Saýattylar aldymen saýapty oılaıdy

* Búgin Astanada «Dinder terrorızmge qarsy» degen taqyryppen halyqaralyq konferensııa ótedi Búgin Astanada «Dinder terrorızmge qarsy» atty halyqaralyq konferensııa ótedi. Oǵan shetel parlamentteriniń depýtattary, halyqaralyq uıymdardyń basshylary, dinı qaıratkerler – Álemdik jáne dástúrli dinder lıderleri sezi Hatshylyǵynyń músheleri keledi dep kútilýde. 41 elden 63 delegasııa, halyqaralyq uıymdar men shet memleketterdiń Qazaqstandaǵy elshilikteriniń basshylary, sondaı-aq, qazaqstandyq sarapshylar men memlekettik organdardyń ókilderi qatysady. Zadynda, áý bastaǵy  qaı dinniń bolsyn ustanymy ıman­­dylyqqa, meıirimdilikke, tatýlyq pen beıbitshilikke baryp saıady. Dindi saıasattyń, yq­pal­dastyqtyń quralyna aınaldyryp júrgender bertindegiler ǵoı. Tuma basy tunyq dúnıeni búldirip,  ekstremızm men terrorızmniń qolshoqpary bolǵandardyń áreketi – memleketter arasyna ot tastap, sol arqyly aıtqanyna kóndirip, aıdaýyna júrgizý. Áıtpese, ıslam dini beıbit dinniń biri de biregeıi emes pe. Al búginde terrorızm men lańkestik ıslam dinimen baılanystyra atalatyn bolyp júr. Islam dini ǵana emes, jalpy din ataýlynyń tabıǵaty izgilikpen úndesedi. «Dinder ekstremızm men lańkes­tikke qarsy ekeni belgili. Dinı jáne saıası baǵyttaǵy kósh­basshylar osy qundylyqtardy barsha adamǵa jetkizýi tıis, ásirese, jastarǵa durys baǵdar ber­gen durys. Negizgi kúsh-jiger­di qaq­tyǵystardy doǵarýǵa jumyl­dyrý qajet. О́ıt­keni, tek beıbit­shilik pen kelisim ǵana órke­nıet­ter damýynyń negizi bola alady», – dedi senator Georgıı Kım keshe Ortalyq kommýnıkasııa­lar qyzmetinde ótken brıfıngte. Georgıı Kımniń sózin áriptesi Serik Aqylbaı ári qaraı jańa qyrynan jandandyra tústi. «Qandaı din bolsa da adamdy óltirýdi aıyptap, tózimdilik pen kelisimdi ýaǵyzdaıtyny belgili jaıt. Saıası jáne dinı qaırat­kerlerdiń mindeti – osy jaıt­ty barlyq adam balasyna, jastarǵa nasıhattap, dinı túsi­n­ispeýshilik saldarynan týyndaǵan qaqtyǵystardy toq­tatý. О́rkenıettiń odan ári damýy­na tek beıbitshilik pen kelisim ǵa­na negiz bola alady». Senatorlardyń sózine qulaq qoıýǵa ábden bolady. О́ıtkeni, qazaq qo­ǵamynda da jat aǵym­nyń jete­­gin­de júrgen jastar az emes. Ateızm­­niń shekpeni­nen shyǵyp, mu­syl­mandyqqa bet burǵan sátte arab áleminen aǵylǵan aǵymdardyń bar­­ly­ǵyn ıslamnyń temirqazyq usta­ny­my retinde qabyldadyq. Sóı­tse, dástúrimizben qabyspaıtyn, tip­ti, ulttyq mádenıetimizben úı­les­­­­pek túgili, ony múldem joqqa shy­­­ǵa­­ratyn búldirgi aǵymdardyń ar­­­baýy­na túskender jetkilikti eke­nin endi-endi bilip jatyrmyz ǵoı. Sol se­bepti, senator Kımniń aıt­qa­n­y kim-kimniń de kóńildegisin dóp basady. Senatordyń degenine den qoıar bol­saq, elimizde etnosaralyq, din­aralyq jáne mádenıetaralyq úndes­tiksiz turaqty saıası, sondaı-aq, áleý­mettik-ekonomıkalyq damý múm­­kin emes. Oǵan sóz bar ma! Úıle­sim bol­masa, Otan túgili otba­synyń da, úı­diń de berekesi qashady emes pe? «Astana alqaly jıyndardy jıi ótkizedi, «Kúltóbeniń basynda kúnde jıynnan» paıda bar ma osy?» dep kúńkildesip jatady keıbir aǵaıyndar. Kúrdeli máseleniń túıini bes-alty saǵat­tyq jıynda tarqatylatyn bolsa, búkil problemany az ýaqytta sheship tastamas pa edik. Us­tanymdardyń úılesimin tabýy úshin, mámilege kelý úshin qansha márte basqosýǵa týra keledi deseńizshi. Resmı Astananyń bátýaly jıyndarǵa uıytqy bolyp, mámilegerlik mıssııany atqaryp júrgeni de sondyqtan. Dástúrli dinder lıderleriniń sezin ótkizý sebebi de sol. Búgin elorda tórinde ótetin «Dinder terrorızmge qarsy» atty halyq­ara­lyq konferensııa da sondaı izgi nıetten týyndap otyr. Halyqaralyq konferensııa Qazaqstannyń álemdegi beıbit ustanymyn áıgilep, ekstremızm men terrorızmge qarsy álem bolyp kúresý jolyndaǵy bastama­shyl­dyǵyn kórsetpek. О́ıt­keni, lańkestikti kóp bolyp kúresýdiń arqasynda ǵana aýyzdyqtaýǵa bolady. Atalǵan konferensııaǵa qatysý­shy saıasatkerler men din jetek­shileriniń yqpaldaryn, múm­kind­ikterin biriktire otyryp, or­taq is-qımyl jasaýǵa úndeý qabyldanbaq. «Terrorızmge qarsy kúrestiń zańd­y joldaryn qarastyryp, ár mem­leket osy baǵyttaǵy zań­daryn je­tildirýi kerek. Elbasy usyn­ǵan­daı, lańkestik pıǵyldaǵy toptardy tolyq tizimge alyp, álemde olarǵa tózgisiz jaǵdaı jasaý kerek. Qazir qarýly qaqtyǵys jıi oryn alatyn elderdiń qatary kóbeıip kele jatyr. Lańkestik álem­dik qo­ǵam­­das­tyq úshin úlken qaýip­ke ba­la­­n­yp otyr. Ol shekara asyp, kún­nen-kúnge uıymdasqan sıpat­ta ór­bip keledi. Dinaralyq shıe­lenis­­ter­ge qosa, dinderdiń ishinara qaı­shy­­lyq­tary kúsheıip tur», dedi Serik Aqylbaı Ortalyq kom­mý­nı­ka­­sııa­lar qyzmetinde ótken brıfıngte. Ras, syrtqy dúnıeni aıtpaǵan kúnniń ózinde, óz elimizde de dinı qaıshylyqtar paıda bola bastady. Ulttyq dástúrdi talaq etkenderdiń ózindik shoǵyry paıda boldy. Jat aǵymdardyń jeteginde júrgen jastar tońmoıyndanyp, ózderinikin ǵana Haq joly dep baǵamdaıtyn halge tústi. Dinı saýatsyzdyqtyń aqyry tikeleı bir býyndy adastyrmasa jarady áıteýir. Iman báıgesinde Aıymyz ońynan týyp tur dep aıtý qıyn ázirshe. Ne desek te, alqaly jıynnan kúterimiz kóp. Ǵabıt ISKENDERULY, «Egemen Qazaqstan»