Jıynda alaıaqtyq qylmystardyń aldyn alý, tirkeý jáne qylmystyq isterdi tergep-tekserý, olarmen sheshim qabyldaý barysynda zań talaptarynyń saqtalý jaǵdaıyna qatysty máseleler talqylandy. Onda aımaqta alaıaqtyq qylmysynyń tyıylmaı kele jatqany, turǵyndardyń arbaýshylardyń quryǵyna ilinip qala beretini aıtyldy. «Konstıtýsııamyzdyń 26-babyna sáıkes, sottyń sheshiminsiz adamdardy múlikterinen aıyrýǵa tyıym salynǵan. Degenmen, azamattardyń adal eńbekpen tapqan múlikterin qylmystyq jolmen ıemdenip, ońaı olja tabý derekteri oblysymyzda kezdesýde», – dedi jıynda prokýratýra ókilderi. Sonymen qatar, alqada osy jyldyń 4 aıynda atqarylǵan sharýalar aıtyldy. Oblys aýmaǵynda sotqa deıingi tergep-tekserýlerdiń biryńǵaı tizilimine tirkelgen 414 (570) alaıaqtyq qylmys tirkelip (qylmystyq is qozǵalyp), ony ótken jyldyń osy merzimimen salystyrǵanda 156 nemese 27,4 paıyzǵa tómendegen. Bul sanattaǵy qylmystar Qazaly (6-dan 14-ke) men Shıeli (24-ten 27-ge) aýdandarynan basqa barlyq qadaǵalaý aýmaqtarynda tómendegen bolsa, al Qarmaqshy aýdanynda bir deńgeıde qalǵan (7/7). Sonymen qatar, oblys aýmaǵynda alaıaqtyq qylmystyń negizgi túrleri, ıaǵnı jumysqa ornalastyrýǵa 31-den 52-ke, páterdi alyp berýge 8-den 29-ǵa, jer ýchaskelerin rásimdep berýge 6-tan 25-ke, telefon arqyly aldaýǵa 8-den 13-ke jáne uıaly telefondy qońyraý soǵý úshin surap alyp ıelenip ketý 11-den 16-ǵa ósken. Negizinen oblys kóleminde páter, jer alyp berýge qatysty alaıaqtyq qylmystardyń barlyǵy Qyzylorda qalasynda oryn alýda. Onyń birden bir sebebi sońǵy jyly oblys ortalyǵy Qyzylorda qalasynda memlekettik baǵdarlamamen salynyp jatqan úılerdiń kóbeıgeni jáne qala tóńiregendegi jerlerge suranystyń joǵary bolýynda. Máselen, qala kóleminde jerge 48000 adam jáne páterge 19121 adam kezektilikte tur. Iаǵnı, alaıaqtar kez kelgen jaǵdaılardy tıimdi paıdalanyp, onyń ishinde jer men páterge suranystyń joǵary bolýyna baılanysty osy jerde týyndaǵan qatynastardyń tóńiregende alaıaqtyq áreketterin júzege asyrýda. Alaıaqtyq qylmysyn jasaý úshin taýdaı ýáde berip, adamdy aldap, senimine kire bilseń boldy. Oǵan kúsh qoldaný, jasyryn áreket jasaý qajet emes. Sondyqtan da áıel adamdar qylmystyń bul túrin jıi jasaýda. Taldaý kórsetkendeı, alaıaqtyń arbaýyna túsip, jábir kórgen adamdardyń kóbisi ózderiniń áreketin bilmestikten bolǵanyn ańǵartady. Jıynda oblys prokýrory Saparbek Nurpeıisov sóz alyp, alaıaqtyq qylmysynyń aldyn alý barysynda jan-jaqty jumys jasaý kerektigin qadap aıtty.
Talǵat Raıymbek.
Derek: Qyzylorda oblystyq prokýratýrasynyń baspasóz qyzmeti.
Foto: alashainasy.kz.