Kanadamen áriptestigimiz qalypty

Keshe Syrtqy ister mınıstrliginde jýrnalısterge brıfıng berý kezegi Qazaqstannyń Kanadadaǵy elshisi, Iаmaıka men Domınıkan Respýblıkasynda Tótenshe jáne ókiletti elshi qyzmetin qosa atqarýshy Konstantın Jıgalovqa keldi. Elshi aldymen Kanada týraly aıtyp, onyń Batys jarty shardaǵy jer kólemi eń úlken el ekenin atap ótti. Alaıda, onyń basym bóligin týndra men taıga basyp jatyr eken. Bir qyzyǵy, Kanada kúni búginge deıin formaldy túrde Ulybrıtanııaǵa qaraıtyn el dep sanalady. Elızaveta II patshaıymnyń Kanadadaǵy ókili general-gýbernator. Alaıda naqty bılik premer-mınıstrdiń qolynda, bul qyzmetti 2015 jyldyń qazanynan beri Djastın Trıýdo atqaryp keledi. Kanada –  munaıdyń barlanǵan kólemi boıynsha dúnıejúzinde 3-shi oryn, al gaz boıynsha 22-shi oryn alatyn memleket. Jerdiń 16 paıyzy aýyl sharýashylyǵy maqsatyna qoldanýǵa jaramdy. Astyq óndirý men mal ósirý boıynsha Kanada álemdegi ozyq elderdiń qatarynda tur. Bul eldiń ónerkásibi de joǵary damyǵan, al bank júıesi álemdegi eń turaqtylardyń qatarynda eken. 2007-2008 jyldardaǵy qarjy daǵdarysynda birde-bir bank bankrotqa ushyramapty. Jan basyna shaqqandaǵy IJО́ úlesi – 44 myń dollar, bul Kanadany álemniń joǵary damyǵan jeti memleketiniń qataryna engizedi. Kanadanyń Qazaqstanmen aradaǵy qarym-qatynasy barlyq salada qalypty jaǵdaıda damyp keledi. Prezıdent N.Nazarbaevtyń bul elge jasaǵan alǵashqy resmı sapary 2003 jyly bolǵan. 2013 jyly Qazaqstanǵa Kanadanyń Syrtqy ister mınıstri Dj.Berda resmı saparmen kelip, sapar barysynda atomdy beıbit maqsatqa paıdalanýda yntymaqtastyq ornatý týraly kelisimge qol qoıylǵan. Qazaqstan men Kanada arasyndaǵy ekijaqty saýda aınalymy 2014 jyly 7 mlrd. AQSh dollary kólemine jetken. Bul kórsetkish Qazaqstandy Kanadanyń postkeńestik elder ǵana emes, búkil Shyǵys Eýropa elderindegi áriptesteriniń aldyna shyǵarǵan. Kanada búkil álemge tanymal 18 asa iri porttyń ıesi, jyl saıyn olarǵa 310 mln. tonna júk kelip turady. Kanada syrtqy ister mınıstrliginiń málimetterine qaraǵanda, bul eldiń 2010-2014 jyldardaǵy Qazaqstan ekonomıkasyna salǵan ınvestısııa kólemi 11 mlrd. dollar bolǵan. Investısııanyń negizgi bóligi munaı-gaz jáne óńdeý salalaryna baǵyttalǵan. Qazir Kanada Qazaqstandaǵy ınvestor elderdiń arasynda aldyńǵy ondyqqa enedi. Al Qazaqstan Ulttyq bankiniń málimetterine qaraǵanda, Qazaqstannan Kanadaǵa baǵyttalǵan ınvestısııa kólemi 2015 jyly 12,1 mln. AQSh dollaryn qurapty. Elshiniń aıtýynsha, eki eldiń arasyndaǵy mádenı-gýmanıtarlyq sala­daǵy yntymaqtastyq boıynsha da iske asyryla bastaǵan jobalar kóp eken. 2014 jyly elshiliktiń uıymdastyrýymen Qazaqstannyń Kanadadaǵy kúnderi ótip­ti. Bul eki eldiń 22 jyldyq ynty­maqtastyǵyndaǵy eń úlken mádenı shara boldy, dedi elshi. Byltyr osy baǵyttaǵy baılanys Kanadada Qazaq handyǵynyń 550 jyldyǵyn atap ótý sharalarymen jalǵasqan kórinedi. Sonymen qatar, K.Jıgalov Iаmaıka men Domınıkan Res­pýblıkasy sııaqty shaǵyn memlekettermen de Qazaqstan­nyń yntymaqtastyǵy týraly aıtyp ótti. Bul eldermen basqasy­nan góri týrıstik ındýstrııa salasyndaǵy áriptestik joǵary kórinedi. Jaqsybaı SAMRAT, «Egemen Qazaqstan»