* Lebizder legi

Aksel FIShER, Germanııa Býndestagynyń múshesi: – Bizge terrorızm men dinı fanatızmniń tamyryna balta shabý úshin qoldan kelgen nárseniń bárin jasaý kerek. Buǵan, ásirese, bilim, áleýmettik saıasat jáne ınklıýzıvti qoǵam ar­qy­ly qol jetkizýge bolady. «Qazaqstan-2050» Strategııasynda Qazaqstan Prezı­d­enti Nursultan Nazarbaev: «Men, ásirese, bizdiń polıetnostyq jáne polıkonfessııalyq qoǵamnyń tabysy úshin jaqsy negiz qalaıtyn kóptegen ońdy ıdeıalardy kórip turmyn», degen bolatyn. Men Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń BUU janynan jahandyq antıterrorlyq koalısııa qurý bastamasyn qoldaımyn. Munyń BUU-nyń О́rkenıetter alıansy úshin jaqsy jaǵy kóp. Ol elder arasyndaǵy teńsiz­dikti joıý men ózara túsinistikti ilgeriletý boıynsha «jum­saq qural» qyzmetin atqaryp, janjaldardyń aldyn alar edi. Edmondo ChIRIELLI, Italııa Depýtattar palatasy alqasynyń múshesi: – Árkim mádenı jáne aǵartý saıasatyn óziniń birtektiligi arqyly qor­ǵaıdy. Bul arada tole­ranttylyqtyń, ózge máde­nıettermen jáne din­dermen únqatysýdyń alatyn orny aıtarlyqtaı. Papa Ratsınger Regensbýrg ýnıversıtetindegi baǵdarlamalyq sózinde mádenıetter men dinderdiń shynaıy únqatysýyna silteme jasady. О́ıtkeni, munda búginge deıin úlken qajettilik bar. Jáne men Qazaqstan men onyń Prezıdenti Nazarbaev tanytyp kele jatqan bastamashylyqtar toleranttylyqtyń, etnostyq toptar men máde­nıet­terdiń jáne dinderdiń beıbitqatar ómir súrýi­­niń ozyq úlgisi ekenin atap ótkim keledi. Hans FRANKEN, EQYU Parlamenttik Assambleıasy prosedýralar, ımmýnıtetter jáne ınstıtýttyq máseleler jónindegi komıtetiniń basshysy: – Osy oraıda men Nıder­landtyń Qazaqstan Respýb­lıkasynyń Prezı­denti Nursultan Nazarbaevtyń beıbitshilik pen qaýipsizdikti nyǵaıtý jáne toleranttylyq pen ózara túsinistikti ilgeriletý boıynsha turaqty kúsh-jigerine úlken qurmet tanytqanyn eske salǵym keledi. Ahmad Ben Muhammad ál-GAMDI, Saýd Arabııasy Koroldigi Konsýltatıvtik keńesiniń múshesi: – Birinshi kezekte Qazaq­stan Respýblıkasynyń Úki­metine barshamyz úshin mańyzdy osyndaı shara ótkizgeni, sondaı-aq, uıym­dastyrýshylarǵa áýejaı esigindegi qarsy alýlardan bastalǵan qonaq­jaı­ly­lyǵy úshin rızashylyq sezimimdi bildirgim keledi. Budan bólek, Saýd Arabııasy Koroldigi terrorızmmen jáne ekstremızmmen kúres jaǵdaılarynda barlyq álemdik úkimetterdiń jahandyq deńgeıde yntymaqtastyǵy men úılesimdi is-áreketterin jalǵastyrǵany mańyzdy ekenin atap kórsetedi. Sonymen bir mezgilde, zorlyq terrorızm men ekstremızmniń túrli pishinderi men kórinisterine qarsy kúres boıynsha basqa da barlyq halyqaralyq sharalarǵa belsendi qatysýshylardy yntalandyrý qajet dep esepteımin. Qorytyndysynda Saýd Arabııasy Koroldiginiń terrorızmniń kez kelgen kórinisteri men Islam atyn jamylǵan terrorlyq uıymdardyń is-áreketterin sheshimdi túrde jazǵyratynyn atap ótkim keledi. О́ıt­keni, Islam dini beıbitshilik pen tózimdiliktiń, keli­sim men túsinistiktiń dini bolyp tabylady emes pe. Shlomo Menahem KÝK, Izraıl Bas Ashkenaz ravvıniniń ókili: – Izraıldiń Bas ravvıni Ishak Ioseftiń atynan men Qazaqstan Prezıdenti men Parlamentine ár jyl saıyn mańyzdy máslıhattar ót­kizip kele jatqany úshin rıza­shylyǵymdy bildirgim keledi. Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń Astanadaǵy sezderi búkil dúnıejúzi úshin úlgige aınalyp otyr. Barlyq eldermen jáne dindermen, ásirese, «Dinder terrorızmge qarsy» degen asa kókeıkesti taqyrypta únqatysýlar júrgizý úshin kezdesýlerdiń mańyzy óte zor. Ámál Abdýlla Ál-KÝBEISI, Birikken Arab Ámirlikteri Federaldy ulttyq keńesiniń tóraıymy: – Búgingideı syndarly ke­zeńde osy mańyzdy oqı­ǵa­ǵa qa­­tysý men úshin úlken qur­met. Men Qazaq­stan Res­pýb­­­­lı­­ka­synyń Pre­zıdenti Nazarbaev myrzaǵa osyndaı asa kór­­nekti konferensııa ótkizý kerektigin sezingeni úshin erekshe rıza ekenimdi bildiremin. Munda búkil álem­­­­­degi túrli dinder men parlamentter ókilderi bas qo­­­syp, kon­s­­­trýktıvti áńgime-dúken qurýǵa múmkindik aldy. Sondaı-aq, men qonaqjaılylyǵy men jyly qabyldaýy, joǵary kásibıligi úshin Qazaqstan Respýblıkasy Parla­mentiniń Senatyna úlken qurmetpen alǵys aıtamyn. Marton DENDEShI, Vengrııa Parlamentiniń depýtaty: – Men bul konferensııaǵa úlken úmitpen jáne optımızmmen keldim. О́ıtkeni, túrli mádenıetter men dinder ókilderi arasyndaǵy kommýnıkasııalar qazirgi almaǵaıyp zamanda barǵan saıyn úlken mańyzǵa ıe bola bastady. HHI ǵasyrdyń eleń-alańynda biz ortaq kúsh-jiger tanytý arqyly ǵana eńsere alatyn syn-qater­lermen jıi betpe-bet kele bastadyq. Al barshamyz bo­lyp bir jeńnen qol, bir jaǵadan bas shyǵara al­saq qana biz ózimizdiń dinimizdi syrtqy kúshterden qorǵaı alamyz. Mine, men Qazaqstan Respýblıkasynyń Parlamen­tine atalǵan sharany uıymdastyrý arqyly únqatysýdy ilgeriletkeni úshin rızashylyǵymdy bildirgim keledi. Fallop TAIIARI, Búkilálemdik býddıster qaýymdastyǵynyń bas hatshysy: – Men Qazaqstannyń asa kórnekti Prezıdenti, Joǵa­ry Mártebeli Nursultan Nazarbaevqa Álem­dik jáne dás­túrli dinder kósh­bas­shy­larynyń sezin dáıek­tilikpen sha­qyryp kele jatqan bastama­sy úshin ózimniń tereń rızashylyǵymdy bildirgim keledi. «Dinder terrorızmge qarsy» halyqaralyq kon­fe­re­n­sııasy – dúnıeniń kóptegen mazasyz kúnderdi ba­sy­­nan ótkergenin kórsetetin aǵymdaǵy mańyzdy má­se­le. Terrorızm, menińshe, búginde biz betpe-bet ke­lip otyr­ǵan syndarly problemaǵa aınalǵan sekildi. Al, jalpy aıtqanda, terrorızmge shaqyratyn din ataýly joq. Bahar MURADOVA, Ázerbaıjan Mıllı Medjlısi tóraǵasynyń orynbasary: – Birinshi kezekte, osyndaı halyqaralyq konferensııanyń der kezinde ótkizilip otyrǵany úshin ózimniń rızashylyǵymdy bildirgim keledi. Men barshamyz úshin aıtarlyqtaı kúrdeli problemalardy qozǵaǵan osy konferensııanyń qorytyn­dylary terrorızm­niń bar­lyq kórinisterine qarsy kúreste kúsh biriktirýshi qyz­m­etin atqaryp, úlken úles qo­satynyna tolyq senimdimin. Bul arada avtory Nazarbaev myrza bolyp tabylatyn «Álem. HHI ǵasyr» manıfesiniń mańyzy óte zor ekenin atap kór­setsem deımin. Manıfeste kóldeneń tartylatyn pikir qaıshylyqtaryn eńserý, qarýly janjaldar men atom soǵysynyń aldyn alý jolyndaǵy kúsh-jigerler búgingi tańda asa kókeıkesti. Kostel ALEKSE, Rýmynııa Depýtattar palatasynyń depýtaty, Qazaqstan Respýblı­ka­sy­men dostyq parlamenttik tobynyń tóraǵasy: – Men Joǵary Már­tebeli myrza Nursultan Nazarbaevqa, Qazaqstan Res­pýb­lıkasynyń Prezı­dentine mádenıetaralyq ún­qatysýǵa qoldaý kórsetip ke­le jatqan kúsh-jigeri úshin ózim­­niń tereń rızashylyq sezimimdi bildirgim keledi. Son­­daı-aq, qazirgi kúrdeli kezeńde Álemdik jáne dástúr­li dinder kóshbasshylarynyń sezin ótkizý týraly bast­ama kótergeni qaı jaǵdaıda da qoldaýǵa laıyq. О́ıt­keni, sezderdiń konfes­sııaaralyq únqatysý arqyly jahan­dyq problemalardy sheshýge kómektesetini kúmánsiz. Bul sizderdiń túrli mádenıetter toǵysynda oryn tepken tamasha elderińizdiń búginde túrli dinı konfes­sııalar arasynda beıbitshilik pen tolerant­tylyq­ty ilgeriletý arqyly óziniń dinaralyq únqa­tysýǵa jaqyn­dyǵyn kórsetetininiń taǵy bir aıǵaǵy bolyp tabylady. Mohammad Saleh SALDJÝKI, Aýǵanstan Islam Respýblıkasy Parlamenti tómengi palatasynyń depýtaty: – Búginde ekstremızm men terrorızm Eýropada, Ame­rıkada, Afrıka men Azııada, onyń ishinde Taıaý Shy­ǵysta jáne Ortalyq Azııada adam­dardyń basym bóligine qater tóndirip otyr. Bul qater kún ótken saıyn tereńdeı túsip, álem halyqtarynyń aıtar­lyqtaı alańdaýshylyǵyn týǵyzýda. Bul jaıtty Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezı­denti, Joǵary Mártebeli Nursultan Nazarbaev óziniń «Álem. HHI ǵasyr» manıfesinde jan-jaqty atap kór­setedi. Qazaqstan basshysynyń atalǵan úndeýi qazir­diń ózinde Aýǵanstandaǵy qoǵamdyq-saıası toptar arasynda adam aıtqysyz qyzyǵýshylyq týǵyzyp otyr. Valter ShVIMMER, «О́rkenıetter únqatysýy» álemdik qoǵamdyq forýmynyń teń tóraǵasy, Eýropa keńesiniń burynǵy bas hatshysy: – Meniń osy kon­fe­rensııaǵa jáne onyń uıym­dastyrýshylaryna ún­­deý joldaǵany úshin Qazaq­stan Respýblıkasynyń Prezıdenti N.Nazarbaevqa, osynaý zamanaýı jáne kókeıkesti problemalardy talqylaýǵa múmkindik týdyrǵany úshin Álemdik jáne dástúrli dinder lıderleri sezi Hatshylyǵyna jáne onyń basshysy, Qazaqstan Parlamenti Senatynyń Tóraǵasy Q.Toqaevqa alǵys sezimin bildirgim keledi. Gýn SZIаNVEI, AО́SShK-niń atqarýshy dırektory: – Men úshin «Dinder terrorızmge qarsy» atty óte mańyzdy da kókeıkesti taqyryptaǵy osynaý konferensııada sóz sóıleý orasan qurmet. Qazaqstan óziniń kóp túrli etnostyq toptarymen jáne dinderimen bir-birimen tatýlyqta jáne úılesimde ómir súrýge bolatyndyǵynyń fenomenine úlgi retinde qyzmet etedi. Qazaqstannyń halqy men Úkimetine osynaý úlgige sáıkes ómir súre berýdi tileımin. Ilıas ÝMAHANOV, Reseı Federasııasy Federaldyq jınalysy Federasııa keńesi tóraǵasynyń orynbasary: – Eń aldymen taıaýda ǵana Qazaqstan Respýblıkasy Senatynda sóz sóıleı otyryp, qazirgi zamannyń basty qateri – terrorızmge qarsy kúreste halyqaralyq qoǵamdastyqtyń búkil salamatty kúshterin jumyldyrýdyń mańyzdylyǵyn atap ótken Reseıdiń búkil senatorlyq korpýsy men Federasııa keńesiniń tóraıymy V.Matvıenkonyń atynan eń bir jyly nıetti quttyqtaý sózderin jáne tabysty jumysqa degen tilegin jetkizgim keledi. Búginde Qazaqstan terrorızmge qarsy is-áreket salasynda naqty sheshimder izdestirý ortalyǵyna aınalýda. Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti N.Á.Nazarbaevtyń bastamasymen Astanada ótkizilip kele jatqan Álemdik jáne dástúrli dinder lıderleri sezi álemdik mańyzdaǵy iri oqıǵaǵa aınaldy. Terrorızm tóndiretin qaýipterdi jaqsy biletindikten de biz bul kúsh-jigerge qoldaý kórsetemiz. Haled AKAShE, Qasıetti Taqtyń (Vatıkan) Papalyq dinaralyq únqatysý jónindegi keńesiniń ıslammen baılanystar bóliminiń meńgerýshisi: – Papalyq dinaralyq únqatysý jónindegi keńestiń prezıdenti Kardınal Jan-Lýı Torannyń atynan osynaý mańyzdy konferensııany uıymdastyrýshylar men oǵan qatysýshylardy quttyqtaımyn. Men osy konferensııa bizdiń dinderimiz ben bizdiń ortaq adamzattyń beıbitshiligi men baýyrlastyǵy jolyndaǵy kelesi qadam bolady degen ózimniń qulshylyqqa toly tilegimdi bildiremin. Muhammad Zııa Ýl HAK, Islam quqyǵy boıynsha professor jáne Islamabad halyqaralyq ıslam ýnıversıteti Islamdyq zertteýler ınstıtýtynyń bas dırektory (Pákistan Islam Respýblıkasy): – Qurmetti hanymdar men myrzalar, birinshiden, men Qazaqstan Respýblıkasyna, onyń halqyna jáne eń mańyzdysy, onyń lıderi Nursultan Nazarbaevqa álemdik dinderdi bir-birine jaqyndastyrýdaǵy kúsh-jigeri úshin ǵana emes, sonymen birge, qazirgi zamanǵy qoǵamdaǵy dinderge oń úles qosýdaǵy, atap aıtqanda, terrorızmdi joıýdaǵy kúsh-jigeri úshin alǵys aıtqym keledi. Búgingi konferensııa osy turǵydaǵy mańyzdy kúsh-jiger. Prezıdent Nursultan Nazarbaev atap ótkendeı, jahandyq daǵdarys tek táýekelder ǵana emes, sonymen birge, jańa múmkindikter de týǵyzady. Jańa jahandyq ómir shyndyǵynyń syn-qaterleri bizdiń shynaıy múmkindikterimizge negizdelip, is-qımyldardyń keshendi strategııasyna qarsy qoıylýy tıis. Qazaqstan Úkimeti «Bes ınstıtýttyq reformany júzege asyrý­dyń 100 naqty qadamy» Ult Josparyn ómirge engizdi. Par­lament Ult Jospary úshin zańdyq negizdi retteý baǵytynda jumys isteýde. Shaǵyn jáne orta bızneske kedergiler joıylyp, basqarý jetildirýde. Osy sharalardyń bári memlekettiń, qoǵam men ekonomıkanyń qaýipsizdigin qamtamasyz etedi. Mundaı is-qımyldar álemniń barlyq jerleri úshin de qajet. Sheıh Muhıddın Afıfı Ahmad ABDELMAJIT, Ál-Azhar akademııasynyń bas hatshysy (Egıpet Arab Respýblıkasy): – Eń aldymen barsha osy konferensııaǵa qatysýshylarǵa Joǵarǵy ımam, «Ál-Azhar» Egıpet ýnıversıtetiniń sheıhy Ahmed At-Taıebtiń quttyqtaý sózderin jetkizýge ruqsat etińizder. Búkil ıslam álemi búginde bárimiz de zardap shegip otyrǵan terrorızmdi aıyptaıdy. Soǵan baılanysty musylmandar men musylman emester, búkil qoǵam, úkimetter ókilderi, dinder men ıntellıgensııa kúsh kórsetý terrorızmniń barlyq kórinisterine birlese qarsy turyp, onyń aldyn alý men oǵan qarsy kúreske barlyq kúsh-jigerdi jumsaýy qajet. Sergeı RYBAKOV, TMD PAA Mádenıet, aqparat, týrızm jáne sport jónindegi turaqty komıssııasynyń tóraǵasy, Reseı Federaldyq jınalysy Federasııa keńesiniń Ǵylym, bilim berý jáne mádenıet jónindegi komıteti tóraǵasynyń orynbasary: – Búgingi konferensııa taqyryby mańyzdy da kókeıkesti. Dinı ekstremızm problemasynyń ótkirlenýi jaǵdaıynda adamdardy toptastyrý jáne olarǵa shynaıy dinı ıdealdardy jetkizý isinde dástúrli dinder róli arta túsedi. Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaev oryndy atap kórsetkendeı, «Barlyq dinderdiń qaǵıdaty bireý – óltirme, jaqynyńa kómektes, keshirimdi bol, eńbek et, otbasyn qur». Máskeý jáne búkil Rýstiń Qasıetti Patrıarhy Kırıll men Rım Papasy Fransıskiniń birlesken málimdemesinde de osy týraly aıtylǵan. Dmıtrıı SAFONOV, Máskeý Patrıarhatynyń syrtqy shirkeý baılanystary bóliminiń dinaralyq qatynastar jónindegi hatshysy, svıashennık: – Dinniń ózine tán keshi­rý, shydamdylyq, qaı­rym­dylyq, jaýap­ker­shilik sııaqty qun­dy­lyqtardy boıǵa sińirý jolymen bitim­gerlik jasaý úshin mol áleýeti bar. Bul oraı­da biz Qazaqstannyń álemdik syn-qaterlerde bir­lesip talqylaý úshin túrli dinı qaýymdastyqtar basshylaryn turaqty túrde jınap turý bastamasyn joǵary baǵalaımyz. Osy forým jumysy dinaralyq yntymaqtastyq úderisin damytýǵa, túrli ulttar adamdary arasyndaǵy dushpandyq pen jekkórýshilikti joıýǵa, ekstremızmmen kúreske yqpal etedi degen senim bildirgim keledi. Mohammed ShEIH, Ulybrıtanııa jáne Soltústik Irlandııa Birikken Koroldigi parlamenti Lordtar palatasynyń múshesi: – Meniń din men terrorızmniń ómirlik mańyzdy máseleleri boıynsha osy konfe­ren­sııany ótkizgeni úshin Qazaqstan Úkimeti men hal­qyna alǵys sezimin bildirgim keledi. Meniń Ortalyq Azııa elderimen erteden baılanysym bar. Men óńirdiń kóptegen elderinde boldym jáne О́zbekstan, Ázerbaıjan, Tatarstan týraly jadymda jyly estelikter saqtalyp qaldy. Men endi Qazaqstanǵa ózimniń alǵashqy saparym­dy jasap otyrmyn. Osynaý mádenıetter men dinı senimder úshin kezdesýdiń úlken de tarıhı oryn­darynyń birinde bolý men úshin shynaıy qanaǵattanǵandyq sezimin týdyrady. Shahab Ýd Dın HAN, Pákistan Islam Respýblıkasy Ulttyq assambleıasy parlamentiniń múshesi: – «Din terrorızmge qarsy» taqyryby óte oryn­dy jáne erekshe. «Adam bir­den-bir dinı tirshilik ıesi» degen bolatyn Mark Tven. Din belgisiz bir jaqtan shyqqan joq, ol barǵan saıyn neǵurlym tehnologııalyq turǵyda basqarylatyn álemde ózdiginen qalyptasty. Bul sózdiń kúlkilileý estilerine qaramastan, din problema retinde qarastyrylyp otyrǵan kezde, onyń ózi qazirgi jaǵdaıda bizdiń qolymyzda bar birden-bir sheshim bolýy da múmkin. Ol ekstremızm otyn sóndiretin birden-bir qoljetimdi resýrs.