Tájirıbe almasýdyń tıimdiligi mol

Taıaýda elordadaǵy Transfýzıologııa ǵylymı-óndiristik ortalyǵynda (TǴО́O) Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymy ókilderiniń, jaqyn jáne alys shetelderdiń qan ortalyqtary basshylarynyń qatysýymen «Qan qyzmetiniń qazaqstandyq modeli. Tájirıbesi jáne keleshegi» atty halyqaralyq semınar bolyp ótti. Memleket basshysy belgilegen «100 naqty qadam» Ult Josparynyń basym baǵytynyń biri densaýlyq saqtaýdyń básekelestik júıesin da­mytý bolyp tabylady. Qan qyzmeti hırýrgııa, gematologııa, anestezıologııa, reanımatologııa, klınıkalyq toksıkologııa, transplantologııa sııaqty jáne basqa da medısınanyń klınıkalyq baǵytynyń jemisti damýyn qamta­masyz etip, osy júıede negizgi ustanymǵa ıe. Búgingi tańda otandyq qan qyzmeti – densaýlyq saqtaý sala­synyń serpindi damýshysynyń biri, osy qysqa ýaqyt ishinde qan quıý boıynsha halyqaralyq qoǵamnyń joǵary baǵasyn alýǵa jáne tanylýyna múmkindigi bar jetistikterge jetti. Qyzmetti ońtaılandyrý negizinde ha­lyqaralyq standarttardy tıimdi engizý jáne normatıvtik qu­qyqtyq derekterdi jetildirý erikti óteýsiz qan donorlyǵyn damytý sııaqty qyzmettiń negizgi kórsetkishterin arttyrýǵa múmkin­dik beredi; transfýzıondyq indet­tiń bar bolýyna donorlyq qandy zerthanalyq skrınıngileý júıesin jetildirý, bul 2013 jyldan bas­tap zań shyǵarýshylyq negizde mindetti tártip boıynsha eki ádispen (IFT+PTR) júrgizilip keledi. Osy sharany ótkizý álemdik medısına qoǵamynyń kóz aldynda elimizdiń bedelin kóterýde úlken máni bar. Semınar jumysyn Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý vıse-mınıstri Eljan Birtanov ashty. Ol Qazaqstannyń qan qyzmetiniń negizgi baǵyttary men basymdyqtaryna keńinen toqtaldy. Sondaı-aq, Qa­zaq­standaǵy Dúnıejúzilik densaý­lyq saqtaý uıymdarynyń eldik ofısiniń basshysy Melıta Výı­novıch, Trans­fýzıologtardyń re­seılik asso­sıa­sııasynyń basshysy Evgenıı Jıbýrt ózderiniń júrekjardy quttyqtaý sózderin arnady. Jıyn barysynda TǴО́O dırektory Jan­dos Búrkitbaev «Qan qyzmeti re­formasynyń negizgi baǵyty» atty baıandama jasady. 2010 jyldan bastap ortalyq negizinde qannyń zerthanalyq dıagnostıkasynda tolyǵymen avtomattandyrylǵan analıtıkalyq jabdyqtyń jabyq tıpin paıdalanýmen eki kezeńdi skrınıng qoldanylady. Zerthanalyq dıagnostıkanyń bul ádisi TMD aýmaǵynda memle­kettik masshtabta tek Qazaqstanda qabyldanǵan, bul aldyńǵy qa­tarly tehnologııanyń bóligin paı­­dalanýdyń qan qyzmetiniń údemeli damyǵandyǵyn kýálan­dyrady. Tómengi temperatýra jaǵ­daıynda qan jasýshasyn uzaq merzimge saqtaý tehnologııasy paıdalanylady, bul gemopoetıkalyq baǵanalyq jasýshalaryn transplantasııalaýdy paıdalanýmen emdeý ádisin Qazaqstanda engizýge múmkindik týǵyzady. Jyl saıyn qan daıyndaýdyń resýrs únemdeý tehnologııasyn qoldaný, sondaı-aq, vırýsınaktıvasııalaý, leıkofıltrasııalaý jáne basqa da sol sııaqty, qan komponentterin ınfeksııalyq jáne ımmýnologııalyq qaýipsizdigin qamtamasyz etýdiń qosymsha ádis­teriniń kólemi ulǵaıyp keledi. TǴО́O transfýzıologııa kýrsy qu­rylǵan, transfýzıondyq medısına salasynda ǵylymı-qoldanbaly zertteý iske asyrylýda. Raýshan TÁÝIRHANQYZY, «Egemen Qazaqstan»