Qaraǵandy oblysynda bıyl tolyq sheshiledi
Qaraǵandy óńirinde áleýmettik mańyzǵa ıe nysandardyń qurylysy sapaly júrgizilýde, ári belgilengen merzimderde aıaqtalyp júrgeni de ras. Dese de, bul oraıda týyndap jatqan máseleler de joq emes. Jýyrda oblys ákiminiń birinshi orynbasary Asylbek Dúısebaev aýdan-qala basshylary men memlekettik qurylymdar jetekshileriniń qatysýymen ótkizgen selektorlyq jıynda osy jaıttardy talqylady.
Qaraǵandy oblystyq qurylys basqarmasy bıylǵy jyly áleýmettik mańyzdaǵy 36 nysannyń qurylysyna tapsyrys bergen edi. Osy maqsatqa respýblıkalyq bıýdjetten 5,2 mıllıard teńge, QR Ulttyq qorynan 2,7 mıllıard teńge jáne oblystyq bıýdjetten 2,4 mıllıard teńge bólingen.
«Nurly Jol» baǵdarlamasy boıynsha jalpy somasy 3,82 mıllıard teńgege eki mektep salynyp jatyr. Onyń biri Sátbaev qalasyndaǵy 600 oryndyq mektep bolsa, ekinshisi oblys ortalyǵynda turǵyzylyp jatqan 1200 oryndyq bilim oshaǵy. Sonymen qatar, Qaraǵandy qalasynda 320 búldirshinge arnalǵan balabaqsha salynýda. Bul qurylystardyń úsheýi de aıaqtalýǵa jaqyn: Qaraǵandydaǵy mektep pen balabaqsha shilde aıynda, Sátbaevtaǵy mektep tamyz aıynda paıdalanýǵa berilýi tıis.
Maýsym aıynyń basynda oblys ortalyǵyndaǵy kózi nashar kóretin balalarǵa arnalǵan 250 oryndyq mektep-ınternattyń qurylysyn aıaqtaýǵa ótkizilgen konkýrstyń nátıjesi jarııalanyp, jalpy quny 1,5 mıllıard teńge turatyn qurylysty júrgizýshi bolatyn tarappen kelisimshart jasalady. Bul nysannyń qurylysy kelesi jylǵa deıin jalǵasady. Bıyl onyń qurylysyna Ulttyq qordan 600 mıllıon teńge qarajat bólingen. Bilim berý salasyn damytý baǵdarlamasy boıynsha bólingen 316 mıllıon teńgege oblys aýmaǵynda ótken jyldardan beri bitpeı kele jatqan qurylystardy aıaqtaý josparlanyp otyr. Olar: Jańaarqa aýdanyndaǵy 150 oryndyq mektep, Abaı aýdanyndaǵy 320 oryndyq mektep, Jezqazǵan qalasyndaǵy 320 oryndyq balabaqsha jáne Qaraǵandydaǵy tirek-qımyl júıesi zaqymdanǵan balalarǵa arnalǵan mektep-ınternatqa janama ǵımarattyń qurylysy.
Eki mekteptiń qurylysy osy maýsym aıynda aıaqtalyp, balabaqsha da qyrkúıek aıyna deıin paıdalanýǵa berilýi tıis.
– Aldaǵy jyly oblysta mektepke muqtajdyq máselesi tolyǵymen joıylady, – deıdi Qaraǵandy oblysy ákiminiń birinshi orynbasary Asylbek Dúısebaev. – Muny tarıhı jetistik deýge de bolady. Kózi nashar kóretin balalarǵa arnalǵan mektep-ınternat paıdalanýǵa berilgennen keıin bul baǵyttaǵy jobalar tolyǵymen júzege asty dep esepteımiz.
Asylbek Jeksenbaıuly atap ótkendeı, Qaraǵandy oblysy aýmaǵynda qazir avarııalyq jaǵdaıda turǵan orta bilim mekemesi joq. Bir kezde aıtarlyqtaı problema bolǵan bir mektepte úsh aýysymmen oqytý oqıǵalary da kelmeske ketken. Bıýdjetten qyrýar qarajat bólinip, jyl saıyn jańa mektepter salyndy. Jańa mektepterdiń árqaısysynyń qurylysyna bıýdjetten shamamen 1,2 mıllıard teńgeden bólinip keldi. Endigi ýaqytta qarajat mektepterdi materıaldyq-tehnıkalyq qamtamasyz etýge, aǵymdaǵy jóndeý jumystaryna bólinetin bolady.
Oblystyń aýdan-qalalarynda balabaqsha muqtajdyǵy da kóp azaıdy. Qazirgi jospar boıynsha, Temirtaý men Jezqazǵan qalalarynda taǵy bir balabaqshadan salý qajet. Eń úlken suranys oblys ortalyǵynda: Qaraǵandy halqynyń qajetin óteý úshin taǵy da 25 shaqty balabaqsha salý kerek.
A.Dúısebaev Qaraǵandy qalasynyń ákimdigine qazirgi ekonomıkalyq jaǵdaıdy da eskere otyryp, balabaqshalardy memlekettik-jekemenshik áriptestik esebinen, ıaǵnı ortaq iske kásipkerlerdi tartý jolymen salý týraly tapsyrma berdi. Barlyq kommýnıkasııa jelileri tartylǵan osy maqsattaǵy on jer telimi qazirdiń ózinde daıyn. Endi tek áleýmettik jobalardy qoldaı alatyn áleýetti áriptester tabý qajet.
Aýyldyq eldi mekenderde byltyr bastalǵan 27 otbasylyq dárigerlik ambýlatorııalardyń qurylysyn aıaqtaýǵa «Bıznestiń jol kartasy-2020» baǵdarlamasy boıynsha bıýdjetten 1 mıllıard 814 mıllıon teńge qarajat bólingen. Sonyń ishinde 16 nysan respýblıkalyq, qalǵan 11-i oblystyq bıýdjetterden qarjylandyrylady. El qazynasynan qarjy bólingen 16 nysannan Buqar jyraý, Nura jáne Abaı aýdandaryndaǵy úsh nysannyń qurylysy aıaqtalyp, paıdalanýǵa berilip te qoıdy. Qalǵan 13 ambýlatorııa 85 paıyzǵa daıyn, qajetti tehnologııalyq qural-jabdyqtaryna tapsyrys berilip qoıǵan.
Respýblıkalyq bıýdjet qarajatyna salynyp jatqan ambýlatorııalar osy maýsym aıynyń sońyna deıin túgeldeı iske qosylýy tıis. Al jergilikti bıýdjet esebinen salynyp jatqan 11 ambýlatorııaǵa byltyr qarajat jetkilikti kólemde bólinbegendikten, olardyń qurylysy aǵymdaǵy jyldyń tamyz aıynda aıaqtalady. Degenmen, qurylys basqarmasynyń ókilderi málimdegendeı, merdiger uıymdar bul nysandardyń kóbi paıdalanýǵa tamyz aıynan buryn beriledi dep sendirip otyr.
Asylbek Dúısebaev Qaraǵandyda 2013 jyldyń sońynan beri salynyp jatqan oblystyq kóp salaly balalar aýrýhanasynyń qurylysyna da kóńil aýdardy. 200 oryndyq jańa aýrýhananyń qurylysyna respýblıkalyq jáne oblystyq bıýdjetterden 5,195 mıllıard teńge bólingen. Bıyl sol qarajat tolyq kólemde berildi. Qurylys-montajdaý jumystary qalypty júrgizilýde, degenmen, sáýir aıynda el bıýdjetinen bólingen qarajattyń 400 mıllıon teńgesi ýaqtyly ıgerilmegen. Májilis barysynda Qurylys basqarmasynyń ókili málimdegendeı, osy jaǵdaıǵa oraı, merdiger uıymǵa ıgerilmegen qarjynyń 0,1 paıyzy kóleminde aıyppul salynǵan (kelisimshartqa sáıkes). Bul soma bes kún ishinde tólenbeıtin bolsa, Qurylys basqarmasy ony sot tártibimen óndirip alady. Tapsyrysty oryndaýshylar bolsa, qarjy ıgerilmeýiniń bir sebebi retinde dollar baǵamynyń artýyn kóldeneń tartty. Jabdyqtardyń kóbi shetelden satyp alynatyndyqtan, olardyń qymbattaǵan baǵasy jalpy jobanyń da qymbattaýyna soqtyratyn bolyp, qurylys jumystary aıaqtalýǵa jaqyn qalǵanda jabdyq alýdy azaıtýǵa týra kelgen.
Asylbek Dúısebaev bul rette syltaý izdeý artyq ekenin eskertti. Joba qymbattaıdy degen sóz bolmaýy kerek. Jabdyqtarǵa kerek qarajat 2008 jyldyń ózinde bekitilgen. Medısınalyq tehnologııalar jedel damyp keledi. Iаǵnı, ótken segiz jyl ishinde arzandamasa qymbattaǵan joq. Sondyqtan, dollar baǵamy ósti dep syltaýratý bul jerde jónsiz bolady. Qalaı bolǵanda da, aıtqan sózde turý kerek: aýrýhana qurylysy bıylǵy jeltoqsan aıynda aıaqtalýy tıis. О́ńir basshysynyń birinshi orynbasary oblystyń Densaýlyq saqtaý basqarmasyna jańa balalar aýrýhanasyna alynatyn qural-jabdyqtardyń sapaly, álemdik standarttarǵa saı bolýyna qatań qadaǵalaý jasaýdy tapsyrdy.
О́ńirde áleýmettik mańyzdaǵy nysandardyń jetkilikti bolýyna aıryqsha kóńil bólinip otyrǵany qýantady. Ásirese, el erteńi sanalatyn óskeleń urpaqqa kerek jaǵdaıdyń jasalýy asa quptarlyq is. Jaqsy bastamalar barlyq jerde bar, biraq bastysy – sol bastamalardyń durys júzege asyrylyp, el ıgiligine jaraýy. Qaraǵandy oblysynyń basshylyǵynan osyndaı berik ustanymdy kórip otyrmyz.
Qaırat ÁBILDINOV,
«Egemen Qazaqstan»
QARAǴANDY
Qaraǵandy oblysynda bıyl tolyq sheshiledi
Qaraǵandy óńirinde áleýmettik mańyzǵa ıe nysandardyń qurylysy sapaly júrgizilýde, ári belgilengen merzimderde aıaqtalyp júrgeni de ras. Dese de, bul oraıda týyndap jatqan máseleler de joq emes. Jýyrda oblys ákiminiń birinshi orynbasary Asylbek Dúısebaev aýdan-qala basshylary men memlekettik qurylymdar jetekshileriniń qatysýymen ótkizgen selektorlyq jıynda osy jaıttardy talqylady.
Qaraǵandy oblystyq qurylys basqarmasy bıylǵy jyly áleýmettik mańyzdaǵy 36 nysannyń qurylysyna tapsyrys bergen edi. Osy maqsatqa respýblıkalyq bıýdjetten 5,2 mıllıard teńge, QR Ulttyq qorynan 2,7 mıllıard teńge jáne oblystyq bıýdjetten 2,4 mıllıard teńge bólingen.
«Nurly Jol» baǵdarlamasy boıynsha jalpy somasy 3,82 mıllıard teńgege eki mektep salynyp jatyr. Onyń biri Sátbaev qalasyndaǵy 600 oryndyq mektep bolsa, ekinshisi oblys ortalyǵynda turǵyzylyp jatqan 1200 oryndyq bilim oshaǵy. Sonymen qatar, Qaraǵandy qalasynda 320 búldirshinge arnalǵan balabaqsha salynýda. Bul qurylystardyń úsheýi de aıaqtalýǵa jaqyn: Qaraǵandydaǵy mektep pen balabaqsha shilde aıynda, Sátbaevtaǵy mektep tamyz aıynda paıdalanýǵa berilýi tıis.
Maýsym aıynyń basynda oblys ortalyǵyndaǵy kózi nashar kóretin balalarǵa arnalǵan 250 oryndyq mektep-ınternattyń qurylysyn aıaqtaýǵa ótkizilgen konkýrstyń nátıjesi jarııalanyp, jalpy quny 1,5 mıllıard teńge turatyn qurylysty júrgizýshi bolatyn tarappen kelisimshart jasalady. Bul nysannyń qurylysy kelesi jylǵa deıin jalǵasady. Bıyl onyń qurylysyna Ulttyq qordan 600 mıllıon teńge qarajat bólingen. Bilim berý salasyn damytý baǵdarlamasy boıynsha bólingen 316 mıllıon teńgege oblys aýmaǵynda ótken jyldardan beri bitpeı kele jatqan qurylystardy aıaqtaý josparlanyp otyr. Olar: Jańaarqa aýdanyndaǵy 150 oryndyq mektep, Abaı aýdanyndaǵy 320 oryndyq mektep, Jezqazǵan qalasyndaǵy 320 oryndyq balabaqsha jáne Qaraǵandydaǵy tirek-qımyl júıesi zaqymdanǵan balalarǵa arnalǵan mektep-ınternatqa janama ǵımarattyń qurylysy.
Eki mekteptiń qurylysy osy maýsym aıynda aıaqtalyp, balabaqsha da qyrkúıek aıyna deıin paıdalanýǵa berilýi tıis.
– Aldaǵy jyly oblysta mektepke muqtajdyq máselesi tolyǵymen joıylady, – deıdi Qaraǵandy oblysy ákiminiń birinshi orynbasary Asylbek Dúısebaev. – Muny tarıhı jetistik deýge de bolady. Kózi nashar kóretin balalarǵa arnalǵan mektep-ınternat paıdalanýǵa berilgennen keıin bul baǵyttaǵy jobalar tolyǵymen júzege asty dep esepteımiz.
Asylbek Jeksenbaıuly atap ótkendeı, Qaraǵandy oblysy aýmaǵynda qazir avarııalyq jaǵdaıda turǵan orta bilim mekemesi joq. Bir kezde aıtarlyqtaı problema bolǵan bir mektepte úsh aýysymmen oqytý oqıǵalary da kelmeske ketken. Bıýdjetten qyrýar qarajat bólinip, jyl saıyn jańa mektepter salyndy. Jańa mektepterdiń árqaısysynyń qurylysyna bıýdjetten shamamen 1,2 mıllıard teńgeden bólinip keldi. Endigi ýaqytta qarajat mektepterdi materıaldyq-tehnıkalyq qamtamasyz etýge, aǵymdaǵy jóndeý jumystaryna bólinetin bolady.
Oblystyń aýdan-qalalarynda balabaqsha muqtajdyǵy da kóp azaıdy. Qazirgi jospar boıynsha, Temirtaý men Jezqazǵan qalalarynda taǵy bir balabaqshadan salý qajet. Eń úlken suranys oblys ortalyǵynda: Qaraǵandy halqynyń qajetin óteý úshin taǵy da 25 shaqty balabaqsha salý kerek.
A.Dúısebaev Qaraǵandy qalasynyń ákimdigine qazirgi ekonomıkalyq jaǵdaıdy da eskere otyryp, balabaqshalardy memlekettik-jekemenshik áriptestik esebinen, ıaǵnı ortaq iske kásipkerlerdi tartý jolymen salý týraly tapsyrma berdi. Barlyq kommýnıkasııa jelileri tartylǵan osy maqsattaǵy on jer telimi qazirdiń ózinde daıyn. Endi tek áleýmettik jobalardy qoldaı alatyn áleýetti áriptester tabý qajet.
Aýyldyq eldi mekenderde byltyr bastalǵan 27 otbasylyq dárigerlik ambýlatorııalardyń qurylysyn aıaqtaýǵa «Bıznestiń jol kartasy-2020» baǵdarlamasy boıynsha bıýdjetten 1 mıllıard 814 mıllıon teńge qarajat bólingen. Sonyń ishinde 16 nysan respýblıkalyq, qalǵan 11-i oblystyq bıýdjetterden qarjylandyrylady. El qazynasynan qarjy bólingen 16 nysannan Buqar jyraý, Nura jáne Abaı aýdandaryndaǵy úsh nysannyń qurylysy aıaqtalyp, paıdalanýǵa berilip te qoıdy. Qalǵan 13 ambýlatorııa 85 paıyzǵa daıyn, qajetti tehnologııalyq qural-jabdyqtaryna tapsyrys berilip qoıǵan.
Respýblıkalyq bıýdjet qarajatyna salynyp jatqan ambýlatorııalar osy maýsym aıynyń sońyna deıin túgeldeı iske qosylýy tıis. Al jergilikti bıýdjet esebinen salynyp jatqan 11 ambýlatorııaǵa byltyr qarajat jetkilikti kólemde bólinbegendikten, olardyń qurylysy aǵymdaǵy jyldyń tamyz aıynda aıaqtalady. Degenmen, qurylys basqarmasynyń ókilderi málimdegendeı, merdiger uıymdar bul nysandardyń kóbi paıdalanýǵa tamyz aıynan buryn beriledi dep sendirip otyr.
Asylbek Dúısebaev Qaraǵandyda 2013 jyldyń sońynan beri salynyp jatqan oblystyq kóp salaly balalar aýrýhanasynyń qurylysyna da kóńil aýdardy. 200 oryndyq jańa aýrýhananyń qurylysyna respýblıkalyq jáne oblystyq bıýdjetterden 5,195 mıllıard teńge bólingen. Bıyl sol qarajat tolyq kólemde berildi. Qurylys-montajdaý jumystary qalypty júrgizilýde, degenmen, sáýir aıynda el bıýdjetinen bólingen qarajattyń 400 mıllıon teńgesi ýaqtyly ıgerilmegen. Májilis barysynda Qurylys basqarmasynyń ókili málimdegendeı, osy jaǵdaıǵa oraı, merdiger uıymǵa ıgerilmegen qarjynyń 0,1 paıyzy kóleminde aıyppul salynǵan (kelisimshartqa sáıkes). Bul soma bes kún ishinde tólenbeıtin bolsa, Qurylys basqarmasy ony sot tártibimen óndirip alady. Tapsyrysty oryndaýshylar bolsa, qarjy ıgerilmeýiniń bir sebebi retinde dollar baǵamynyń artýyn kóldeneń tartty. Jabdyqtardyń kóbi shetelden satyp alynatyndyqtan, olardyń qymbattaǵan baǵasy jalpy jobanyń da qymbattaýyna soqtyratyn bolyp, qurylys jumystary aıaqtalýǵa jaqyn qalǵanda jabdyq alýdy azaıtýǵa týra kelgen.
Asylbek Dúısebaev bul rette syltaý izdeý artyq ekenin eskertti. Joba qymbattaıdy degen sóz bolmaýy kerek. Jabdyqtarǵa kerek qarajat 2008 jyldyń ózinde bekitilgen. Medısınalyq tehnologııalar jedel damyp keledi. Iаǵnı, ótken segiz jyl ishinde arzandamasa qymbattaǵan joq. Sondyqtan, dollar baǵamy ósti dep syltaýratý bul jerde jónsiz bolady. Qalaı bolǵanda da, aıtqan sózde turý kerek: aýrýhana qurylysy bıylǵy jeltoqsan aıynda aıaqtalýy tıis. О́ńir basshysynyń birinshi orynbasary oblystyń Densaýlyq saqtaý basqarmasyna jańa balalar aýrýhanasyna alynatyn qural-jabdyqtardyń sapaly, álemdik standarttarǵa saı bolýyna qatań qadaǵalaý jasaýdy tapsyrdy.
О́ńirde áleýmettik mańyzdaǵy nysandardyń jetkilikti bolýyna aıryqsha kóńil bólinip otyrǵany qýantady. Ásirese, el erteńi sanalatyn óskeleń urpaqqa kerek jaǵdaıdyń jasalýy asa quptarlyq is. Jaqsy bastamalar barlyq jerde bar, biraq bastysy – sol bastamalardyń durys júzege asyrylyp, el ıgiligine jaraýy. Qaraǵandy oblysynyń basshylyǵynan osyndaı berik ustanymdy kórip otyrmyz.
Qaırat ÁBILDINOV,
«Egemen Qazaqstan»
QARAǴANDY
Sońǵy jańalyqtar
Almatyda jetkizý qyzmetterine talap kúsheıedi
Qoǵam • Búgin, 23:48
Qaraǵandydaǵy taý-ken kásipornyna 4 mln teńge aıyppul salyndy
Aımaqtar • Keshe
Aram aqshaǵa qunyqqan alaıaq alty jylǵa sottaldy
Qoǵam • Keshe
Elimizdiń úsh óńirinde aýa raıyna baılanysty joldar jabyldy
Aýa raıy • Keshe
Jańa Konstıtýsııa jáne ult saýlyǵy: sarapshy kózqarasy
Ata zań • Keshe
Bilim sapasyn arttyrýdyń jańa múmkindigi
Bilim • Keshe
Erteń Astanada birinshi aýysym oqýshylary qashyqtan oqıdy
Aýa raıy • Keshe
Astanada demalys kúnderi aýyl sharýashylyǵy jármeńkesi ótedi
Elorda • Keshe
Aldaǵy kúnderi el aýmaǵynda aıaz kúsheıedi
Aýa raıy • Keshe
