Bas uıymda ótken basqosý

Qazaqstan basshysynyń bastamashylyǵymen uıymdastyryldy BUU Bas Assambleıasynda Qazaqstannyń bastamasymen «Dinder beıbitshilik úshin» forýmy ótkizilip, Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń «Álem. HHI ǵasyr» manıfesi talqylandy. Bul shara elimizdiń Syrtqy ister mınıstri Erlan Ydyrysovtyń AQSh-qa jumys saparynyń sońǵy kúni uıymdastyryldy. Memleket basshysy atalǵan sharany BUU-da ótkizý týraly onyń Bas Assambleıasynyń 70-shi sessııa­synda sóılegen sózinde, sonymen qatar, 2015 jyldyń qarashasynda Parıjge jumys saparymen barǵan kezinde IýNESKO-nyń Bas dırektory Irına Bokovamen kezdesýi barysynda usynǵan bolatyn. Qazaqstan Prezıdentiniń bul ıdeıa­syn BUU Bas hatshysy Pan Gı Mýn, Islam Yntymaqtastyǵy Uıymy men BUU-ǵa múshe-memleketter, dinı konfessııalar men halyqaralyq ÚEU basshylary qoldaǵan edi.Osy is-sharada Qazaqstannyń ustanymyn Erlan Ydyrysov tanystyrdy. Pikirtalasty asha otyryp, BUU Bas Assambleıasynyń prezıdenti Mogens Lıýkketoft Qazaqstannyń bastama etip kótergen taqyrybynyń óte ózekti ekenin atap ótti. Onyń aıtýynsha, bedeldi kóshbasshylardyń osy salada pikir almasýy barlyq álemdik dinderdiń lańkestikke jáne zorlyq-zombylyqty ekstremızm ıdeologııasyna qarsy is-qımylǵa mazmundy úles qosýǵa arnalyp otyr. BUU О́rkenıetter alıansy­nyń joǵary ókili Naser an-Naser Qazaqstannyń delegasııasyna bastamasy úshin jáne ózderiniń pikirtalasqa qatysýy arqyly beıbit únqatysýǵa adaldyǵy men zorlyq-zombylyqty eks­tre­mızmdi úzildi-kesildi qabyl­damaýyn rastaǵan barlyq din­der­diń ókilderine alǵysyn bil­dirdi. Dıplomattyń aıtýynsha, búgingi tańdaǵy eń mańyzdy másele «jastardy bizdiń aıyr­ma­shylyqtarymyzdy qabyldaýǵa jáne olardy problemalardy emes, qundylyqtardy kórýge úıretý» bolyp tabylady. «Azııa qaýymdastyǵy» (Asia Society) halyqaralyq qoǵam­dyq uıymynyń prezı­denti, Avstralııanyń eks-premer-mı­nıstri Kevın Radd, Ior­danııa­nyń dinder másele­leri jónin­degi mınıstri Abdýl­h­afız Daýd, IýNESKO Bas dırektorynyń oryn­basary Frenk Le Rýa, IYU Bas hatshysynyń keńesshisi Abdýl Moız Boharı, BUU-ǵa múshe-elder delegasııalarynyń basshylary óz sózderinde Qazaqstannyń bas­tamasyna joǵary baǵa berdi. Spıkerler dinder arasyndaǵy únqatysý memleketterdiń arala­sýy­men atqarylatyn naqty jos­parlarmen jáne árekettermen qol­daý tabýy tıistigin atap ótti. О́z kezeginde Qazaqstan Syrt­qy saıasat vedomstvosynyń basshysy forýmnyń qatysýshy­lary­na arnaǵan sózinde joǵa­ry deń­geıdegi únqatysý ót­kizý «Pre­zıdent Nursultan Nazar­baevtyń lańkestik pen dinderdiń arasyndaǵy aldamshy baılanys­ty teriske shyǵarýǵa shaqyrýyn BUU-ǵa múshe-elder men dinder kóshbasshylarynyń biraýyzdan qoldaıtynyn» rastap bergenin atap kórsetti. «Bizdiń mindetimiz – ortaq qundylyqtardy bólisetin uly dinder halyqtardyń jaqyn­dasýynda jáne álemdegi beıbit­shilikti nyǵaıtýda negizgi róldi atqara alatynyna álemdik qoǵam­dastyqtyń kózin jetkizý», – dedi E.Ydyrysov. Onyń aıtýynsha, osy úderiske járdemdesýdiń pármendi joldarynyń biri – din kóshbasshylarynyń turaqty túrde kezdesetin alańdardy qurý. Osy rette, elimizdiń Syrtqy ister mınıstri «Qazaqstan Prezı­dentiniń Astanada Álem­dik jáne dástúrli dinder kóshbas­shy­larynyń sezin shaqyrý boıynsha bastamasy zııatkerlik almasý men túrli konfessııalar ókilderiniń jeke baılanystar ornatýyn yntalandyryp otyrǵanyn» kól­deneń tartty. E.Ydyrysov 2016 jyldyń 31 mamyry kúni Astanada «Dinder terrorızmge qarsy» degen taqyryppen halyqaralyq forým ótkiziletinin eske saldy. Bul is-shara dinı urandardyń tasasynda óshpendilik pen zorlyq týǵyzatyn qylmystyq ıdeologııalarǵa qarsy is-qımylǵa baǵyttalǵan kúsh-jigerdi jumyldyrý jónindegi tájirıbelik usy­nymdardy ázirleý úshin álemniń bedeldi qoǵamdyq-saıası jáne dinı qaıratkerleriniń basyn qosady. Jahandyq qaýipsizdikti ny­ǵaı­týdyń basty baǵyttarynyń biri retinde E.Ydyrysov ıadro­lyq qarý qaýpi men soǵys vırýsy­men kúresti atady. Osy oraıda, ­Qazaqstan syrtqy saıasat vedomstvosynyń basshysy fo­rým­nyń qatysýshylaryna Pre­zı­dent N.Nazarbaevtyń «Álem. HHI ǵasyr» manıfesin tanystyrdy. Ol «manıfeste usynylǵan ıadrolyq qarýdan ada álem qurý, bul sózsiz óte asqaq, biraq, sonymen qatar, qoljetimdi maqsat» ekenin atap kórsetti. «Men álemniń rýhanı kósh­bas­shylaryn Prezıdent Nursul­tan Nazarbaevtyń bastamasyn qoldaýǵa jáne osyndaı óte ózekti máseleni ári qaraı ilgeri­letýge olardy da belsendi túrde qatysýǵa shaqyramyn», – dep málimdedi E.Ydyrysov. Joǵary deńgeıdegi «Dinder beıbitshilik úshin» pikirtalasyna 100-den astam ulttyq delegasııa, 40 spıker men panelıst qatysty. Qazaqstan Respýblıkasy Prezı­denti­niń atalǵan bastamasyn júzege asyrý bizdiń elimizdiń jahan­dyq alańdarda beıbitshilik pen tózimdilik mádenıetin qalyp­tastyryp, ekstremızm men terrorızmge qarsy is-qımyl tanytýǵa qosqan kezekti úlesine aınalmaq. Forým barysynda Qazaqstan syrtqy saıasat vedomstvosynyń basshysy BUU aımaqtyq top­tary­­nyń delegasııalarymen bir­qatar jumys kezdesýlerin ót­kizip, onyń aıasynda Qazaqstan Pre­zıdenti N.Nazarbaevtyń «Álem. HHI ǵasyr» manıfesiniń negizgi ıdeıalaryn túsindirdi jáne BUU Qaýipsizdik Keńesiniń 2017-2018 jyldardaǵy turaqty emes músheligine qazaqstandyq ótinimniń basymdyqtaryn jetkizdi. Sáýlebek BIRJAN