti men Qyzyljarma aýyldyq ok­rýgi gazdandyryldy. Sonymen qatar, byltyr «QazTransGaz Aı­maq» aksıonerlik qoǵamynyń 23 mıllıard teńgeni quraıtyn ınvestısııalyq baǵdarlamasy arqyly oblystyń 4 aýdan orta­lyǵy, atap aıtqanda, Aral qala­sy, Áıteke bı, Shıeli, Jańa­qorǵan kentteri men Baıqońyr qalasy kógildir otynǵa qosylyp, oblys halqynyń tabıǵı gazben qamtylýy 63 paıyzǵa jetti. Bul búginde 400 myńnan asa adam kógildir otyn tutynyp otyr degen sóz. Bıyl 10,5 mıllıard teńge turatyn ınvestısııalyq jobany iske asyrý arqyly kógildir otyn Josaly, Jalaǵash Tereńózek jáne Qyzylorda mańyndaǵy eldi mekenderge jetedi dep kútilýde. Bıyl Qyzylorda qalasyna qarasty Talsýat aýyldyq okrýgin jáne 3 áleýmettik nysandy tabıǵı gazben qamtamasyz etý úshin oblystyq bıýdjetten qosymsha 271,2 mıllıon teńge qarjy bólindi. Ult Josparynda aıtylǵan jekeshelendirý sharalary aıasynda 5 kommýnaldyq kásiporyn men «Baıqońyr» áleýmettik kásipkerlik korporasııasyna qarasty 6 uıym anyqtalyp, onyń bireýi jekeshelendirildi. Múlikti jarııa etýge qatysty ótken 11 sáýir kúngi málimet boıynsha, oblysta jalpy somasy 11,4 mıllıard teńgeni quraıtyn 1369 múlik jarııa etilgen. Áleýmettik jańǵyrtý jáne masyldyqty eńserý maqsatynda «О́rleý» qarjylaı kómek kórsetý jobasy jalǵasyp, bul tájirıbe oblystyń barlyq aýdandaryna taratyldy. Búginde 509 azamatqa 4,8 mıllıon teńge kóleminde qarjylaı kómek berildi. Joba aıasynda 131 adam jumysqa ornalasty, onyń 64-i turaqty jumys oryndary. Bıylǵy qyrkúıek aıynan bastap, 12 jyldyq bilim berýge kóshýge baılanysty oblystyń eki mektebi bastapqy bilim berýdiń 1+11 úlgisi boıynsha jańa oqytý mazmuny negizinde tájirıbeden ótýde. Sonymen birge, ár synypta 17 balany qamtıtyn mektepke deıingi daıyndyqtyń bir synyby jáne 1-synyptaǵy 450 oqýshyny qamtıtyn 18 bastapqy synyp tájirıbe úshin iriktelip alyndy. Barlyq eksperımentaldy synyptar tıisti oqý jabdyqtarmen, oqýlyqtarmen, oqý-ádistemelik quraldarmen qamtamasyz etilgen. 54 pedagog Nazarbaev zııatkerlik mektebiniń arnaıy semınar-trenıngterinen ótti. Jańa oqý baǵdarlamasyn ıgerý deńgeıin aıqyndaý maqsatynda Nazarbaev zııatkerlik mektebi jáne Altynsarın atyndaǵy bilim akademııasy ókilderiniń qatysýymen monıtorıng júr­gizilýde. Nazarbaev zııatkerlik mektebiniń oqý ádistemesin oblysta engizý maqsatynda oblys ákimdigi men Nazarbaev zııatkerlik mektebi uıymy arasynda ekijaqty memorandýmǵa qol qoıylyp, tárbıe jumystarynyń baǵyttary men is-tájirıbesi aımaqtaǵy 2 pılottyq jáne 22 ınnovasııalyq mektepterine engizildi. Qyrkúıek aıynan bastap taǵy 41 mektep-lıseı bazasynda Nazarbaev zııatkerlik mektepteri men Qazaq-túrik lıseıleriniń ádistemesi men tehnologııalary boıynsha aǵylshyn tilin úı­retý jobasyn júzege asyra bastaımyz. Bul maqsatqa oblys bıýdjetinen 125 mıllıon teńge qaralyp otyr. Budan bólek, M.Mámetova atyndaǵy Qyzylorda gýmanıtar­lyq kolledji bazasynda negizgi mekteptegi pán jáne bastaýysh synyp muǵalimderi men mek­tepke deıingi mekemelerdiń tár­bıeshilerin aǵylshyn tiline oqytý maqsatynda «KATEV» halyqaralyq qorymen memoran­dýmǵa qol qoıyldy. 2019-2020 oqý jylynda atalǵan 41 mektep-lıseıdiń 11-synyptarynda, al 2020-2021 oqý jylynda 10-synyptarynda oqý pánderiniń biri aǵylshyn tilinde úıretiletin bolady. Sonymen qatar, oblystaǵy 71 mektepti «E-Learning» elektrondy oqytý júıesine qosý úshin materıaldyq-tehnıkalyq bazany qajetti jabdyqtarmen jaraqtandyrýǵa oblystyq bıýdjetten 150 mıllıon teńge bólindi. Keler jyldyń 1 qańtarynan bastap mindetti áleýmettik medı­sınalyq saqtandyrý júıesi engiziletin bolady. Tıisti medıa-jospar bekitildi. Bul jumysqa sizderdiń de, ıaǵnı buqaralyq aqparat qu­raldarynyń belsendi qatysýyn suraımyn, degen Qy­­rymbek Eleý­uly ári qaraı óńirdegi densaýlyq saqtaý salasynda atqarylyp jatqan ju­mystarǵa toqtaldy. Me­dı­sınalyq qyzmet sapasyn jaq­sartý, sonyń ishinde, ásirese, ana men bala densaýlyǵyn ońal­tý, onkologııalyq qyzmetti je­tildirý, jaraqattan, júrek jáne qan tamyry aýrýlarynan bolatyn ólim-jitimdi azaıtý jáne jedel járdem men sanı­tarlyq avıasııany damytýdy kózdeıtin arnaıy jol kartalary bekitildi. Naqtylaı tússek, ana men bala ólimin tómendetý maqsatynda bıyl oblystyq perınataldyq ortalyqta 30 tósekke arnalǵan saýyqtyrý bólimshesi ashyldy. Mıdyń qan aınalymy bu­zylýynan ólimdi tómendetý úshin neıroınsýlt ortalyǵy quryldy. Sondaı-aq, onkodıspanser bazasynda 15 tósekke arnalǵan hospıs ashyldy. Oblys halqynyń densaýlyǵyn qamtamasyz etýge arnalǵan jumystyń qarqyny báseńdemeıdi, dedi ol. Ult Josparynyń tórtinshi baǵyty – «Bolashaǵy birtutas ult» qalyptastyrý sheńberinde Qazaqstan halqy Assambleıasynyń «Úlken el – úlken otbasy» atty jalpyulttyq jobasy aıasyndaǵy jumystar júrgizilýde. Qazaqstan Táýelsizdiginiń 25 jyldyǵyna arnalyp «Táýelsiz elim, Uly Dalam meniń!» atty aksııa ótti. Besinshi baǵyt – qoǵam aldynda jaýapty jáne transparentti memleket qalyptastyrý sharalary aıasynda 2016 jylǵa Úkimet bekitken memorandýmǵa sáıkes 11 asa ma­ńyzdy maqsatty ındıkatorlar bo­ıynsha monıtorıng júrgizilýde. Arnaıy qabyldanǵan zańǵa sáıkes qoǵamdyq keńester quryldy, jyl basynan beri oblystyq keńestiń 2 májilisi ótti. Jalpy, jyl basynan beri Ult Jospary sheńberinde at­qa­rylǵan jumystar osyndaı. Árıne, bul alda jasalatyn kólemdi jumystyń bastamasy ǵana. Elimizdi, sonyń ishinde Syr óńirin saıası, ekonomıkalyq jáne áleýmettik damýdyń jańa satysyna shyǵaratyn, qoǵamǵa jańa ómir sapasyn ákelip, ár adamǵa jańa eldik túsinik, otanshyl kózqaras, azamattyq ustanym berýi tıis «100 naqty qadam» Ult Josparyn iske asyrý – bir ǵana ákimdiktiń, tek memlekettiń jumysymen bitpeıdi. Elbasynyń bul bastamasy da barlyq otan­shyl uıymdardyń, jasampaz azamattardyń kúsh biriktirýin talap etedi, dep aıaqtady sózin Qyrymbek Eleýuly.

Shyndyqqa aınalǵan shyny zaýyty

Osy jobanyń tóńireginde túrli áńgime boldy. Birese, Qyzylorda oblysynan salynady, endi birde basqa óńirdiń enshisine berilipti desip jatty jurt. Ári tart ta beri tart bolǵan jobadan el úmitin úze bastaǵanda, shyny zaýyty Syr boıynan boı kóteretini týraly aqpar jetti. Shyn qýandyq. Búginde Qyzylorda oblysynda atalmysh zaýyttyń qurylysy qarqyndy júrip jatyr. Belgilengen meje bar. Sol jospar boıynsha ju­mys jalǵasyp keledi. Shyny zaýyty qaladaǵy ındýstrııalyq aımaqtyń 50 gektaryna ornalasqan. Qazirgi tańda daıyn ónim qoımasynyń qurylysy aıaqtalýǵa jaqyn. Metall qurylǵylary jumystary aıaqta­lyp, syrtqy qabyrǵalary qalanyp qoı­dy. Daıyn ónim qoımasynyń uzyndyǵy 300 metr, eni 150 metrdi quraıdy. Mamandar josparǵa sáıkes qoıma sáýir aıynda tolyq bitedi dep otyr. Al mamyrda zaýytqa qa­jetti barlyq qural-jabdyqtardy alyp keledi. Zaýyttyń Ortalyq Azııada teńdesi joq jańa tehnologııamen jabdyqtalatynyn aıtady mamandar. Bul degenińiz – el­degi ındýstrııalyq-ınnovasııalyq baǵdarlama oryndalyp jatyr degen sóz. Memleketti álemniń qýatty el­deriniń qataryna qosatyn da osyndaı jobalar. Zaýyttyń qýattylyǵy jylyna 197 myń tonna tabaqsha shyny shyǵarýǵa jetedi. Sondaı-aq, óńdeý zaýytynyń qurylysy ótken jyly bastalǵanyn da aıta ketken abzal. Jobanyń jalpy quny – 52,1 mıllıard teńge. Qarjynyń 80 paıyzyn «Qazaqstan damý banki» AQ bólse, qalǵan 20 paıyzyn «Steward Engineers» AQSh kompanııasy men «Qazaqstannyń ınvestısııalyq qory» AQ ınvestor retinde qar­jy­landyrýda. Operatory – «Orda­GlassLtd» seriktestigi. Búginde teń­ge qunsyzdanyp, dollardyń baǵasy aspandap tur. «Daǵdarys jaǵdaıy zaýyttyń qurylysyna áser etpeı me?» degen saýal árkimniń-aq kó­keıinde turǵan shyǵar. Bul másele de aldyn ala qaralǵan. Soǵan sáıkes, jobany júzege asyrýǵa tartylǵan aktıv teńge baǵamy ózgergenge deıin AQSh dollaryna aýystyrylyp qoıǵan. Sondyqtan, qarjylandyrý máselesinde eshqandaı problema týyn­damaıdy. Qurylys jumystary qys­tyń kúni de toqtaǵan joq. Mamyr aıy­­nan bastap qarashaǵa deıin AQSh, Belgııa, Fınlıandııa, QHR, Italııa elderiniń 6 kompanııasy tehnologııalyq qural-jabdyqty jetkizetin bolady. Ári qaraı montajdaý jumystary júrgiziledi. Qurylys jumystaryna 300-ge jýyq adam men otyzdan astam tehnıka jumyldyrylyp otyr. Zaýyttyń óndiristik sehtarynyń irgetasyn qalaý jumystary bas­taldy. Munda eksporttyq áleýeti joǵary, sapaly ónim shyǵarylatyn bolady. Taǵy bir ereksheligi, zaýytta energııa únemdeıtin de shyny shyǵarylmaq. Bastysy, shyny ón­dirisine qajetti shıkizattyń basym bóligi ózimizden tabylyp otyr. Iаǵnı, kvars qumy, dolomıt pen áktas paıdalanylady. Al syrttan ákelinetin kalsıılendirilgen soda shıkizatyn taıaý ýaqytta «Araltuz» AQ-pen bi­rige otyryp óndiretin bolamyz. Bul Qyzylorda oblysynda júzege asady dep josparlanǵan ın­dýstrııalyq-ınnovasııalyq iri jobalardyń alǵashqy qarlyǵashy bolǵaly tur. Tikeleı Elbasynyń baqylaýynda turǵan aýqymdy joba júzdegen jumys ornynyń ashy­­lýyna sep bolmaq. Zaýytty salamyz. Al endi oǵan mamandy qaıdan tabamyz? Búginde Reseıdiń mańdaıaldy joǵary oqý oryndarynda syrboıylyq 300-den astam jas túrli mamandyq boıynsha bilim alyp jatyr. Olardyń basym kópshiligi tehnıkalyq mamandyqtar boıynsha oqıdy. Mine, osy jas mamandar jańa zaýyttyń jumysyna tartylady. Solaısha, keler jyldyń alǵashqy jartyjyldyǵynda qurylysy tolyq aıaqtalyp, paıdalanýǵa beriletin shyny zaýyty elimizdegi eń serpindi jobalardyń biri bolmaq.

Atakásip – halyqqa násip

Elbasy usynǵan «100 naqty qadam» Ult Josparynda aýyl sharýashylyǵyna asa úlken kóńil bólinedi. Mysaly, «Sút jáne sút ónimderi óndirisin damytý úshin strategııalyq ınvestorlar tartý. Negizgi mindet: úsh jyl merzimde TMD elderi naryǵyna shyǵarylatyn ónimderiniń jartysyna deıingi eksportyn qamtamasyz etý. Jumys seloda kooperatıvtik óndiristi damytý arqyly jańazelandııalyq Fronterra jáne danııalyq Arla úl­gisimen uıymdastyryldy», de­­lingen. So­nymen qatar, «Et ón­di­risi men óń­deýdi damytý úshin strategııalyq ın­vestorlardy tartý. Negizgi mindet shıkizat bazasyn damytý jáne óńdelgen ónimderdi eksporttaý» dep naqty kórsetilgen. Bul tarapta Qy­­zyl­orda oblysynda ne jasalyp jatyr? Oblystyń agroónerkásiptik ke­sheni salasynda 2016-2017 jyldar aralyǵynda jańa jáne ozyq tehnologııamen jabdyqtalǵan 19 jobany iske asyrý qolǵa alyndy. Bıyldyń ózinde 12 joba iske qosylatyn bolady. Olardyń qatarynda jylyjaı kesheni, qýattylyǵy jylyna 2 myń tonna et óńdeıtin kombınat, shujyq jáne jartylaı fabrıkattar daıyndaý kásiporny, sút fermasy, 15 myń qoıdy bordaqylaý jáne et óńdeý kesheni, broıler jáne qaz qustaryn ósirý sekildi jobalar bar. Sonymen qatar, 50 myń bas qoıǵa arnalǵan bordaqylaý alańy men 7 myń tonna et óńdeý kombınatynyń qurylysy bastalady. Agroónerkásip keshenin damytý baǵytynda sheteldik ınves­torlarmen tyǵyz baılanysta ju­mys jasalýda. Aıtalyq, Iran Islam Respýblıkasymen birigip agroónerkásiptik keshen salasynda yntymaqtastyqty qalyptastyrý kózdelip otyr. Osy maqsatta ótken naýryz aıynda «TıýranSanat Arııa» kompanııasynyń basshysy Naser Keramı myrzamen kezdesý boldy. Sol basqosýda oblysta qus etin ón­diretin fabrıka salý jóninde kelisim jasaldy. Irandyqtar Qar­maqshy aýdanynda jylyna 1500 tonna qus etin óndiretin jobaǵa 900 mıllıon teńge ınvestısııa salýǵa ázir. Sondaı-aq, olar ózderinde ósetin kúrishtiń sortyn Qyzylorda oblysynda synaqtan ótkizip kórýge nıetti. Osy eldiń «Aı Grýpp» kom­panııasynyń ókilderi aımaqta bolyp, 100 myń bas qoı ósirip, qoı eti óndirisin damytýǵa ınvestısııa salýǵa kelisip otyr. Otandyq «Evrazııa Agro­Hol­dıng» kompanııa­sy Qy­taıdyń «COFCO» kom­panııasynyń ınves­tısııasyna taǵy bir elge paıdaly jobany iske asyrmaq. Buıyrtsa, 4 myń gektar jerge qyzanaq daqyly tamshylatyp sýarý ádisi arqyly ósirilip, odan alynǵan ónimnen tomat syq­pasy daıyndalmaq. Zaýyt­tyń qýattylyǵy jylyna 15 myń tonna tomat syqpasyn shy­ǵarýǵa múm­kindik beredi. Qytaılyq mamandar qyzanaqtyń jer men klımatqa beıimdiligin anyqtaý maqsatynda bıylǵy jyly atalmysh ónim sortynyń 20 túrli kóshetterin jylyjaıda ósirýde. Sondaı-aq, qytaıdyń «JIXIN commercial investment management corp» kompanııasymen túıe sútin óndiretin nysan salatyn bolyp kelisildi. Qazirde jobanyń bıznes-jos­­pary ázirlenýde. Byltyr oblysta iri qara, jylqy jáne túıe malynyń sany eń joǵary bolǵan 90-shy jyldaǵy deńgeıden asyp tústi. Naqtyraq aıtsaq, iri qara 7,2 paıyzǵa, jylqy 10,6 paıyzǵa, túıe 29,8 paıyzǵa kóbeıip otyr. Qazir oblystaǵy iri qaranyń jalpy sany 260 myńǵa jýyq. Bıyl oblys boıynsha eksportqa 600 tonna et shyǵarý jospary tur. Qazirgi tańda oblys býferlik aımaqtan shyǵýǵa tolyq daıyn. Tek mamyr aıynda Parıj qalasynda ótetin atalmysh uıymnyń kezekti otyrysynyń oń qorytyndysy shyqsa boldy. Osy sheshim shyq­qannan keıin eksportqa et shyǵarýǵa múmkin­dik týady. Oblys ortalyǵynda táýligine 3 tonna et ónimderin óndiretin fabrıka qurylysy, Syrdarııa aýdanynda 5 myń bas qoı ósirýge arnalǵan keshen jáne 10 myń bas malǵa arnalǵan bordaqylaý alańy men jyldyq qýaty 250 tonna bolatyn et kombınatynyń qurylysy júrýde. Bul nysandardy jyl so­ńyna deıin paıdalanýǵa berý josparlanǵan. О́ńirde aýyl sharýashylyǵy sa­la­­­synda atqarylyp jatqan jumystar týraly qysqa qaıyrǵanda osy. Degenmen, osynyń ózinen Syr boıynda qyzý jumystyń jú­rip jatqanyn baıqaýǵa bolady. О́ıtkeni, aldymyzda atakásipten qol úzbeý, qaıta sony zaman yńǵaıyna qarap damytý mindeti tur. Al atakásipten aıyrylmaǵan jurt qandaı daǵ­darysqa bolmasyn tótep beredi. Betti daıyndaǵan «Egemen Qazaqstan» gazetiniń Qyzylorda oblysyndaǵy menshikti tilshisi Erjan BAITILES