Álem jańalyqtary

Izdestirýge súńgýir qaıyq ta qosyldy Egıpet prezıdenti Abdýl Fattah Halıl As-Sısı el bıligi Jerorta teńizine qulaǵan A320 jolaýshylar ushaǵynyń «qara jáshigin» jáne ushaq synyqtaryn izdestirýge súńgýir qaıyq jiberilgenin málimdedi. Memleket basshysy, sondaı-aq, bortynda 66 adam bar ushaq apatyna qatysty jaıttardyń barlyǵy zerttelip jatqanyn, oǵan baılanysty dál qazir qandaıda bir sheshim qabyldaý asyǵys bolatynyn atap ótti. Mamyrdyń 20-synda Egıpet bıligi joǵalǵan avıalaı­nerdegi adam d­ene­siniń bóligin jáne ushaq otyrǵyshyn, sonymen qatar, jolaý­shylardyń jeke múlikterin tapqanyn habarlaǵan edi. Tabylǵan adam denesiniń bólikteri el astanasy Kaırge jetkizildi. Sot-medısınalyq saraptama qyzmeti qaza tapqandardyń denesin anyqtaý úshin ushaq bor­tyndaǵy jolaýshylardyń týǵan-týystarynan DNK synamasyn alady.   Áskerı kelissóz júrgizýden bas tartty Ońtústik Koreıanyń qorǵanys mınıstrligi Soltústik Koreıa tarapymen áskerı kelissózder júrgizýden bas tartty. Bul jóninde «Enhap» aqparat agenttigi habarlady. Resmı Seýldiń atap ótýinshe, koreıaaralyq únqatysý aıasyndaǵy eń basty basymdyq KHDR-diń ıadrolyq qarýdan bas tartý máselesi bolyp tabylady. «Biz Soltústik Koreıa ózderiniń ıadrolyq problemalaryn eskermeı, áskerı kelissózder júrgizý týraly usynysyna ókinishpen qaradyq», – dedi Ońtústik Koreıa qorǵanys mınıstrliginiń ókili Mýn Sang Gıýn osy jóninde. Resmı Seýl Phenıannyń usynysyna jaýap retinde qazir Soltús­tik Koreıamen únqatysý týraly sóılesetin ýaqyt emes ekenin de atap kórsetken. Buǵan deıin de Ońtústik Koreıa KHDR basshysynyń eki­jaqty únqatysýdy áskerı deńgeıde qaıta jalǵastyrý jónindegi usynysynan bas tartqan edi. Al KHDR prezıdenti Kım Chen Yn Koreıa Eńbek partııasynyń sezinde eki el arasyndaǵy áskerı únqatysýdy jolǵa qoıý qajettigin aıtqan bolatyn. Shyǵys Eýropaǵa qatysýyn kúsheıtpek NATO-nyń Varshavadaǵy sammıtinde Soltústikatlantıkalyq alıans kúshteriniń Shyǵys Eýropaǵa qatysý máselesin kúrt ózgertetin sheshim qabyldanatyn bolady. NATO-nyń bas hatshysy Iens Stolten­berg­tiń sózine qaraǵanda, uıym­­nyń sammıtinde qaýipsizdikke qatysty jańa jaǵdaılarǵa beıim­delý sııaqty negizgi pozısııalar aıqyndalady. «Biz NATO-nyń Eýro­panyń shyǵys bóligine qatysýyn nyǵaıtýymyz qajet. Bul kóp ultty qatysý bolmaq. Osylaısha, biz bir elge jasalǵan shabýyl NATO-ǵa múshe elder­diń barlyǵyna jasalǵan shabýyl bolatynyn eskertemiz», – dep atap ótken I.Stoltenberg. Buǵan qosa, ol birqatar odaqtastar, onyń ishinde AQSh, Ulybrıtanııa jáne Germanııa alıanstyń shyǵys qap­talyn nyǵaıtýǵa qazirdiń ózinde nıet bildirip otyrǵanyn aıtqan.   Endi qansha márte saılansa da erki Jeksenbi kúni Tájikstanda el konstıtýsııasyna ózgeris­ter engizý týraly referendým ótti. Ortalyq saılaý komıs­sııasynyń tóraǵasy Bahtıer Hýdoerzodanyń málimdeýinshe, saılaý ýchaskesine kelgen turǵyndardyń 95 paıyzdan astamy referendýmǵa shyǵarylǵan suraqty jaqtap daýys bergen. Referendýmǵa azamattar «El konstıtýsııasyna engiziletin ózgeris­ter men tolyqtyrýlardy qabyldaısyz ba?» degen suraqqa jaýap qaı­tarǵan. Munda másele 41 túzetýden turatyn qujat jobasyndaǵy prezıdent Emomalı Rahmonnyń prezıdenttikke saılanýǵa qoıylǵan shekteý merzimin alyp tastaý jáne prezıdenttik laýazymǵa kandıdat­tar­dyń jasyn 35-ten 30-ǵa deıin tómendetýde bolyp otyr. Kons­tıtý­sııaǵa engizilgen ózgeris­terde, sondaı-aq, ulttyq nemese dinı negizde par­tııalar qurýǵa jáne olar­dy shetelderdiń qarjylandyrýyna tyıym salynǵan. Keıbir aqpa­rat quraldary prezıdenttikke kandıdattar ja­synyń tómendetilýi qazir­gi prezıdent E.Rahmonnyń uly Rýstam Emo­malıge baılanysty ekenin atap kórsetýde. О́ıtkeni, ol 2020 jyly 33 jasqa tolady. Nóser jaýyn sý tasqynyna ulasty Qytaı Halyq Respýblıkasynda nóser jaýynnyń saldarynan birneshe provınsııany sý basty. «Sınhýa» agenttigi taratqan aqparattarǵa qaraǵanda, Hýanan provınsııasynda jaýyn-shashynnan 500 myńǵa jýyq adam zardap shekken jáne 18 myń adam qaýipsiz aımaqqa kóshirilgen. Sońǵy málimetter boıynsha, jalpy kólemi 46 myń gektardan astam alańdy sý basqan, qazirgi kezde 4 myńdaı adam kómekke muqtaj bolyp otyr. Al Gýansı-Chýjansı avtonomııalyq aýdanynda eki adam qaza taýyp, 290 myń adam zardap shekken. Osy aýdanda 610 úıdi sý basyp, 12 myńnan astam turǵyn qaýipsiz jerge kóshirildi. Bulardan bólek, 40-qa jýyq tas jolda kólik qozǵalysy toqtatyldy jáne kóptegen sý qurylǵylary isten shyqty. Tótenshe jaǵdaılar qyzmetiniń habarlaýynsha, Sını qalasy­nyń bir ózinde ǵana alty saǵat ishinde 429,5 mm ylǵal túsipti. Segiz adam ajal qushyp, tórt adam habar-osharsyz ketken. Meteorologtar Iýnan, Sy­chýan provınsııalarynda tabıǵat apatynyń qaýpi joǵary ekenin eskertýde. Qysqa qaıyryp aıtqanda:

1. Taılandtyń ońtústigindegi Chıangraı provınsııasynda mektep oqýshylarynyń jataqhanasynan órt shyǵyp, 17 adam qaza tapty, taǵy eki oqýshy izdestirilip jatyr. О́rt shyqqan kezde jataq­hana­da 7-13 jas aralyǵyndaǵy 38 oqýshy bolǵan.
2. Mıýnhen áýejaıynan Kanadanyń Vankýver qalasyna bet alǵan Lufthansa kompanııasynyń ushaǵy borttaǵy jolaýshylardyń biri­niń janjal shyǵarýyna baılanysty Gambýrg áýejaıyna qonýǵa májbúr boldy. Alǵashynda álgi er adam ushý kezinde temeki shekpek bolypty, sodan keıin janushyra shyńǵyryp, áýe kemesiniń esigin ashýǵa umtylǵan.
3. Álemde shaıdy eń kóp ishetin el О́zbekstan ekendigi belgili boldy. Zertteý osy el halqynyń 99,6 paıyzynyń shaı ishpese júre almaıtynyn kórsetken. Al Gvatemala turǵyndarynyń 99,6 paıyzy, kerisinshe, kofeni qalaıdy eken.
4. «Reıter» aqparat agenttigi Sırııanyń Jerorta teńiziniń ja­ǵalaýyndaǵy Djabla men Tartýs qalalaryndaǵy teraktiler sal­da­­rynan 100-den astam adam mert bolǵanyn habarlady. Terak­ti­ler jaýapkershiligin «Arhar ash-Sham» ekstremıstik uıymy moıyn­daryna aldy.

Internet materıaldarynyń negizinde ázirlendi