О́ńirdegi órkendi ister men oń ózgerister

«Nur Otan» partııa­­sy Tóraǵa­sy­nyń birinshi orynbasary Muhtar Qul-Muhammed jumys saparynyń ekinshi kúni Alǵa aýdanynda boldy. Aldymen Elek ózeniniń bo­ıynda kókónis ósirýmen aınalysyp jatqan sharýa qojalyqtarynyń jaıymen tanysty. «Mansur» sharýa qojalyǵynyń basshysy Aıshat Ámirovanyń kók­ónis ósirýmen aınalysqanyna on jyldyń júzi bolypty. 2012 jyly sharýa qojalyǵyn quryp, bastapqyda jerdi 2 jylǵa jalǵa alyp jumys istegen. Qazir on jylǵa alyp otyr. Kókónis ósi­rýshi kelinshektiń óz kásibine berilgendigin ańǵarǵan Muhtar Abraruly: «Siz jerdi 50 paıyz jeńildikpen, 10 jylǵa keıinge qaldyryp tóleý arqyly satyp alar ma edińiz?» – degen saýal tastady. A.Ámirova oılanbastan nege almasqa dep jaýap qatty. О́tken jyly kókónis ósirgeni úshin 500 myń teńge sýbsıdııaǵa qol jetkizipti. Alık Pak basqaratyn «Alık» sharýa qojalyǵy Bestamaq aýyl­dyq okrýgi aýmaǵynda 2000 jyldan beri jumys isteıdi. 50 gektar sýarmaly jeri bar. Onyń 20 gektaryna qyzanaq, qııar, qyryqqabat, qyzylsha ósiredi, 30 gektaryna mal azyqtyq daqyl ósiredi. О́tken jyly «Jumyspen qamtýdyń jol kartasy-2020» baǵdarlamasy boıynsha 2,5 mıllıon teńge nesıe alyp, kásipkerligin keńeıtken. Qazir qaramaǵynda 8 adam eńbek etedi. A.Pak ónim ótkizýden eshqandaı problema joq ekenin, osy kásippen 30 jyldan beri aınalysyp kele jatqa­nyn aıtady. Partııa Tóraǵasynyń birinshi orynbasarynyń kelesi aıaldaǵan nysany «Molochnye ıstorıı» JShS-niń et kombınaty boldy. Muhtar Abraruly munda et kombınatynyń jumys úde­risimen egjeı-tegjeıli tanys­ty. Kásiporyndy tanystyrǵan kombınattyń bas tehnology Igor Reshetnıkov munda táýligine 15 iri qara soıylyp, jylyna 7,2 myń tonna et óńdeletinin jetkizdi. Munda mal halal tehnologııasy boıynsha qolmen baýyzdalady. Jobanyń jalpy quny 1984,0 mıllıon teńge turady. Sonyń 140,0 mıllıon teńgesi «Bıznestiń jol kartasy-2020» baǵdarlamasy bo­ıynsha bólingen. Oǵan kanalızasııa, elektr jelisi, sý jáne gaz qubyry tartylǵan. Et kombınaty ÚIIDB aıasynda salyndy. Kombınatta Germanııa fırmasynyń qondyr­ǵysy ornatylǵan. Et kombınaty mal bordaqylaý alańymen birge, biryńǵaı tehnologııalyq jeli quraıdy. Atap óterligi, óndiris qaldyqsyz jumys isteıdi, ıaǵnı soıylǵan maldan eshteńe qal­maıdy. Qysqasy, sıraǵy men tuıa­ǵyna deıin óńdelip, qajetke jaratylady. Munda 97 adam eńbek etedi. Qazir kásiporyn 50 paıyz qýatynda jumys istep tur. Bir-eki jylda tolyq qýatyna shyǵýdyń joba-josparlary bar eken. «Nur Otan» partııasy Tór­aǵasynyń birinshi orynbasary Muh­tar Qul-Muhammed pen oblys ákimi Berdibek Saparbaev «AkTep» JShS-niń mal bordaqylaý ala­ńynda boldy. Mal bordaqylaý kesheni 10 myń basqa eseptelgen. Qazir 4,5 myń bas bordaqylaýǵa qoıylypty. Mal azyǵyn daıyndaý úshin «Qazagroqarjy» AQ arqyly 127,7 mıllıon teńgege mal azyǵyn daıyndaý tehnıkasy alyndy, dep málimdedi «AkTep» JShS-niń keńesshisi Nurlan Saǵynalın. Tústen keıin partııa Tór­aǵasynyń birinshi orynbasary men óńir basshysy Kirpishti kentinde jaqynda paıdalanýǵa beriletin orta mektepke atbasyn burdy. Munda 160 oryndyq №18 orta mektep bar, alaıda, úsh aýysymmen oqytady. Mine, osy máseleni sheshý úshin Ulttyq qordan 320 oryndyq orta mektep qurylysyna 527 mıllıon teńge qarjy bólin­gen. Bul mektep Elbasynyń «Nur­ly Jol» baǵdarlamasy boıynsha salynýda. Qazir qurylys-montaj jumystarynyń 80 paıy­zy júzege asyrylǵan. Bul týraly osy mektepti salyp jatqan «Elıtstroı» JShS dırektory Iýsýf О́mirov habardar etti. О́ńirdegi jumys saparynyń sońynda «Nur Otan» partııasy Tóraǵasynyń birinshi orynbasary Aqtóbe rels arqalyqtary za­ýy­tynyń jumysymen tanys­ty. Zaýyt dırektory Andreı Kýzmın kásiporynnyń búgini men bolashaǵy týraly áńgimeledi. Ol kásiporynnyń ótken jyly paıdalanýǵa berilgenin, jylyna 430 myń tonnadan astam ónim shyǵaratyn zaýyttyń qazaq temirjoly tarıhyndaǵy eń iri jobalardyń biri bolyp sanalatynyn jetkizdi. – Jylyna 430 tonna ónim óndiredi, onyń 200 myń tonnaǵa jýyǵy temirjol relsi, qalǵan 230 myń tonnasy – bir qalypta quıylǵan prokat. Zaýyt tolyq qýatyna shyqqanda munda 700-den astam adam jumys isteıtin bolady. Jobanyń quny – 82,7 mıllıard teńge, – dedi ol sóz arasynda. Bul zaýytta ınnovasııalyq termotózimdi, joǵary sapaly relstiń uzyndyǵy 120 metr etip quıylady. О́nim joǵary jyldamdyqpen jáne qozǵalysy kóp jelilerge qoldanylatyn bo­lady. Relstiń uzyn bolýy mundaǵy dánekerleý arqyly jal­ǵaý jumystaryn azaıtady ári qaýipsizdikti kúsheıtedi. Zaýyt úsh aýysymda úzilissiz jumys isteıtin bolady. Taǵy bir ereksheligi, zaýyt shyǵarǵan ónim jyljymaly quramnyń jyldamdyqty arttyrýyna yqpal etedi. Mundaǵy qural-jabdyqtardyń barlyǵy Italııadan jetkizilgen. Indýstrııalandyrý kartasy baǵdarlamasyna memleket qoldaý kórsetti. Iаǵnı, gaz, sý jáne kanalızasııa qubyrlaryn tartý, zaýyttyń temirjol arqyly ótetin avtojoly, 22 shaqyrym elektr jelisi osy baǵdarlama aıasynda júrgizilgen. Munyń bárine memleketten 4,6 mıllıard teńge jumsalypty. Zaýyt «Qazaqstan temir jo­ly» Ulttyq kompanııasy» AQ-tyń barlyq qajettilikterin qamtamasyz etedi. О́zbekstan, Túrikmenstan, Ázerbaıjan sekildi basqa da elderdiń temirjol kompanııalary suranysyn óteıtin bolady. Qazir «Qazaqstan temir joly» Ulttyq kompanııasy» AQ-pen on jylǵa 1,0 mıllıon tonna ónim jetkizý jaıynda kelisimshart jasalǵan. Iаǵnı, zaýyt jyl saıyn aksıonerlik qoǵamdy 100,0 myń tonna ónimmen qamtamasyz etip otyrmaq. Kásiporynda jylyna 100 mıllıard teńgeniń ónimin shyǵarý kózdelýde. – Bizdiń joba ekologııalyq turǵydan meılinshe taza. Bizdiń óndiristik alańdarymyzdan esh­qandaı maıly shaıyndylar jer ústine jáne kanalızasııa­ǵa aqpaıdy. Barlyq óndiristik qaldyqtar qurǵatylyp jınalady. Onyń da ekologııalyq zııany joq, – deıdi A.Kýzmın. Kásiporyn basshysynyń má­limdeýinshe, bıyl 21,8 mıllıard teńgeniń 100,0 myń tonna rels ónimderin shyǵarý kózdelýde. Son­daı-aq, qýaty 40 MVt gaz-porshendi elektr stansa 251,4 mıllıon KVt elektr qýatyn ón­diredi dep kútilýde. Satybaldy SÁÝIRBAI, «Egemen Qazaqstan» Aqtóbe oblysy