97 jastaǵy jýrnalıst qarııanyń týyndysy týraly sóz
О́mirde ónegeli is-áreketimen de, bıik bilim-biligimen de, jazdaı jaıdary minezimen de, jasaǵan jaqsylyǵymen de, kópke arnalǵan eńbegimen de elden erek kórinip, tamasha tanylǵan keremet kelisti adamdar bolady ǵoı. О́z basymyz Úsenbaı ata Tastanbekovti osy sapqa kirgizip, osy sanatqa jatqyzar edik. Nege deısiz ǵoı, aıtaıyq.
Ol keýdesinde kóptegen jaýyngerlik orden-medali jarqyraǵan Uly Otan soǵysynyń ardageri, qalamy qaıratty jýrnalıst, myqty redaktor, aýdandyq «Qazaq tili» qoǵamynyń qurmetti tóraǵasy, ana tilimizdiń shyn janashyry, Qazaqstannyń qurmetti jýrnalısi, Almaty oblysynyń qurmetti azamaty, «Qurmet» ordeniniń ıegeri, toǵyz kitaptyń avtory, el men jerdiń tarıhyna jetik shejire qart, eń aqyry «Egemenniń» bel qurdasy, ıaǵnı, 97 jasta!
Surapyl soǵysta qan maıdannyń qaq ortasynda júrgen, tipti, Belorýssııa jerinde qaharly partızan da bolǵan, elge eki aıaǵynan jaralanyp oralǵan Úsenbaı ata óziniń uzaq ǵumyrynda adamdyq pen adaldyqtyń aq jolynan aınyǵan joq, basshylyq qyzmetinde de aspady, taspady. Jamandyqqa ermedi, namysyn qoldan bermedi. Sabyrly kúıde salmaqty eńbek etti. Aldymen halyqqa bolsyn dedi, eldiń kóńili tolsyn, dedi. Almaty oblysyndaǵy Jambyl, Eńbekshiqazaq, Qaskeleń (qazirgi Qarasaı) sııaqty úsh aýdanda redaktor bolyp, aýdandyq partııa komıtetinde jemisti qyzmet etti.
Qarap tursań qyzyq, tipti, tańǵalasyń. Úsenbaı ata sonaý zamandaǵy «Batyr bala Bolatbekpen» (pıoner Bolatbek Omarov) 4-synypta birge oqypty!.. Qaskeleńdegi jalǵyz qazaq tilindegi Abaı mektebinde ataqty Ádı Sháripovten sabaq alypty. Qaharman qazaq Qasym Qaısenovpen syılas dos bolypty. Belgili aqyn Qurmanǵalı Uıabaevpen jaqsy joldastyq qarym-qatynasta júrip, shyǵarmashylyǵyna yqpal etipti. Tamasha aqyn Nursultan Álimqulovqa, belgili jazýshy Muhametjan Etekbaevqa tálim-tárbıe beripti. Sheber fotojýrnalıst Saılaý Pernebaevty alǵash jumysqa qabyldapty. Al, osyǵan Eńbekshiqazaqtaǵy redaktorlyq kezinde Tumanbaı Moldaǵalıevtyń tuńǵysh óleńin jarııalap, jolyn ashqanyn qossaq she! О́ıtpese, qazaqtyń atalǵan uly aqyny aǵynan jarylyp:
Alǵashqy meniń jyr dep jazǵan shatpaǵym,
Alǵashqy gúlim, alǵashqy basqan aq qarym.
Alǵashqy ánim, alǵashqy shyqqan bıigim,
Sen shyǵaratyn gazetten oryn tapqanyn –
Áıgilep aıttym daýsymnyń jetken jerine,
Men sodan bastap umtyla berdim órime.
Men sodan bastap aqyndyq atty qudirettiń,
Jalaqy almaı jalshy bop kirdim eline... – dep jazar ma edi?!
Almatydaǵy «Toǵanaı T» baspasynan abyz qarııanyń «Qalam ushyndaǵy ómir» atty maqalalar, esseler kitaby (ókinishtisi, taralymy óte az) jaryq kórdi. О́mirden kórgeni kóp, túıgeni mol, ǵasyrǵa jýyq jasaǵan Úsenbaı ata Baqtııaruly Qarasaı aýdanynyń tarıhy, jer-sý attary, ataqty adamdary týraly, halyq aqyndary Saıadil Kerimbekov, Ospantaı Esqojauly, Nurıla Ábenqyzy, Tabııa Qarajanova jaıly, til tazalyǵy, ana tilin shubarlap sóıleıtinder, ulttyq tálim-tárbıe, ártúrli gazet maqalalary jóninde jazǵan. Aqsaqal jornalshynyń este saqtaý qabiletine qarap otyryp rıza bolasyń. Áldebir oqıǵanyń jylynan jańylmaıdy, kúninen kidirmeıdi. Tek estýi nasharlap qalǵandaı. Kitabynyń ekinshi bólimi maıdan joldaryna arnalypty. Sondaı-aq, Á.Sháripov, Q.Qaısenov týraly aıryqsha súıispenshilikpen, erekshe qurmetpen áserli áńgimelegen.
Anyǵyn aıtsaq, kitaptan alar ǵıbratymyz, túıer oıymyz, biler derekterimiz, sanamyzǵa synalap kirgizer jan jadyratar úlgi-ónegemiz óte mol.
Iá, bul, shynynda da, toqsannyń tolǵaýy eken!
Berikbaı QADYQOV,
jýrnalıst
Almaty oblysy,
Qarasaı aýdany