Azıadaǵa 4 kún qaldy

Azıada jarshysy

«Egemen Qazaqstannyń» VII Qysqy Azııa oıyndaryna arnalǵan beti

Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń  resmı habary Almaty  2011 jylǵy 27 qańtar Qazaqstan Respýblıkasynda 2011 jylǵy 7-shi Qysqy Azııa oıyndaryna arnalǵan eskertkish altyn monetany aınalysqa shyǵarý týraly «Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki týraly» 1995 jylǵy 30 naýryzdaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń № 2155  Zańyna sáıkes, Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki 2011 jylǵy 27 qańtarda nomınaldyq quny 50000 teńgelik Qazaqstan Respýblıkasynda 2011 jylǵy 7-shi Qysqy Azııa oıyndaryna arnalǵan «proof» sapasymen jasalǵan eskertkish altyn monetany aınalysqa shyǵarady.

Eskertkish altyn monetanyń sıpattamasy:

Monetanyń bet jaǵynda (aversinde) oń bóliginde monetanyń nomınalyn bildiretin «50000 TEŃGE» degen jazý, moneta daıyndalǵan metaldy, onyń synamyn jáne massasyn bildiretin «Au 999 1000 gr.» degen jazý jáne Qazaqstan teńge saraıynyń taýar belgisi ornalasqan. Sol jaq bóliginde qar ushqyndarymen qorshalǵan «Kók táńiri» petroglıfiniń stıldendirilgen beınesi salynǵan. Tómen­gi bóliginde shańǵynyń izi jáne moneta soǵylǵan jyldy bildiretin «2010» degen san beınelengen. Aınal­dyra memlekettik tilde «QAZAQSTAN RESPÝBLIKA­SY» jáne aǵylshyn tilinde «REPUBLIS OF KAZAKHSTAN» degen jazýlar oıyp jazylǵan jáne shyǵyńqy jıek júrgizilgen. Monetanyń syrt jaǵynda (reversinde) ortalyq bóliginde stıl­dendirilgen kúńgirttelgen muz ústinde 2011 jyly ótetin 7-shi Azııa oıyn­darynyń logotıpi ornalastyrylǵan. Sýret qysqy sport túri­niń ıdeogrammalarymen qorshalǵan. Aınaldyra memlekettik tilde «7 shi QYSQY AZIIа OIYNDARY», aǵylshyn tilinde «7 th ASIAN WINTER GAMES» degen jazýlar jáne shyǵyńqy jıek júrgizilgen. Monetanyń bet jaǵyndaǵy jáne syrt jaǵyndaǵy beıneler men jazbalar bederlengen. Qyry (gýrty) bederli. Moneta 999/1000 synamdy altynnan daıyndalǵan, massasy 1000 gramm, dıametri – 100 mm, daıyndalý sapasy – «proof», taralymy  -  145 dana. Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń osy resmı habarǵa túsiniktemesi Osy eskertkish altyn moneta Qazaqstan Respýblıkasynda 2011 jylǵy 7-shi Qysqy Azııa oıyndaryna arnalyp jasaldy. «Proof» sapasymen jasalǵan eskertkish monetalardy «Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń Qazaqstan teńge saraıy» sharýashylyq júrgizý quqyǵy bar respýblıkalyq memlekettik kásiporny daıyndaǵan. Monetalardyń dızaıny Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń 2003 jylǵy 25 qyrkúıektegi № 1193 Jarlyǵymen bekitilgen Qazaqstan teńgesi – ulttyq valıýta banknottary men monetalary dızaınynyń tujyrymdamasyna sáıkes ázirlengen. Jarystar:

Qaı kúni? Qaıda? Qaı ýaqytta?

Almatyda ótetin VII Qysqy Azııa oıyndarynyń kestesi

Taý shańǵysy 31 qańtar – 4 aqpan «Shymbulaq» taý shańǵysy sporttyq bazasy 31.01 11.00 – Tómenge quldılaý (erler) Tómenge quldılaý (áıelder) Sońynan marapattaý rásimi 1.02 11.00 – Sýpergıgant (erler) Sýpergıgant (áıelder) 2.02  Demalys kúni. 3.02 10.00 – Sýper kombınasııa (erler). (Sýper gıgant + slalom) Sońynan marapattaý rásimi. 4.02 10.00 – Sýper kombınasııa (áıelder). (Sýper gıgant + slalom) Sońynan marapattaý rásimi. Frıstaıl 31 qańtar – 4 aqpan 31.01 10.00 – Irikteý jarysy 11.00 – Mogýl (áıelder), Mogýl (erler) Sońynan marapattaý rásimi. 1.02 10.00 – Akrobatıka (áıelder) Sońynan marapattaý rásimi 2.02 Demalys kúni 3.02 10.00 – Irikteý jarysy 11.00 – Paralleldi mogýl (áıelder) Paralleldi mogýl (erler) Sońynan marapattaý rásimi. Shańǵymen tuǵyrdan sekirý 31 qańtar – 3 aqpan Halyqaralyq tuǵyrdan sekirý kesheni 31.01 10.00 – K-125 (jekelegen jarys) Sońynan marapattaý rásimi 1.02 Demalys kúni 2.02 10.00 – K-95 (jekelegen jarys) Sońynan marapattaý rásimi 3.02 Demalys kúni 4.02 10.00 – K-125 (komandalyq jarys) Sońynan marapattaý rásimi Shaıbaly hokkeı (Áıelder) 28 qańtar – 3 aqpan Balýan Sholaq atyndaǵy Mádenıet jáne sport saraıy 28.01 14.30 – 17.00. Ońtústik Koreıa – Japonııa 19.00 – 21.30. Soltústik Koreıa – Qazaqstan 29.01 14.30 – 17.00. Qytaı – Soltústik Koreıa 19.00 – 21.30. Qazaqstan – Ońtústik Koreıa 30.01 Demalys kúni 31.01 14.30 – 17.00. Qytaı – Ońtústik Koreıa 19.00 – 21.30. Qazaqstan – Japonııa 1.02 14.30 – 17.00. Soltústik Koreıa – Ońtústik Koreıa 19.00 – 21.30. Japonııa – Qytaı 2.02 Demalys kúni 3.02 11.30 – 14.00. Japonııa – Soltústik Koreıa 16.00 – 18.15. Qytaı – Qazaqstan 18.15 – Marapattaý rásimi. Shańǵy jarysy 31 qańtar – 6 aqpan Shańǵy-bıatlon stadıony 31.01 10.00 – Sprınt. (1,2 km., áıelder) Sprınt. (1,6 km., erler) Sońynan marapattaý rásimi 1.02 10.00 – Komandalyq sprınt. (1,2 km., áıelder) Komandalyq sprınt. (1,6 km., áıelder) Sońynan marapattaý rásimi 2.02 13.00 – Jekelegen jarys (10 km., áıelder) Jekelegen jarys (15 km., erler) Sońynan marapattaý rásimi 3.02 10.00 – Klassıkalyq jarys (5 km., áıelder) Klassıkalyq jarys (10 km., erler) Sońynan marapattaý rásimi 4.02 Demalys kúni 5.02 12.30 – Estafeta (4 h 5km., áıelder) Estafeta (4 h 10 km., erler) Sońynan marapattaý rásimi 6.02 12.30 – Klassıkalyq jarys (15 km., áıelder) Klassıkalyq jarys (30 km., erler) Sońynan marapattaý rásimi Bıatlon 31 qańtar – 6 aqpan Shańǵy – bıatlon stadıony 31.01 13.30 – Sprınt (7,5 km., áıelder) Sońynan marapattaý rásimi 1.02 13.30 – Sprınt (10 km., erler) Sońynan marapattaý rásimi 2.02 10.00 – Izge túsý jarysy (12 km., erler) Sońynan marapattaý rásimi 3.02 13.00 – Jekelegen jarys (15 km., áıelder) Sońynan marapattaý rásimi 4.02 13.00 – Jekelegen jarys (20 km., erler) Sońynan marapattaý rásimi 5.02 10.00 – Estafeta (4h 6 km., áıelder) Sońynan marapattaý rásimi 6.02 10.00 – Estafeta (4 h 7,5 km., erler) Sońynan marapattaý rásimi Shańǵymen baǵdarlaý 31 qańtar – 5 aqpan Shańǵy bıatlon stadıony 31.01 Bıatlon stadıony 10.00 – Sprınt (erler jáne áıelder) Sońynan marapattaý rásimi 1.02 Demalys kúni 2.02 Shańǵy stadıony 10.00 – Ortasha qashyqtyq (erler jáne áıelder) Sońynan marapattaý rásimi 3.02 Shańǵy stadıony 14.00 – Uzaq qashyqtyq (erler jáne áıelder) Sońynan marapattaý rásimi 4.02 Demalys kúni 5.02 Bıatlon stadıony 14.00 – Estafeta (erler jáne áıelder) Sońynan marapattaý rásimi Dopty hokkeı 1.02 Aldyn ala kezdesýler 10.00 – 11.45. Match №1 12.30 – 14.15. Match №2 2.02 Aldyn ala kezdesýler 10.00 – 11.45. Match №3 12.30 – 14.15. Match №4 3.02 Aldyn ala kezdesýler 10.00 – 11.45. Match №5 12.30 – 14.15. Match №6 4.02 Demalys kúni 5.02 Jartylaı fınal 10.00 – 11.45. Match №7 12.30 – 14.15. Match №8 6.02 Úshinshi oryn úshin kezdesý 10.00 – 12.00. Fınal 13.00 – 15.00 Sońynan marapattaý rásimi.

Tabaǵan sporttyq-saýyqtyrý kesheni

Jaryqtyq Alataý Azıa­dańyzdy jalǵyz ózi atqaryp sal­­ǵandaı, kóterip alǵandaı eken-aý. Osynaý asa iri jarys­tar ótetin, «Medeý» men «Shym­bulaq» bastaǵan bes birdeı sport­tyq nysan qazaqtyń abyz danasyndaı ata taýynyń bók­terinde boı kótergen. Árqaısy­sy, qarasańyz kóz súısiner, sıpattasańyz til súriner bir-bir ǵajaıyp. Minekı, biz solardyń biri – «Tabaǵannyń» basynda tur­myz. Almatynyń sheginen 17 shaqyrym jerde. Talǵardyń jo­lymen tartyp, odan ońǵa bury­la órleı qııalap, eńis betkeıdegi Besqaınar aýylyn basyp ótip, sonyń tap irgesindegi «Tabaǵan­ǵa» tez-aq jetkenbiz. «Tabaǵan» ataýy búginde álem­niń sport jurtshylyǵyna jaqsy tanys. Azıada báıgesi­ne at qosý abyroıyn enshilegen Qaırat Berkinbaev degen at­pal azamat. «Tabaǵan» ataýy­nyń túp-tamyry «keń tabandy aǵash shana» degen maǵynany bildiretin soltústik­amerıkan­dyq úndister sózinde jatyr. Qazirgi aǵylshyn tilinde ol «taýdan quldılaý, syrǵanaý» degen sóz. Qaırat Sheralyuly­nyń aıtýynsha, bizdiń «Tabaǵa­ny­myz» tabıǵat qoınaýynda shana tebýdi ańǵartady. Almaty oblysy Talǵar aý­danynyń aýmaǵynda, Ile Ala­taýy memlekettik ulttyq qo­ry­ǵymen qoıyndasyp jatqan osynaý taý shańǵysy kýrorty sporttyq-saýyq kesheni 2005 jyly salyndy. Jalpy alańy 65 gektar desek, búginde sonyń 28 gektary ıgerilgen. Aldyn- ala aıtsaq, qarapaıym qazaq jigiti Qaırat Berkinbaevtyń ilkimdi ıdeıasymen jáne iskerligimen osynshalyq aý­qymdy jo­banyń iske asýy Qazaqstan týrızmi tarı­hyndaǵy, sondaı-aq qysqy sport túrlerin damytý­daǵy jańa beles bolǵany anyq. О́ıtkeni, «Tabaǵan» ke­sheni naq osyndaı sanat­taǵy taý shańǵysy kýrort­taryna qoıylatyn osy ­zamand­yq álemdik stan­dart­tarǵa ábden saı. Ol Avstrııa, Gollandııa men Reseıde jasalǵan tehnıkamen jab­dyqta­lyp jaraqtalǵan. Tizbektelgen taý jotalary, qulama bet­keıdiń qul­dılaǵan eńisi. Sodan josyl­ǵan taý shańǵysynyń jal­paq jol­tabanyn bir naýa dersiz. Qyr basynan qarap turǵanda kóz al­dyńyzdan sulý kórinis ashy­lady. Kúrdeliligi áralýan deńgeı­degi trassalardyń jalpy uzyn­dyǵy 37 shaqyrym. Betkeıdiń eń joǵarǵy núktesi teńiz deńgeıinen 1650 metr bıiktikte. 1000 metrlik qos oryntaqty aspaly jol, eki qatar bop órilgen býgeldi jol sol bıikterge órleıdi. Osyndaı «Tabaǵan»  adamnyń densaýlyǵyna ıgi áser etetin sporttyq-saýyqtyrý, salamatty­lyq oraıyndaǵy qyzmetterin usy­nýda. Munda taý shańǵysy jol­darymen qatar barlyq maý­sym­daǵy shana taýsyrǵanaǵy, fýt­bol alańy men jasandy jamylǵyly tennıs korty, ashyq aspan astyn­daǵy jazǵy haýyz bar. Shyńǵa órmeleýshiler qulshynysyna da múmkindik týǵyzylǵan. Sondaı-aq, úsh juldyzdy qonaq úı, kottedjder 250 shamasynda meıman qa­byl­daı alady. Meıramhanalar jú­­ıe­si, sý-saýyqtyrý kesheni ju­mys isteıdi. Sońǵy tórt jylda «Tabaǵan­da» bıatlonnan, frıstaıldan, snoýbordtan jáne basqa da sport túrlerinen res­pýblıkalyq hám halyq­ara­lyq  aýqym­da­ǵy kópte­gen ja­­rys­tar ótkizilip, keshen jaqsy baǵasyn aldy. Al endi Qysqy Azııa oıyndary aıasynda munda frıstaıldyń  úsh túri: frıstaıl-akrobatıka, frıstaıl-mogýl jáne  frıstaıl-paralleldi mogýl boıynsha jarystar ótpekshi. Osy maqsatta ótken jyldyń shilde aıynda «Kontakt-Týr» JShS men «2011 jylǵy Qys­qy Azııa oıyndarynyń at­qarý­shy dıreksııasy» AQ arasyn­da kelisimshart jasasylǵan bo­latyn. Sóıtip, taý shańǵysy betkeılerin qaıta josparlaý, Azıada qarsańyndaǵy basqa da daıyndyq jumystary shuǵyl bastalyp ketken-di. Adamdar úsh aýysymda qaýyrt jumys istedi. Tómengi jáne jo­ǵarǵy betkeılerdiń jarys alań­dary barlyq halyqaralyq stan­dart­tarǵa saı etilip jasaldy. Atqarylǵan jumystardy Halyq­aralyq shańǵy sporty federa­sııasynyń tehnıkalyq delegat­tary kelip kórip, sport nysan­dary synaq-tekseristen, ıaǵnı gomogolasııadan ótip, sáıkestik jó­nindegi tıisti sertıfıkattaryn da budan úsh aı buryn alyp úlgeripti. Alańdarda kórermen­der úshin 1840 oryndyq minber salynǵan. Sonyń ishinde 120 oryndyqty vıb-minber bar. Jeke ǵımarattyń ústinde áınekpen jabylyp, mártebeli meımandarǵa arnalyp 15 kisilik jyly vıb-jaı jabdyqtalǵan Onyń syrtynda 400 adam oıyndardy túregep turyp tamashalaı almaq. Bul jer qorshalyp qoıylǵan. Qyzmetkerler úshin tehnıka­lyq orynjaı salynǵan. Sport­shy­lardyń shańǵylaryn baptap, jóndeıtin arnaıy oryndar da eskerilgen. Kommentatorlar kabı­nalary óz aldyna. Birneshe úı sportshylardyń jarys hrono­met­rajyn júrgizetin, jyldam­dyq­tyń dál ýaqytyn ólsheıtin kom­panııaǵa berilgen. Komandalar arnaıy bólingen kottedjderge jaı­­­ǵastyrylmaq. Tóreshilerge je­­­­ke úı salynypty. Búkil jarys alańy jaryqtandyrý munara­larymen kóm­­kerilgen. Demek, ja­rysty keshke qaraı, qarańǵy tús­kenge deıin de jalǵastyra berýge bolady. Azıadadaǵy shańǵy sporty túr­lerine negizgi qajetti shıkizat qar deıtin bolsaq, «Tabaǵanda» bul másele tolyq sheshimin tapqan. Bet­keılerdi mehanıkalyq qar­lan­dyrý júıesiniń tehnolo­gııa­­lyq qubyry tartylyp, Italııadan ákelingen 8 qar zeńbiregi tynymsyz túıdektete jumys istep tur. Basqa-basqa, al qardan tarshylyq bolmaıdy. Tele jáne gazet jýrnalısteri úshin de barlyq jaıly jaǵ­daılar oılastyrylypty.  «Tabalandııa» ǵımaratynda baspa­sóz ortalyǵy jumys isteýge ázir. Medısına­lyq qyzmet saqa­daı-saı. Almaty qalasynyń ákim­digi Azııa oıyn­dary ýaqy­tyna «Tabaǵanǵa» bir medısı­nalyq tikushaq berip qoıypty. Sondaı-aq, jedel jár­demniń jan­­saqtaǵysh 2 júrdek mobıli de osynda. О́rt shyǵa qal­ǵan jaǵdaıǵa órt sóndirý­shiler­diń eki toby jasaqtalypty. Sonymen, «Medeý» men «Shym­bulaǵymyzdyń» izinen ergen serik inisindeı bolyp dúnıege kelgen, Alataýdyń tabıǵatyna jarasqan taǵy bir ǵajaıybymyz «Tabaǵan» Azıadaǵa aına júzin burdy. Mun­daǵy frıstaıldyń úsh túri boıyn­sha óter jarys­tarda bizdiń sport­shylarymyz namysty qoldan bermesine úmit mol. Olaı bolsa, sol úmitimizdi úkilep, Azıadaǵa shashý shashqan­daı, aýany tazartyp, aq ar­manǵa  jetelegendeı, Alataý men Al­matyny molynan aıqara appaq mamyq qardyń tolastamaı tógile jaýǵanyn jaqsy yrymǵa bala­dyq. Qorǵanbek AMANJOL, Sýretterdi túsirgen Bersinbek SÁRSENOV.