Jarasym men jasampazdyq jemisi

Qazaqstandyqtar keshe jarııa etilgen Elbasy Joldaýyn osylaı dep baǵalaýda Kenjeǵalı SAǴADIEV,  Parlament Májilisiniń depýtaty: – О́te mazmundy, halyqqa erekshe áseri bar Joldaý boldy. О́t­ken jolymyz qorytyn­dylan­dy. Rasynda jaqsy-jaqsy jetistikterge jetippiz. Qarap otyrsaq, táýelsizdik alǵan jalǵyz biz emes qoı, al bizdiń 20 jyl ishindegi jet­ken bıigimiz shúkirshilik ja­saı­tyndaı. Prezıdenttiń osy oraı­da keltirgen mysaly óte áser­li boldy. Máselen, Ońtústik Koreıa alǵashqy 20 jylynda 3 ese, Malaızııa 2,2 ese, Polsha, Vengrııa, Túrkııa barlyǵy bizden az deńgeıde kóterilipti. Bizdiń qarqynymyz olardan birneshe ese artyp otyr. Al olardyń mysalyna qarap ózimizshe ólsheıtin bolsaq, kelesi 20 jyldyń tabysy odan da eselene túspek. Taǵy bir mańyzdy kóterilgen taqyryp, ol – áleýmettik máselelerdiń qaralýy. Bilimdi joǵary sapaǵa kóterý, mektepter men balabaqshalar salý, osy baǵytta álemde aldyńǵy qatarlardan kóriný, densaýlyq saqtaýǵa mańyz berip, adam jasyn uzartý syndy halyqqa qajetti kóptegen máseleniń qalaı sheshimin tabatyndyǵy aıtyldy. Máselen, IJО́-niń 3,2 paıyzy densaýlyq saqtaý isine bóliný qajettigine mańyz berdi. Turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq máselesi kópten bas qatyryp júrgen qıyn túıin bolatyn. Osyǵan qolymyz jetpeı júrse, búgingi Joldaýda ol óte jaqsy aıtyldy. Údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵytynda atqarylady degen ister de kóńilden shyǵady. Osylardyń oryndala­tynyna senimdimin, óıtkeni, biz baǵdarlamanyń birinshi jyly-aq 150-den astam kásiporyndy iske qostyq qoı. Sondyqtan alda atqarylar jumys mol. Gúlshara ÁBDIQALYQOVA, Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri: – Elbasy Joldaýynda áleý­met­tik salaǵa kóp kóńil bóldi. Bul – shynynda da kópshiliktiń kó­keıin tesken iri problemanyń biri. О́ıt­keni, halyqtyń kóńil-kúıi osy áleýmettik máselelerge tikeleı baılanysty desem, artyq aıt­qan­dyq emes. Osy kezge deıin kóp aı­tylyp júrgen, biraq sheshimin tap­paǵan máselelerdi sheshýde at­qarylatyn naqty sharalardy Mem­leket basshysy óz Joldaý­yn­da belgilep berdi. Ol – ózin-ózi eńbekpen qamtamasyz etetin azamattar máselesi. Osyǵan baılanysty bizdiń salada atalǵan jumysty alǵa aparý úshin memlekettik baǵdarlama jasaý tapsyryldy. Búgingi kúni elimizde halyqtyń 32 paıyzy ózin-ózi qam­ta­ma­syz etedi. Al olardyń basym bóligi – 60 paıyzdan astamy aýyldyq jerde turatyndar. Elbasy osy kategorııaǵa úlken kóńil bólý kerektigin basa aıtty. Eger de biz ózin-ózi qamtamasyz etetin azamattardyń máselesin sheshetin bolsaq, sonda olardyń birazy údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq jobalarǵa baǵyt ustanyp, qajetti mamandardy daıarlaý ar­qy­ly osy salada áleýetti jumys atqarýshylar qatary kó­beıe­di. Endigi bir bóligine aýyl sharýashylyǵyn damytýǵa mıkrokredıtter bólinedi. Bul degenimiz–aýyl problema­sy­nyń sheshilýi. Baǵdarlama jasalynyp, ol maqsatty jumys ja­saǵanda áleýmettik problemalar túıini jazylady degen sóz. Aldaǵy 10 jyldyń elimiz úshin jańarý men ósý jyldary bolatyndyǵyn bárimiz uǵyndyq. Endi sol jolda barlyǵymyz eńbektenýge tıispiz. Serik AHMETOV,  Qaraǵandy oblysynyń ákimi: – Elbasy búgingi Jold­aýyn­da kótergen turǵyn úı-kom­mý­nal­dyq sharýashylyq salasyn jań­ǵyrtý – óte kúrdeli másele. Osy­ǵan baıla­nys­ty Úki­metke, oblys ákimde­ri­ne tapsyr­ma­lar berildi. Ústi­mizdegi jyl­dyń 1 ma­myryna deıin jańa baǵ­dar­lama qabyl­da­nýy tıis. Baǵ­dar­la­many al­dy­men oıdaǵy­daı ázir­lep, ony júzege asyrý ba­ǵytynda kóp ister at­qarýymyz kerek. Al osy sala­daǵy ınfra­qury­lymnyń tozyǵy jetkendigi eshkimge jasyryn emes. Jylý elektr stansalary, kommýnaldyq sharýashylyq, turǵyn úılerdegi jylý men sýdyń eskirgen qubyrlaryn aýystyrý óte qajet. Bul aımaqtardaǵy jergilikti ákimder úshin eń bir bas qatyratyn sharýa edi. Densaýlyq saqtaý, bilim berý salasynda Elbasy alǵa qoıǵan mindetterdiń de mańyzy zor. Halyqtyń densaýlyǵyn túzetýde, olardyń ómir jasyn uzartý boıynsha bergen tapsyrmalary kópshiliktiń kókeıindegi oılar. Ol úshin jer-jerde feldsherlik-akýsherlik bólimsheler ashý jaıyn da Memleket basshysy aldymyzǵa mindet etip qoıdy. Taǵy da eldik mańyzy bar, bıik maqsattarǵa jetýimizdiń kepili–ol elimizdiń ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damýy. Biz eger osy salany damytýǵa jumylmasaq, jastarymyzdyń bilimin arttyryp, jańa tehnologııalardy meńgeretin mamandar daıarla­masaq, kóshtiń artynda qalyp qoıýymyz múmkin. Elbasynyń osy máseleni basa aıtýy asa mańyzdy. Joldaýda qaı salaǵa da bolsyn qatysty aıtylǵan oılardyń mańyzy óte zor. Sergeı PLOTNIKOV,  senator: – Halyq Joldaýdan ózderiniń turmys dárejesin arttyrýǵa múm­­kindik beretin jaqsylyq­tar­dy kú­tedi. Sonyń ishinde zeınet­aqy, stıpendııa, túrli tólemaqy, ótemaqy jáne eńbekaqynyń ósi­ril­genin qa­laıdy. Al bıylǵy Jol­­­daý osy­lar­­dy ósirý jónin­degi alǵa qoıyl­ǵan áleýmettik baǵ­darlamalardyń merziminen bu­­ryn oryndalyp jat­qa­nyn kór­setti. Máselen, biz keıbir baǵ­dar­la­malardyń 2015 jylǵa deıingi merzimde oryndalýyn alǵa qoı­ǵan edik, al búgin olar­dyń to­lyq oryndalyp ta qalǵanyn kórip otyrmyz. Osynyń ózi búkilálem­dik qarjy daǵdarysy jaǵdaıynda iske asýda. Mundaı je­tistikterge qalaı qýanbassyń. Biraq Elbasy buǵan toqmeıilsip otyrǵan joq, ol Úkimettiń aldyna jańa mindetter júktedi. Sonyń ishinde halyqty áleýmettik turǵydan barynsha qoldaıtyn mindetter bar. Máselen, bıýdjettik qyzmetkerler men stýdentter stıpendııasynyń 1 shildeden bastap 30 paıyzǵa artatyndyǵy aıtyldy. Al zeınetaqy kólemi 1 qańtardan bastap-aq 30 paıyzǵa ósirilgen. Prezıdenttiń Úkimet aldyna qoıǵan mindetteriniń saıyp kelgendegi maqsaty bireý-aq. Ol – halyqtyń hal-ahýalyn arttyrýǵa baǵyttalǵan. Memleket basshysynyń ózi de ony atap ótti.  Al bizdiń, depýtat korpýsynyń mindeti – Elbasy alǵa qoıyp otyrǵan tapsyrmalardy oryndaýǵa zańdylyq turǵydan jaǵdaı jasaıtyn zańnamalyq qujattar qabyldaý. Osy ýaqytqa deıin bul mindetti durys oryndap keldik, aldaǵy ýaqytta da Elbasynyń seniminen shyǵamyz ǵoı dep oılaımyn.   Berdibek SAPARBAEV, Shyǵys Qazaqstan oblysynyń ákimi: – Maǵan búgingi Joldaýda aı­tyl­ǵan máseleler qatty unady. Sonyń ishinde, aýyldaǵy halyq­ty jumys oryndarymen qamta­ma­syz etý máselesiniń aıtylǵany óte oryndy boldy dep oılaı­myn. Elbasy ústimizdegi jyly aýyldy jerlerde jańadan 20 myń jumys ornyn ashý mindetin qoıdy. Endi Úkimet osy baǵytta arnaıy baǵdarlama qabyldap, tıisti dárejede qarajat bóletin shyǵar. Bul aýyl turǵyndary úshin óte qýanyshty habar dep bilemin. Biz osy baǵytta qyzý jumys isteýge ázirmiz. Prezıdent Úkimettiń aldyna et ónimderin syrtqa shy­ǵarýdy arttyrý mindetin qoıyp otyr. Máselen, 2016 jylǵa deıin et ónimderin eksporttaý kólemin 60 myń tonnaǵa jetkizýimiz kerek eken. Menińshe, bul da óte durys qolǵa alynyp otyrǵan másele. Ásirese, Shyǵys Qazaqstan úshin onyń mańyzy zor. О́ıtkeni, biz Reseı Federasııasymen shektesemiz. Et ónimderin sol elge shyǵarýǵa oblysymyz óte qolaıly ornalasqan. Onyń ústine biz Keden odaǵyna múshemiz, al ol óz ónimderimizdiń básekelestigin arttyrýǵa  múmkindik beredi. Biz endi osy múmkindikterdi mo­ly­nan paıdalanyp, et ónimderin syrtqa shyǵarýda aldyńǵy qatar­da­ǵy aımaqqa aınalatyn shyǵarmyz degen úmitimiz bar. Al et ónimderin beretin mal sharýashylyǵy jańa jumys oryndaryn ashý degen sóz. Sonymen birge, halyqty aýyz sýmen qamtamasyz etýdi tolyǵymen aıaqtaý mindeti de aýyl turǵyndary úshin qýanyshty habar bolary sózsiz. Salıdat QAIYRBEKOVA, Densaýlyq saqtaý mınıstri: – Prezıdent óz sózinde tyń­daý­shylardy kólik apaty oryn alǵan kezde tikushaqtarmen aza­mattardyń ómirin saqtap qalý maqsatynda jedel járdem berýge qatty nazar aýdartty. О́ıt­keni, zardap shekkenderdiń basym kópshiligi medısınalyq kómek kórsetkenshe jan tapsyratyny jasyryn emes. Joldaýda kóri­nis tapqan basymdyqtar arasy­nan 2015 jylǵa deıin qazaq­stan­dyqtardyń ómir súrý deń­geı­in 70 jasqa jetkizýdi atap ótýge bolady. Al 2020 jylǵa qaraı ony 72-ge kóterý josparlanyp otyr. 2015 jylǵa qaraı biryńǵaı densaýlyq saqtaý júıesin tolyq aıaqtaý kózdelgen. Iаǵnı, aýrýhanalar azamattardy emdeýde naqty nátıjege jumys isteıtini basty mindet etip qoıylǵan. Sonymen birge, azamattardyń «aýyryp em izdegenshe, aýyrmaıtyn jol izdeýdi» barynsha ustanýyna jaǵdaı jasaý bizdiń aldymyzǵa qoıylǵan úlken mindet. Memleket basshysynyń taǵy bir tapsyrmasy – medısınalyq qyzmettiń aýyldyqtarǵa qoljetimdi bolýyn qamtamasyz etý. Osy mindetti oryndaý maqsatynda 16 jyljymaly jedel qyzmet kór­setý keshenderin satyp alýdamyz. Budan basqa jyl sońyna qaraı taǵy 34-in alý oıymyzda bar. Medısınalyq kómekti ýaqytynda kórsetý úshin 16 tikushaqtyń satyp alynatynyn da aıta ketkenimiz jón. Ol óz kezeginde joǵaryda atalǵan jol apaty oqıǵalarynan zardap shekken azamattardyń ómirin saqtap qalýǵa der kezinde sep bolary anyq. Maqsut Nárikbaev, «Ádilet» sosıal-demokratııalyq partııasynyń tóraǵasy: – Elbasy búgingi Joldaýynda elimiz úshin báıgede jetemin deıtin kómbeni kórsetip qana qoıǵan joq, oǵan jetýdiń joldaryn da jiktep turyp aıtyp berdi. Maǵan ásirese bilim berý salasyna qa­tysty aıtqandary óte unady. Eger oı­lanyp qaraıtyn bolsaq, osy ót­ken 8 jyldan beri biz joo-lar­daǵy bilim berýdi eýropalyq stan­darttarǵa jetkizý jaıyn úne­mi sóz ettik, soǵan jetýdi maqsat tut­tyq jáne kóshtik dedik. Al naqty ómirde keńestik zamannan bergi tártip, quqyqtyq tetikter jalǵasyp jatty. Osynyń saldarynan joo-larda akademııalyq táýelsizdiktiń bolmaǵany shyndyq. Búgingi kúni jaǵdaı ózge­she, Elbasy «Nazarbaev Ýnıversıteti» degen bilim ordasyn ómirge ákelip, sony zańdastyrý arqyly onyń akademııalyq táýelsizdigin jaqsartyp, osy jumystyń qalaı júrgizilý kerek ekenine úlgi kórsetti. О́ıtkeni, osyǵan deıin bylaı aıttyq, olaı aıttyq, biraq dittegen jerge jetpeı jattyq. Minekı, Joldaýda 2015 jylǵa deıin 12 jyldyq bilim berýge kóshýimiz kerektigi aıtyldy. Al ol bolmasa jańaǵy aıtylǵan bilim salasyndaǵy maqsattardy oryndaý qıyn. Bizdiń búgingi orta mektepti bitirýshilerimiz jańa bilim jobasyna daıyn emes, Elbasynyń osy máseleni kóterýi kóńilime barynsha qondy. Elimizge bilimdi azamattar qajet. Jáne jastarǵa kásiptik bilim berýde bıznes qurylym­dardy jaýapkershilikke baǵyttap otyrǵany da mańyzdy der edim. Bıznestiń ózderine qajetti mamandardy oqytýǵa, olardy daıarlaýǵa qarajat bólýi, túptep kelgende, bıznestiń eldiń bolashaǵyna salǵan ınvestısııasy bolmaq. Aıgúl SOLOVEVA, Parlament Májilisiniń depýtaty: – Elbasynyń halyqqa arnaǵan bıylǵy Joldaýy elimiz úshin aı­ryqsha mańyzdy sanalatyn máse­lelerdi naqty kórsetip, aıqyndaı túsýimen mańyzdy boldy. Iаǵnı, qazaqstandyqtardyń áleýmettik áleýetin kóterý, halyq turmysyn jaqsartý basty nazarda bolmaq. Bul jerde erekshe atap ótetin másele – Prezıdent ókilettigin uzar­týǵa qatysty referendým. Eý­ropadaǵy qaýipsizdik jáne yn­ty­maqtastyq uıymy standar­tyn­da kez kelgen adamnyń saılaýǵa qatysýǵa jáne óz oıyn ashyq bildirýge quqyly ekendigi ashyq aıtylǵan. Demek, referendým bizge dál osyndaı múmkindikti bere alady. Sondyqtan, Prezıdent ókilettigin uzartý máselesin tolyqtaı qosylamyn. Erlan NYǴMATÝLIN, Parlament Májilisiniń depýtaty: – Prezıdenttiń bıylǵy jylǵy Joldaýynyń basty ereksheligi men ózegi – Joldaýdyń búgingi kúnniń problemalaryna, qoǵam­nyń ózekti máseleleriniń túbeı­geıli sheshilý joldaryna arnal­ǵandyǵy. Ásire­se, áleýmettik má­selelerge aı­ryqsha nazar aýda­ryl­dy. Máselen, bıylǵy jyl­dyń 1 shildesinen bastap stıpendııa, bıýdjet salasynda júrgen qyzmetkerlerdiń eńbek­aqy­sy 30 paıyzǵa ósetinin aıtty. Bul – Qazaqstannyń, elimiz ekono­mı­ka­synyń álemdik qarjy daǵda­ry­synan moıymaı, eńse tiktep shyqqanyn aıǵaqtaıdy. Iаǵnı, biz Qazaqstan ekonomıkasynyń negizgi quramdas bóligi – áleýmettik sala tetigin kúsheı­týdemiz. Indýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasy jańa serpin aldy. Endigi kezekte aýyl sharýashylyǵy, onyń ishinde, mal sharýashylyǵy sektorynda jańa ózgerister oryn almaq. Jańa jumys oryndary ashylmaq. 130 mlrd. teńge kólemindegi nesıe resýrsy mal sharýashylyǵy salasyn damytýǵa, jandandyrýǵa baǵyttalatyn bolady. Endigi bir aıtatyn másele – halyqtyń eńbekpen qam­ty­lýy. Bul qazirgi kezdegi eń bir ózekti másele desek te bolady. Al onyń júıeli sheshilýi kóptegen qazaqstandyqtyń turmys sapasyn jaqsartýǵa sep bolatyny sózsiz. Osy rette Memleket basshysy atap ótken mańyzdy mindetterdiń sheshilýi úshin arnaıy zańnamalyq normalardyń bekitilýi mańyzdy der edim. Al bul máseleler óziniń ońtaıly sheshimin tabady dep sanaımyn. Eleýsin SAǴYNDYQOV, Aqtóbe oblysynyń ákimi: – Prezıdenttiń Qazaq­stan hal­qy­na arnaǵan kezekti Joldaý­ynda áleýmettik máselelerge er­ekshe nazar aýdarylǵan. Mańyzy zor bul qujatty byltyrǵynyń zańdy jal­ǵasy dep qarastyrǵan jón. Atap aıtatyn jáıt – bilim berý men den­saýlyq saqtaý sala­synyń sapalyq deńgeıin baryn­sha arttyrý mindeti ótkir qoı­yldy. Sondaı-aq Elbasy óz sózinde jumyspen qamtamasyz etý jaıyn da umyt qaldyrǵan joq. Negizinen Memleket bas­shy­sy ha­lyqtyń ál-aýqatyn kóterý, so­ny­men qatar, olarǵa qyzmet ja­saý­dyń sapasyn arttyrý degendi únemi nazarda ustap keledi. Bul joly da Prezıdent sol mindetterdiń oryndalýy qajettigine er­ekshe ekpin bere aıtty. Olaı bolsa Joldaýdy atqarýshy organ­dardyń jumysyn úılestirýge qajetti tetik dese de bolǵandaı. Baǵdarlamalyq qujattaǵy basty mindetter bizdiń kókeıi­mizden shyǵyp otyr. Endigi másele sony halyqqa barynsha túsindirip, jergilikti jerlerde uıymdastyrý jumystaryn júr­gizý qajet. Memleket basshysynyń bastamalaryn halyq qol­daıdy, sondyqtan jumyldyrýdyń arqasynda alda turǵan kóp­tegen máselelerdiń sheshimin tabatynyna senimim mol. Máselen, 2020 jylǵa deıin balabaqshamen qamtamasyz etý tolyǵymen sheshimin tabý kerek degen másele qoıylsa, Aq­tóbe oblysynda ol byltyr 20 paıyzǵa ósti. Qazir balalardy balabaqshaǵa or­nalastyrý 85 paıyzǵa jetkendigin aıta ketken jón. Keler jyly onyń mejesin 95 paıyzǵa jetkizýdi oılastyryp otyrmyz. Osy­laısha barlyq alǵa qoıylǵan mindetterdi sheshýge múmkindikter bar jáne sol údeden shyǵa­tynymyzǵa sendirgim keledi. Azat PERÝAShEV, «Atameken» odaǵy» ulttyq ekonomıkalyq palatasynyń tóraǵasy: – Búgingi Joldaýda birneshe ma­ńyzdy máseleler aıtyldy. Máse­len, solardyń ishinde aýyl sha­rýa­shylyǵyn, shaǵyn jáne orta ká­sipkerlikti damytý, shaǵyn nesıe berý máselelerin aıryqsha atap ót­kim keledi. Sebebi, búginde iri bıznes, iri kásipkerlik óz ornyn ál­deqashan tapqan. Orta bıznes daǵdarystan keıingi kezeńde jańa bir sapalyq satyǵa kóterilip otyr. Al shaǵyn bıznes áli kúnge deıin óziniń júıeli damý jolyn aıqyn­daı almaı keledi. Osy oraıda, jeke kásipkerlikti dóńgeletip otyrǵan sharýa ıelerine nazar aýdarý aıryqsha mánge ıe bolmaq. Sebebi, búginde aýyldy jerlerdegi jeke sharýa qojalyqtary úlken qoldaýdy qajet etedi. Bul rette Elbasy aýyldaǵy shaǵyn kásipkerlik pen sharýa qojalyqtaryna aıryqsha kóńil bóliný qajettigin atap ótti. Jaqyn keleshekte biz osy baǵytqa tú­be­geı­li bet buryp, onyń damýyn nazarda ustaımyz dep oılaımyn. Al jalpy alǵanda, táýelsizdik jyldarynyń alǵashqy kúninen bastap eldegi kásipkerlikti órkendetýge aıtarlyqtaı kóńil bólinip keledi. Oǵan bıznes sektorlaryn sebepsiz tekserýge qarsy moratorııdiń jarııalanýyn, ony baqylaýǵa alýǵa qatysty mysaldardy dálel retinde keltirsek te bolady. Bul – úlken qoldaý. Bul oraıda, «Atameken» odaǵy da aýylǵa jańasha bet buratynyn aıtqym keledi. Bolat ÁBILOV, Jalpyulttyq sosıal-demokratııalyq partııasynyń teń tóraǵasy: – Bıylǵy jylǵy Joldaýda Pre­zıdent aıtqan, kótergen áleý­met­tik salany damytý, bızneske qol­daý kórsetý, turǵyn úı sek­to­ryn jandandyrý sekildi másele­ler biraz jyldardan beri aıtylyp kele jatyr. Sondyqtan, endigi jer­de olardyń naqtyly júzege as­qa­nyn kórsetetin nátıjeler kútemiz. Al eger Prezıdenttiń ókilet­tigin uzartý jóninde referendým ótkizý máselesine keler bolsaq, demokratııa úshin, halyq úshin, el úshin saılaý qajet dep sanaımyn. Eger 5 mıllıondaı adam referendýmnyń ótýine qoldaý bildirip otyrsa, olar saılaýda da Prezıdentke daýys beredi dep oılaımyn. Ol – aıqyn nárse.

«Kelisimdi ómir kepili»

Elimizde Tuńǵysh Prezıdentimiz Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń Qazaqstan halqyna jyl saıynǵy Joldaýyn jaqsylyq jarshysy retinde qarsy alý dástúri qalyptasqan. Meniń eki ul, bir qyzym ártúrli kásiptiń qulaǵyn ustap, ártúrli qalada turǵanymen tańerteń úıge telefon shalyp, saǵat 11-de Elbasynyń kezekti Joldaýy jarııa­la­na­tyndyǵyn eske salyp jatty. Osyǵan da júregim jaryla qýandym. Jańa dáýir urpaqtary osylaı bolýǵa tıisti dep talaı ata-ana táýbe tilegin aıtqan shyǵar... Ýaqyt týyndatqan «Birligimiz jarasqan!» uranynyń ulylyǵy men ulaǵaty da osynda.   Ǵaly MANTYQOV, Qorǵaljyn aýdanyndaǵy  «Aq jol – 2030» JShS dırektory. О́z úıimizdiń tórindegi teledıdarda kóringen Nurekeń jańa Joldaýyn: «О́z­ara kelisimde ómir súrip jatqan memleketti ǵana jarqyn bolashaq kútip tur», degen jiger tasqyndatar sózimen bastady. Bodan jurt bostan kúnge jetti. Elbasymyz 1997 jylǵy alǵashqy Joldaýynda: «2030 jyly bizdiń urpa­ǵymyz álem tanyǵan elde ómir súretin bolady», degen bolatyn. Ulyq tilek ýaqyttan ozyp tur. Nebári 12 jyldyń ózinde Jer sharynyń eń damyǵan 126 memleketiniń kóshbastaýshylar qatary­nan kórindik. Basqasyn aıtpaǵannyń ózinde, EQYU-ǵa tóraǵalyǵymyzdy abyroımen atqaryp, Astana sammıtin shaqyrǵanymyz osynyń aıqyn dáleli. Joldaýda qazaqı aýyldarǵa qatys­ty kóptegen tilek, mindetter qoıyldy. «Qazirgi kezde bizdiń egistik alqap­tarymyz mol ónim berýde. Endi biz mal sharýashylyǵy salasyna basa kóńil bólýimiz qajet. 2016 jyly bizdiń et eksportymyz 60 myń tonnaǵa jetetin bolady. Bul 4 mıllıon tonna astyqtyń eksportyna teń». Toqsan jylǵa jýyq tarıhy bar bizdiń Janteke aýylynyń turǵyndary Nursultan Ábishulynyń bul sózderin aıryqsha qýanyshpen ári úlken jaýapkershilikpen qarsy aldy. Sharýa­shy­lyǵymyz 3500 gektarǵa egin seýip, tórt túlik maldy aman-esen ósirýde. Ujy­mymyz qazir iri qara tuqymyn asyl­dandyrý isin myqtap qolǵa alýda. Qa­zirdiń ózinde oblysymyzdaǵy Atbasar aýdanynyń «Bastaý» sharýashylyǵynan ettik baǵyttaǵy torpaqtar satyp alýǵa kelisim shart jasadyq. Úkimetten je­ńildetilgen nesıe alý máselesi de sheshimin tabady degen senimdemiz. «2011 jyl – Táýelsizdiktiń 20 jyldyǵy» bolyp jarııalanǵan bıylǵy ekpindi jylda ıgi nıetimizdiń nátıjeli jemisterin kóremiz dep oılaımyn. Aýyldy ındýstrııalandyrýdyń maqsaty da osy. Jalpy, ústimizdegi jyl búkil ta­rıhymyzdaǵy erekshe kezeń bolatyny aıqyn. Elbasymyzdyń ókilettigi uzar­tylatynyna senemin. Bul – eldi ilgeriletý qadamy. Eldiń kelisimdiligi de, kelistiligi de osydan kórinis beredi. Jazyp alǵan  Baqbergen AMALBEK,Aqmola oblysy.  

Baılyq – baılyqqa ıe bolýda emes, ony jarata bilýde

Bizdiń ujym munaıshylary Tuń­ǵysh Prezıdentimiz Nursultan Nazar­baevtyń jyl saıynǵy Joldaýyn asyǵa tosady. Elbasynyń bıylǵy baǵdarla­malyq só­zin tikeleı efırden ujym bo­lyp erekshe yqylaspen tyńdadyq. О́ıt­keni, bul  Joldaýdyń máni de, mańyzy da bu­ryn­ǵylardan aıryqsha. Keleshekte Qazaq­stan ekonomıkasy qalaı damýy qajet? Qaı salalarǵa basa mán bergen jón? Osynyń bári de munda aıqyn kórinis taýyp,  baǵyt-baǵdar alar kóp má­seleni kóńilge túıdik. Ásirese, elimizdegi ın­dýstrııalandyrý  jobasyna baı­lanysty jastarǵa kásiptik bilim berý men bá­sekege qabiletti bolý úshin úsh tu­ǵyrly tildi meńgerýdiń mańyzy aı­ryq­sha dep oılaımyn. Joldaýdy tyńda­ǵannan keıin zaýyttyń baıyrǵy munaı­shylary: «Prezıdent jastardyń kásip­tik bilimin jetildirý qajettigine oryn­dy nazar aýdardy. Sebebi, jastar – bizdiń keleshegimiz. Olar ár salaǵa qajet mamandyqty jetik meńgergende ǵana elimiz básekege qabiletti bola alady», degendi qaıta-qaıta aıtty. Básekege qabilettilik degennen shyǵady, Atyraý munaı óńdeý zaýytyn jańǵyrtý jobasy bastalǵaly beri jas munaıshylardy jańa qon­dyrǵyda jumys isteý úshin shetelde bilimin jetildirdik. Zaýyttyń jas munaı óńdeýshileri arasynda aǵylshyn tilin meńgergender kóptep sanalady. Prezıdent óńdeý ónerkásibinde ónim kólemin ulǵaıtýdyń mańyzyn atap kór­setti. Sebebi, Qazaqstandaǵy mol tabı­ǵı  shıkizattardy óndirip qana qoımaı, ony sapaly óńdeýge bet burdy. О́z zamanynyń uly oıshyly Servantes: «Baılyq – baılyqqa ıe bolýda emes, ony jarata bilýde», degen ǵoı. Tuńǵysh Prezıdentimiz Nursultan Nazarbaev ta osy qaǵıdany ustanady. Mine, osy turǵydan aıtqanda, Qazaqstan ótken jyl­dar ishinde  200-den asa ónimdi eks­portqa shyǵaratyn boldy. Otandyq ón­imdi óńdeý 19 paıyzǵa artty. Demek, mem­leketimiz áleýetti elge aınaldy. Mu­naı-gaz ónerkásibine qosa ózge salalar da qarqyndy damýda. Munaı-hımııa ónerkásibi de eńse tiktemek. Aldaǵy jyldary osy salanyń órge qajetti shıkizattar Atyraý munaı óńdeý zaýytynda  shyǵarylmaq. Qazir 133 myń tonna benzol jáne bir jylda 496 myń tonna paraksılol shyǵaratyn keshen qurylysy bastaldy. Osynyń bári Elbasynyń ıdeıa­symen el ıgiligi úshin jasalyp jatyr. Talǵat BAITAZIEV, Atyraý munaı óńdeý zaýytynyń  bas dırektory. Atyraý oblysy. Sýretti túsirgen  Temirlan SULTANǴAZIEV. «Jaqsy sózge júregiń jylıdy» – deıdi  Elbasy Joldaýyn teledıdardan kórgen Pavlodar óńiriniń turǵyndary   Aýylda Pavlodar óńirindegi tilshiler qosy­nyna habarlasqandardyń biri orman órti kezinde aýyl turǵyndaryna der ke­zinde kó­mekke kelgeni úshin Elbasy Jarlyǵymen «Erligi úshin» medalimen marapattalǵan Lebıaji aýdany, Ja­ba­ǵyly aýylyndaǵy dárigerlik bólim­she­niń dárigeri Shattyq Batyrhanova: – Birneshe jyldan beri dástúrge aı­nalǵan Elbasynyń bıylǵy Joldaýyn erekshe nazar qoıyp muqııat tyńdadym. О́zim dáriger bolǵan soń, bizdiń densaýlyq saqtaý salasyna qatysty barlyq máse­le­ler óte oryndy, der kezinde aıtyldy dep oılaımyn. Bizdiń aýyl shalǵaıdaǵy qa­lyń orman shetinde ornalasqan. Byltyr­ǵy to­synnan kelgen apat órt kezinde qı­yn­dyqtar kórdik. Al endi Joldaýdan keıin alystaǵy aýyldarǵa osyndaı jaǵ­daılarda sanıtarlyq avıasııa kómekke kelip jatsa, árıne, qıyndyqty jeńemiz. Sonymen qa­tar, 300-den asa feldsherlik pýnktterdiń salynýy, joldarda medı­sı­nalyq kómek kórsetý ortalyqtarynyń ashylýy, medı­sı­nalyq qyzmet kórsetý týraly jetistikterimizben birge áli sheshimin kútken máseleler de atap ótildi. Bizdiń aýyldyq okrýg boıynsha feld­sherlik pýnkt jumys isteıdi. Ony me­dı­sınalyq jabdyqtaý boıynsha aýdandyq aýrýhanamen tyǵyz baılanystamyz, bú­gin­gi kúni barlyq jaǵdaı jasalǵan. Adam­dar dá­rilermen, medısınalyq qyz­met­pen to­lyq qamtyldy. Bıyl aýylda dárihana ashyldy. Men Elbasy Joldaýyn jaqsylyq jo­ly, jaqsy sóz – jarym yrys dep baǵa­laımyn. О́z oıymsha, bul qujat ár qazaqstandyqtyń júreginen oryn alyp, bolashaǵymyzdyń jarqyn bolatynyna senim bildiredi. Kentte Kelesi kezekte biz Ekibastuz GRES-2 stansasyndaǵy áriptesimiz, baspasóz hat­­­shysy Úmit Saparqyzyna habar­la­syp: «Joldaýǵa baılanysty energe­tık­ter ne deıdi?» dep suradyq. «Mine, mine, olar meniń qasymda: Jańa ǵana teledıdardan Elbasyn tyńdap shyq­qan betimiz edi», dep qasynda otyrǵan jigitke telefon tutqasyn berdi. «Aty-jónim – Nurlan Ýahıtov» – dedi ol. – 1995 jyldan bastap «Ekibastuz GRES-2 stansasy» AQ-ta dánekerleýshi bolyp jumys isteımin. О́zim osy energe­tık­ter kenti dep atalatyn Solnechnyı kentinde turamyn. Biz búgin Prezıdenttiń Qazaqstan hal­qyna Joldaýyn tyńdadyq. Eń bas­tysy, Elbasy aıtqandaı, bizdiń kúshimiz – eldiń birliginde. Mysaly, osy stansada 28 ulttyń ókilderi tatý-tátti eńbek etip kelemiz. Bárimizdi bir ǵana múdde biriktiredi. Ol – elimizdiń ór­kendeýi, jaqsy ómir súrý, tynyshtyqtyń bolýy. Elbasy Jol­daýynda halyqtyń jaǵ­daı­yna, qazaqstan­dyqtardyń densaý­ly­ǵyna óte kóp kóńil bóldi. Mysaly, stansa bas­shylary tek ón­diris kólemin ulǵaıtý máselelerinde ǵana emes, oǵan ınnovasııalyq tehnologııalar engizý, ju­myskerler úshin óziniń áleýmet­tik jaǵ­daılaryn qurý úshin de jumys isteýde. Búgingi kúni, ózimizdiń dárigerlik bó­limshe, zerthana, fızıokabınet, ókpe aý­rý­laryn emdeý ortalyǵy jáne profılak­tıkalyq speleokameramyz bar. Budan basqa, basseın, sport kesheni, qazirgi za­man­ǵa saı ashana jumys isteıdi. Bir sóz­ben aıtqanda, barlyq jaǵdaılar jasalǵan. Jýyrda Elbasy kúshiniń arqa­synda, onyń tikeleı qatysýymen stansa­daǵy №3 jańa energoblok qurylysy bastaldy. Men, ózim­niń áriptesterim ener­ge­tıkter sııaqty, ener­go­blok qurylysyna qa­tysyp, oǵan ózimniń úlesimdi qosaty­ny­ma maqtanamyn. Jazyp alǵan Farıda BYQAI, Pavlodar oblysy. «Egemen Qazaqstannyń» tilshiler toby.