Energetıkalyq táýelsizdikke qol jetkizdi

Elimizdiń biryńǵaı ener­getı­kalyq júıesinen aýlaq jatqan aýmaqtardyń biri – Oral óńiri. Buǵan deıin qalyptasyp qalǵan mundaı jaǵdaı batysqazaqstandyqtardyń belgili bir deńgeıde Reseı ener­ge­tıkterine kiriptar bolyp qalýyna ákelip soqtyrdy. Al kiside­giniń kilti qaı kezde de ońaı ashy­la qoı­maǵan. Halqymyzdyń «kiside­giniń kilti – aspanda» deýiniń arǵy astarynda da osyndaı syr jatsa kerek. Degenmen, bıylǵy jyldyń sáýir aıynda Batys Qazaqstan oblysy energetıkalyq táýelsizdikke ıe boldy. Buǵan qalaı qol jetti? Bul saýal tóńireginde oıymyzdy sál tarqatyńqyrap aıtqanymyz jón sekildi. Endeshe, máseleniń mánisi tómendegishe deýge bolady.­ Oblys aýmaǵynda buǵan deıin eki gaz-týrbınaly elektr stansasy jumys istep keldi. Onyń biri Qa­­rashyǵanaq gaz kondensat­ty ken­ orny aýmaǵynda ornalas­sa, ekin­shisi Oral jylý elektr orta­ly­ǵy ja­nyndaǵy gaz-týrbınaly qondyrǵy. Durys delik. Alaıda, buǵan deıin ózderinen aýysqan elektr qýatyn tutastaı oblys aýmaǵyna da aýystyryp kelgen kenishtegi stansa apattyq-tehnıkalyq sebeptermen biraz ýaqyt turyp qalýyna baılanysty óńirde elektr energııasyn tutyný jóninde kúrdeli jaǵdaı qalyptasa bastady. Osylaısha kórshilerge táýeldilik deńgeıi óse tústi. Endi búgingi kúni oryn alǵan osy keleńsiz kórinis ret­telip, atalǵan stansa qaıtadan bu­ryn­ǵy qýatynda jumys isteýge kóshti. Ekinshiden, 2016 jyldyń 31 naýryzynda oblys kólemindegi úshin­shi gaz-týrbınaly iri nysandy memlekettik komıssııa qabyl­dap aldy. Bul «Batys Paýer» JShS «ORAL GTES-200» gaz-týr­bınaly elektr stansasy dep ata­lady. Osy kúnnen keıin kóp ke­shikpeı, ıaǵnı 2016 jyldyń 15 sáýi­rinen bastap atalǵan stansa oblysqa qajetti elektr energııasyn óndire bastady. Qalpyna kelgen Qarashyǵanaqtaǵy aldyńǵy GTES pen Zelenov aýdanynyń Novenkıı aýyly aýmaǵynda iske qosylǵan sońǵy GTES-tiń kúshin qosa alǵanda óńirdiń tolyqtaı energetıkalyq derbestikke qol jetkizgeni málim boldy. Stansanyń atalǵan aýylda ornalasýynyń basty bir sebebi, dál osy jerden gaz-týrbınaly keshen «KEGOK» AQ-tyń magıstraldy elektr jelisine qosyla alady. О́ndirilgen qýat osy jeli arqyly paıdalanýshylarǵa berilmek. Tabıǵı gazben jumys jasaıtyn stansada týrbınadan shyǵatyn ystyq gazdy paıdalaný esebinen osy mańaıda jylyjaılar salý jobalary da qosa qarastyrylǵan. Endeshe, Jaıyqtyń boıyn jaı­laǵan qalyń eldiń energe­tı­kalyq táýelsizdikke ıe bolýyna septigin tıgizgen sońǵy stan­sanyń jaı-kúıine sál keńirek toqtalǵanymyz artyqtyq etpese kerek. Bul iri keshenniń qurylysy eki kezeńnen turady. Joǵaryda aıtylǵandaı, onyń birinshisi búgingi kúni elektr energııasyn óndirýge kiristi. Onyń qýaty – 100 megavatt. Ekinshi kezeń boıynsha taǵy da osyndaı kólemde elektr qýaty alynbaq. Ony tolyq júzege asyrý aldaǵy 2017-2019 jyldarǵa eseptelgen, dedi gazet tilshisine Batys Qazaqstan ob­lystyq energetıka jáne turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq basqarmasy basshysynyń mindetin atqarýshy Murat Baımenov. Sala jetekshisiniń sózinen taǵy bir túsingenimiz, jalpy mól­sheri 200 megavattyq eki týr­bı­na orna­tylǵan kezde oblys ózin elektr qýa­tymen tolyq qamtyp qana qoımaı, ózinen artyl­ǵanyn eksport­taýǵa múmkin­dik almaq. Maman­dar­dyń tujyrym­daýyn­sha, álemge tany­mal amerı­kalyq «Dje­neral Elektrık» kompanııa­sy­nyń gaz týrbınalary osyndaı óndiris­tegi joǵary tehnıkalyq keshen bolyp tabylady eken. Onyń sal­maǵy 198 tonnany quraıdy. Buǵan Fran­sııanyń «Aisthom» kompanııa­synda shy­ǵarylǵan salmaǵy 145 tonna tartatyn generatordy qosy­ńyz. Son­daı-aq, qosalqy qon­dyr­ǵy­­lar men materıaldar da álem­niń je­­tek­shi kompanııalarynda shyǵa­ryl­ǵan. Mine, myqty, senimdi jáne qaýip­sizdik deńgeıi joǵary gaz-týr­bınaly elektr stansasy dep osyny aıtyńyz. Temir QUSAIYN, «Egemen Qazaqstan» Batys Qazaqstan oblysy Sýrette: «Batys Paeýr» gaz-týr­­­bı­­naly stansasynan kórinis