Ashy terdiń tátti dámi

Kásipker ana Túımesh Abdýllaevanyń esimi búginde mańǵystaýlyqtarǵa jaqsy tanys. Árıne, tek kásipker bolǵandyǵy úshin emes. Aldymen, berekeli áýlettiń kelini, keshegi úlkenderdiń tálim-tárbıesin búginge jalǵaı alǵan ana – ónegeli otbasynyń uıytqysy bolǵandyǵy úshin, birneshe jumys ornyn ashyp, aýyldastaryn kásippen qamtyǵan isker bolǵandyǵy úshin jáne «Qarǵa jemin basyp jeıdi, suńqar jemin shashyp jeıdi» degendeı, árdaıym jan-jaǵyndaǵy mújálsiz otbasylarǵa, jastarǵa qoldaý-kómegin aıamaǵan jomarttyǵy úshin. Mańǵystaýdyń Jetibaı óńiri­nen munaı atqylaǵan jyly sol óńirge qonystanyp, munaı salasyna qyzmetke turǵan Túımeshtiń ata-anasy bir orynda turaqty jumys jasap, zeınetkerlikke shyqty. «Áý» demeıtin qazaq joq» demekshi, dombyra tartyp, kúı kúmbirletkendi jany qalaıtyn ákesi Bazar kishkentaı Túımeshke yrym etip, dombyranyń qulaǵyn tistetip ósirgen eken. Yrym tek­ke ketpepti, Túımesh ónerge ja­qyn, ásirese óz betinshe dombyra úırengen talantty qyz bolyp ósti. Alaıda, mektep bitirgen soń, buıyrǵany shyǵar, Eńbek Qyzyl Tý ordendi Almaty Aýyl sharýashylyǵy ınstıtýtyn ınjener-pedagog mamandyǵy boıynsha oqyp, bitiredi. Tehnıkalyq mamandyq boıynsha bilim alyp júrse de, dombyradan qol úze almaı, stýdent kezinde ınstıtýttyń 80 adamdyq A.Jubanov atyndaǵy orkestriniń jeke dombyrashysy bolyp, ondaǵy túrli sharalarda, stýdenttik kóktem baıqaýlarynda, stýdenttik úgit brıgadasymen Más­keý, Kıev, Volgograd, Astrahan qalalaryn aralap, konsertter qoıǵan eken. Dıplomdy jas maman aýylǵa kelip, Shetpedegi №5 kásiptik-tehnıkalyq mektepke oqy­týshy bolyp jumysqa turyp, 2000 jylǵa deıin osy oqý ordasynda shákirt tárbıeleıdi. – Jubaıym marqum, Jaýly saýatty, zaman lebin sezip, zamannyń qajetine qaraı eńbek etýdi us­tanym etti. Elimiz naryqtyq eko­no­mıkaǵa kóshken kezeńde jol qurylysymen aınalysatyn «Abat» JShS-in quryp, aýdan eko­nomıkasynyń damýyna óz úle­sin qosty. Meniń kásipkerlikke kelýimniń túp bastaýynda sol aza­matym tur deýime bolady. Men 2000 jyly alǵash shaǵyn 12 adamdyq «Gúlshat» dámhanasyn ashtym, odan soń 2005 jyly 60 adamdyq «Bekzat» dámhanasyn ashtym, al 2003 jyldan bastap nan ónimderin shy­ǵarýmen aınalysyp kelemin. 2010 jyly Túrkııadaǵy «Kýmkaıa» fırmasymen kelisimshartqa otyryp, talapqa saı zamanaýı qural-jabdyq satyp ákeldik. 2011 jyly Túrkııadan arnaıy mamandar kelip qural-jabdyqty qosyp bergen soń, buǵan deıin Shetpede tek formadaǵy nan (áleýmettik nan) ǵana satylsa, jańa naýbaıhana iske qosylǵannan keıin nannyń túr-túrin shyǵara bastadyq, – deıdi Túımesh Bazarqyzy. Kásipkerlik – básekelestik. Qoǵamda óz ornyń bolýy kerek. О́z ornyń bolýy úshin orta­dan tys qalmaı, únemi izdenis ústinde, tanym men kásip kókjıegin keńeıte túsýdiń máni zor. Mań­ǵystaý aýdandyq máslıhaty 5-shi sha­qyrylymynyń depýtaty bolǵan T.Abdýllaeva aýdannyń áleýmettik-ekonomıkalyq damýyna qatysty sheshimderge atsalysyp, jastar saıasaty ortalyǵymen, úkimettik emes uıymdarmen, ardagerler keńesimen birge biraz sharalarǵa qatysyp, jastardy otansúıgishtikke tárbıeleýde, tur­ǵyndardy aýyldyń kórkeıýine, tazalyǵyna shaqyratyn sharalarǵa belsendi qatysty. Al, kásipkerlik baǵytynda Oral qalasynda ót­ken «Keden odaǵy aıasyndaǵy kósh­basshy áıelderdiń bastamalary» atty halyqaralyq forýmyna, V   Astana ekonomıkalyq forýmyna, Islam ekonomıkalyq forýmyna, Astanada ótken Qazaqstannyń úzdik taýary kórmesine jáne IV Eýrazııalyk áıelder sammıtine qatysyp, sondaı-aq, kásipkerler palatasynyń uıymdastyrýymen iskerlik saparmen Italııaǵa baryp qaıtty. Munyń bárinde kásipkerlikti damytý, el ekonomıkasyna úles qosý, naryqtyq beıimdilikti arttyra túsý baǵy­tynda tájirıbe almasý jáne jınaqtaýdy basty maqsat etti. Mańǵystaý aýdandyq jumys­pen qamtý jáne áleýmettik baǵ­dar­lamalar shartyna sáıkes aýyl­daǵy nysanaly toptan qyz-kelinshekterdi jumysqa qabyldap, múmkindigi shekteýli jandarǵa úıinde otyryp jumys jasaýǵa múmkindik bergen ol qazir 20 adamdy jumyspen qamtyp otyr. Eńbe­gine, er azamattyń kóter­gen júgin kótere bilgen qaı­ratyna qaraı alǵan marapattary da jeterlik. Búginde «Abdýllaeva» JK basshysy, 2016 jyldan Aqtaý qalasy jáne Mańǵystaý oblysy isker áıelder qaýymdastyǵynyń Mań­ǵystaý aýdany boıynsha ókildiginiń jetekshisi atanǵan Túımesh – Abat, Bekzat, Dáýlet atty uldar men Gúl­shat esimdi qyzdyń, nemere-jıen­derdiń aıaýly anasy, asyl ájesi. Jubaıy 44 jasynda baqıǵa erterek attanyp ketse de, muqalmaı tórt balasyn jetildirip, kásibin urshyqsha ıirdi. Mańǵystaý aýdan­dyq máslıhatynyń 6-shy shaqyrylymyna depýtat bolyp saılanǵan Abat jol qurylysymen aınalysatyn mekemeni basqarsa, Bekzat Kiris basqarmasynda, Gúl­shat «Ernst&Young» kompanııasynda qyzmette. Kishi uly Dáýlet Beıjińde «China Unuversity of Petroleum, Beijing» munaı ıns­tıtýtynda oqyp júr. Yń-shyń­syz, tatý-tátti áýlettiń altyn qa­zyǵy, el syılaǵan kásipker-ana búgingi zeınetti tirlikke tek erinbeı ja­saǵan eńbektiń, nebir qıyn­dyqtarǵa moıymaı qarsy tura bilgen tabandylyqtyń arqasynda jettim dep otyr. Túımesh Bazar­qyzynyń bul qasıetterine qarap, qazaq qyzdarynyń boıyndaǵy jigerdi tanı túskendeı bolasyz jáne osy qasıet búgingi, keleshek qazaq qyzdarynyń boıynan joǵalmaýyn tileımiz. Gúlaıym ShYNTEMIRQYZY, «Egemen Qazaqstan» Mańǵystaý oblysy