Jýyrda Semeı qalasyna is-saparymyzdyń aıasynda turǵyn úı qurylysy salasynda jemisti jumys istep jatqan kásiporyndardyń biri – «Sát Trans» JShS-niń qyzmetimen tanysqan edik. Indýstrııalandyrý kartasy sheńberinde 2013 jyldyń jeltoqsan aıynda iske qosylǵan kompanııa qurylys alańdaryna qajetti temir-beton ónimderin shyǵarady.
Turǵyn úı qurylysy kombınaty jobasy retinde júzege asyrylǵan kásiporyn bazasynda óndirilgen ónimder jylyna 50 myń sharshy metr kólemindegi qurylys alańyn qamtamasyz ete alady. Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha turǵyndardy qoljetimdi baspanamen qamtý jáne osy saladaǵy áleýmettik suranysty qamtamasyz etý maqsatynda qurylǵan kombınatta shıkizat materıaldaryn daıarlaýdan bastap, daıyn ónim túrlerin óndirýge deıingi barlyq tehnologııalyq úderis jelisi jolǵa qoıylǵan.
Jobanyń jalpy quny – 1, 224 mıllıard teńge. Bul qarjynyń 30 paıyzy «Bıznestiń jol kartasy-2020» baǵdarlamasy aıasynda alynǵan nesıe bolsa, qalǵany jeke qarajat. Zaýytta 20-dan astam temir-beton ónimderiniń túrleri óndiriledi. Atap aıtqanda, baǵana, taqta jabyndylary, baspaldaq satylary, tirek, belarqa, jeldetkish arnalar, qyrly mańdaıshalar, irgetas, qabyrǵa bloktary, jıektas, tekshetas, páteraralyq, bólmearalyq qabyrǵalar jáne metaldy plastık buıymdar bar. Osy ónimder arqyly qurastyrmaly monolıtti qańqa negizinde qurylysty jedel ári 9 baldyq jer silkinisine shydamdy qaýipsizdik talabyna saı júrgizýge bolady, deıdi «Sát Trans» JShS bas dırektory Nurlan Baıbekov.
Kásiporyn tehnologııasynyń bir ereksheligi, qalypsyz ónim túrlerin óndirip, ony qajetti bólikke bólýinde. Iаǵnı, buǵan deıin turǵyn úı qurylysy kombınattarynda belgili qalypqa quıylǵan ónimder shyǵarylyp kelse, atalǵan zaýyt qazirgi zamanǵa saı sáýlettik úılesimge ońaı ıligetin qalypsyz ónim túrlerin óndirýge kóshken.
Jańa tehnologııa qurylys shyǵynyn azaıtýǵa, turǵyn úı massıvinde qoldanylǵan materıaldan ózge artyq salmaqty boldyrmaýǵa jáne ǵımarattyń ishki-syrtqy jobalaýynda erkin sheshimder qabyldaýǵa múmkindik beredi. Bul tehnologııa elimizde alǵash ret Aqtaý qalasynda qoldanylsa, ekinshi kezekte semeılik kásiporyn jalǵastyryp otyr.
Zaýyttyń temir-beton ónimderi óndiriletin sehy aýmaǵy at shaptyrymdaı jabyq ǵımarat. Munda ıtalııalyq-reseılik ozyq qondyrǵylar materıaldardy qajetti pishimde, túrli poshymda quıady. Barlyq qondyrǵylar kompıýterlik baǵdarlamalarmen basqarylady. Al tekshe jáne taqtatastar, jıektastar, porebrıkter syndy abattandyrý elementteri ıspanııalyq-reseılik qondyrǵylar qoıylǵan jeke sehta quıylady. Sondaı-aq, barlyq ónimderdiń beriktiligin arttyra túsetin armatýra sehynda da jumys qyzý. Jumysshylar bilekteı temirlerdi jipshe esip, kilemshe ispetti toqyp jatsa, áldebir buryshta jarqyldatyp dánekerleý jumystary júrip jatyr. Zaýyt janynda esik-tereze jasaýǵa arnalǵan metaldy plastık sehy jumys isteıdi. Kásiporynda shyǵarylatyn barlyq ónimderdiń sapasyn arnaıy zerthana qadaǵalaıdy. Zaýyt aýmaǵyna engende tuıyq temirjol jelisin kózimiz shaldy. Bul qoımalarda jınaqtalǵan daıyn ónimderdi vagondarmen tasymaldaýǵa óte qolaıly, deıdi kásiporyn jetekshileri. Sondaı-aq, qala ishinde ornalasqandyqtan respýblıkalyq dárejedegi avtokólik joldarynan da alys emes. Kásiporyn qajetti jaǵdaıda kelisimshart negizinde qurylys materıaldaryn kez kelgen baǵytqa jetkizip bere alatyn logıstıkalyq qyzmet kórsetýmen de shuǵyldanady.
Kásiporynnyń jeke qazandyǵy bar. Bul ónerkásipti qajetti jylýmen, ystyq sýmen qamtamasyz etip otyr. Aıta ketken abzal, «Bıznestiń jol kartasy-2020» baǵdarlamasynyń birinshi baǵyty boıynsha Úkimet jańa kásiporynǵa elektr qýatyn tegin jetkizip berdi. Al zaýyt jumysshylarynyń kıiný-jýyný, sheberlik saǵattary ótkiziletin kabınetteri men ashana, demalys bólmeleri jeke ǵımaratta oryn tepken. Apatty jaǵdaıda nemese elektr qýatynan ajyraǵan jaǵdaıda avtomatty túrde qosylatyn shaǵyn dızel elektr stansasy da úzdiksiz ónim óndirýdi qamtamasyz etýge úles qosady.
Qazirgi kezde kásiporyn bazasynda 200-ge jýyq adam jumyspen qamtylǵan. Olar seriktestiktiń zaýyt, logıstıka jáne turǵyn úı qurylysy alańdarynda eńbek etedi. Qazaqstanda alǵash engizilgen qurylys tehnologııasy bolǵandyqtan, kásiporynnyń qurylysshy-montajdaýshylary biliktilikterin jetildirip, Ekaterınbýrg qalasyndaǵy reseılik áriptesterimen ózara tájirıbe almasyp keledi.
Kompanııanyń az jylda alǵan asýy az emes. 2014 jyly Astana qalasyndaǵy EKSPO nysandarynyń qurylysyna qatysty. 2015 jyly kompanııanyń áý bastaǵy maqsaty – turǵyn úı qurylysy kombınaty jobasy júzege asyryla bastady. Iаǵnı, seriktestikte óndirilgen ónimder arqyly turǵyn úıler salý jobasynyń tusaýy kesildi. Osy rette kompanııanyń óz ónimderi arqyly salynǵan túrǵyn úı keshenin kórmekke qurylys alańyna arnaıy barǵan edik. Semeı qalasynyń «Melkombınat» alańynda 54 páterli toǵyz qabatty turǵyn úıdiń qurylysy aıaqtalýǵa jaqyn eken. Páterler jaryq, eńseli ári zamanaýı. Atalǵan nysan bıyl mamyr aıynda «Qoljetimdi baspana-2020» baǵdarlamasy boıynsha «Turǵynúıqurylysjınaqbanki» AQ salymshylaryna paıdalanýǵa berilmek. О́tken jyly jeltoqsan aıynda osy aýmaqta 81 páterli ekinshi úıdiń qurylysy bastalypty. Josparda turǵan úshinshi úımen qosa eseptegende jyl sońyna deıin munda barlyǵy 189 páter tapsyrylatyn bolady.
Qazirgi kezde zaýytta óndirilgen materıaldar oblys ortalyǵy – О́skemende jańadan boı kóterip kele jatqan 19-shaǵyn aýdandaǵy turǵyn úı qurylystaryna da paıdalanylýda. Sondaı-aq, Pavlodar qalasyndaǵy qurylys jobalaryna qoldanylyp jatyr. Sońǵy ýaqytta elimizdiń batys aımaǵyndaǵy kásiporyndarmen de kelisimshart jasaldy.
– Biz is júzinde óz ónimimizdiń sapaly ári jedel qurylys júrgizýge qolaıly ekenine kóz jetkizdik. Máselen, alǵashqy turǵyn úı qurylysyn bastaǵanymyzda qolymyzda syzba ǵana boldy. Degenmen, jetildirilgen ónimderdiń qolaılylyǵynyń arqasynda alǵashqy kezektiń ózinde aıyna turǵyn úı alańynyń 3 qabatyn salýǵa qol jetkizdik, – deıdi joba jetekshisi Ádilet Bordatqanov.
Dýman ANASh,
«Egemen Qazaqstan»
SEMEI