Seksenniń seńgirinen sóıledi aqyn

Abaı atyndaǵy Memlekettik opera jáne balet teatrynda aqyn, kınodramatýrg, pýblısıst, zertteýshi-ǵalym, qoǵam qaıratkeri, Qazaqstannyń Eńbek Eri Oljas Súleımenovtiń 80 jasqa tolýyna oraı uıymdastyrylǵan shyǵarmashylyq saltanatty kesh úlken tabyspen ótti. Osynaý mereıtoı saltanatyna alys jáne jaqyn shetelderden kóptegen kórnekti mádenıet qaıratkerleri kelip, qýanyshty birge bólisti. Rejısser Ánýar Mustafınniń Oljas aqyn týraly túsirgen «Me­niń jolym» dep atalatyn derekti fılmmen bastalǵan jyr keshinde Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet jáne sport mınıstri Arystanbek Muhamedıuly mereıtoı ıesine Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń arnaıy joldaǵan quttyqtaý hatyn oqyp berip, aqyn shyǵarmashylyǵy jóninde jyly lebizin bildirdi. Qurmetti qonaqtar qatarynda qatysqan Qazaqstan Jazýshylar odaǵy bas­qarmasynyń tóraǵasy, senator Nurlan Orazalın men Májilis depýtaty Qýanysh Sultanov, son­daı-aq, bulbul ánshi Bıbigúl Tó­legenova sahnaǵa shyǵyp, qa­zaqtyń álemdik dárejege kóte­rilgen aqıyq aqynyn, aımańdaı azamatyn mereıtoıymen quttyq­tap, ótken kúnnen estelik aıtty. Kúmis kómeı ánshi Roza Rymbaeva, «Jetigen» trıosy men basqa da óner juldyzdarynyń ónerin tama­shalaǵan kesh qonaqtary Oljas aqynnyń poezııasynan sýsyndap, rýh alyp qaıtty. Osy mereıtoı aıasynda Qazaq­stan Respýblıkasy Ulttyq ki­taphanasynda da saltanatty sha­ra bolyp ótti. Memleket jáne qo­ǵam qaıratkeri Murat Áýezov júrgizgen alqaly jıynda belgili aqyn, «Juldyz» jýrnalynyń redak­tory Ulyqbek Esdáýlet óleń oqyp, aqyn aǵasynyń shyǵar­mashylyǵyna toqtalsa, Qazaqstan Jazýshylar odaǵy basqarmasy tóraǵasynyń orynbasary, aqyn Maraltaı Raıym­bekuly óleń arnady. Kezdesý aıasynda aqynnyń ár jyldary jazǵan súbeli týyndylarynan qurastyrylǵan kólemdi jınaq – «Oljas Súleımenov» dep atalatyn ǵylymı-kómekshi retrospektıvtik bıblıografııalyq kórsetkishtiń tusaýyn Qazaqstan­nyń halyq ártisi Asanáli Áshimov pen Qazaq KSR-iniń eńbek sińirgen sáýletshisi Shot-Aman Ýálıhan kesip, atalmysh jınaqtyń ult qun­dylyǵyn asqaqtatý jolynda asa qajetti kórneki qural ári qu­jat­tyq eńbek ekendigin atap ótti. Shy­ǵarmalar jınaǵyna aqynnyń qazaq jáne orys tilindegi úzdik shyǵar­ma­larymen qatar, tarıhı hro­nolo­gııalyq sýretter de engizilgen. Irgeli bıblıografııalyq ju­mys Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq kitaphanasynyń biregeı qorynyń negizinde jasalyp, tuńǵysh de­rek­kóz Oljas Súleı­menovtiń «Lı­te­ratýrnaıa gazetada» Leonıd Mar­ty­novtyń sát sapary retindegi alǵysózimen 1959 jyly jaryq kór­gen «Moı narod», «Voda», «V stepı» óleńderinen bastaý alǵan. Hronologııalyq derekkózder tizimi búginde aqynnyń 4000-ǵa jýyq jekelegen shyǵarmalary jáne ol týraly ádebıetter, ómiri men shyǵarmashylyǵy týraly materıaldar toptastyrylǵan bul súbeli jınaqta Andreı Voznesenskıı, Robert Rojdestvenskıı, Rımma Kazakova sekildi tulǵalardyń týyndylary álem ádebıetine engen kórkemsóz alyptary men qoǵam qaıratkerleriniń Oljas aqynǵa arnaǵan poemalary men óleńderi, jyly lebizderi bar. Ǵylymı-bıblıografııalyq kór­­setkish qazaq, orys jáne álem­­niń alýan halyqtarynyń ti­­linde jazylǵan eńbekterden tu­rady. Aǵylshyn, fransýz, nemis, arab, bolgar, bengal, ıakýt, shved jáne basqa da tilde jan-jaqty sıpattalǵan eńbekti qurastyrýshy belgili shyǵystanýshy-ǵalym, professor Safar Abdýllo bul hronologııalyq kórsetkishtiń fılologtar, ǵylymı qyzmetkerler men zertteýshiler, kitaphanashylar men izdenýshi qalyń oqyrman úshin baǵa jetpes qazyna ekendigin jetkizdi. Tusaýkeser aıasynda Qazaq­stan Respýblıkasy Ulttyq kitap­hanasy qorynan ásem bezen­dirilgen «Oljas álemi» atty aka­­demııalyq kitap kórmesi uıym­dastyrylyp, mereıtoı ıesi­niń shyǵarmashylyǵy men ómi­rin qam­tyǵan beınematerıal kórsetildi. Qanat ESKENDIR, «Egemen Qazaqstan» ALMATY Sýretti túsirgender Iýrıı BEKKER, Aıtjan MYRZANOV