Organıkalyq ónimderdiń ózekti máseleleri

Organıkalyq aýyl sharýashylyǵy ónimin tabıǵı ekologııalyq taza ónim ǵana dep uǵatyndar qatelesedi. Ol jóninde S.Seıfýllın atyndaǵy Qazaq agrotehnıkalyq ýnıversıtetinde ótken «Organıkalyq aýyl sharýashylyǵynyń búgini men bolashaǵy» atty halyqaralyq ǵylymı-tájirıbelik konferensııada Aýyl sharýashylyǵy vıse-mınıstri Gúlmıra Isaeva aıtty. Kúni keshe atalǵan oqý ornyn­da ótken ǵylymı-tájirıbelik kon­fe­rensııa ómirimizge jańa uǵym­dar alyp kelip, kúndelikti tuty­na­tyn azyq-túlik ónimderiniń jańa stan­darttaryn alǵa shyǵar­dy. Konfe­rensııanyń ashylý sal­tana­tynda sóz alǵan agrotehnı­kalyq ýnıversıtettiń basqarma tór­­aǵasy Aqylbek Kúrishbaev ár istiń jaqsy aıaqtalýy qalaı basta­lýy­na baılanysty ekenin aıta ke­lip, organıkalyq aýyl sharýashy­ly­ǵyna qatysty halyqaralyq ǵylymı-tájirıbelik konferensııa Qazaqstanda birinshi ret ótkizi­lip otyrǵanyna nazar aýdartty. Sóıtip, konferensııaǵa alys-jaqyn birqatar elderdiń elshileri men atalǵan salaǵa jetik mamandanǵan, halyqaralyq deńgeıde eńbekteri elenip júrgen sheteldik jáne otandyq ǵalymdar qatysyp otyrǵanyn jetkizdi. Qazirgi tańda elimizdegi jetekshi oqý oryndarynyń ǵalymdary organıkalyq aýyl sharýashylyǵy boıynsha birqatar jobalardy qolǵa alyp, oǵan sheteldik ǵalymdardy da qatystyryp jatqanyn aıtty. Oǵan qosa alda atqarylatyn aýqymdy jumystar jóninde áńgimeledi. «Qazaqstanda halyqaralyq erejeler boıynsha 300 myń gektarǵa jýyq jer sertıfıkattalǵan, onnan astam qazaqstandyq fırmalar ózderiniń ekolo­gııalyq taza ónimderin eks­port­qa shyǵaryp júr. Olar negi­zi­nen dándi daqyldar. Elimizde orga­nı­kalyq naryqtyń tolyqqandy damýy úshin, aldaǵy ýaqytta Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń janynan ulttyq ınspeksııalyq jáne sertıfıkasııalyq organdar qurý qajet. Bularmen birge, res­pýb­lıkanyń organıkalyq aýyl sharýa­shylyǵy jaǵdaıyndaǵy topyraq-klımattyq aımaqtaryna arnalǵan aýylsharýashylyq ónim­derin óndirý men olardy qaıta óńdeý jáne saqtaýdyń jańa addı­tıv­ti tehnologııalaryn engizý jumys­tary bar. Sondaı-aq, olardy jetil­dirý boıynsha ǵylymı-zertteý jumystaryn júrgizý mindetteri tur», dedi basqarma tóraǵasy. О́tken jyly elimizde «Orga­nı­kalyq ónimderdi óndirý» týraly zań qabyldanǵanyn alǵa tartqan Aýyl sharýashylyǵy vıse-mınıstri, bul ónimniń alys-jaqyn shetelderde naryǵy keń, bolashaǵy zor ekenine toqtaldy. «Bizdiń keıbir fermerler men túrli sharýa qojalyqtarynyń jetekshileri organıkalyq ónimdi tabıǵı ekologııalyq taza ónim dep túsinedi. Negizinde bul durys emes, organıkalyq ónim tabıǵı taza bolýmen qatar, tıisti tyńaıtqyshtar paıdalanylǵan jáne ozyq tehnologııalar arqyly óndirilgen ónim. Biz sharýalarymyz ben jer óńdeıtin dıhandarymyzǵa jáne olardyń ónimin eksportqa shyǵaratyn fırmalarǵa osy máselelerdi, ıaǵnı organıkalyq ónimdi jetildirip jınaýdyń belgili bir talaptary bar ekenin durys uǵyndyra bilýimiz lázim», dedi G.Isaeva. Úkimet ókilinen keıin sóz alǵan Qytaı Halyq Respýblıkasynyń elshisi Chjan Hanhýeı Uly Dala eli men Aspanasty eliniń kórshilik, dostyq qarym-qatynasymen qatar, ekonomıkalyq baılanysy jaqsy damyp kele jatqanyna toqtaldy. Ol Qazaq aýyl sharýashylyǵyna Qytaı ınvestorlarynyń qyzyǵýshylyǵy zor ekenin aıta kelip, olardyń sany da kóp ekenin bildirdi. «Sebebi, Qytaıda organıkalyq ónimderdiń naryǵy jyl saıyn ulǵaıyp keledi. О́ıtkeni, osy taza ónimderdi tutynýshylardyń sany sát saıyn artyp jatyr. Bizdiń elde organıkalyq aýyl sharýashylyǵy damyp jatyr degenimizben, Batys elderindegi osy salany myqtap qolǵa alǵan elderden úırenerimiz áli de kóp. Biz bir birimizden úırenip, bir birimizge kómektesip osy salanyń keń óristeýine jol ashýymyz kerek», dedi elshi. Is-sharada eldegi organıkalyq aýyl sharýashylyǵy ónimderiniń óndiris sektorynyń jan-jaqty problemalary men bolashaǵy talqylandy. Buǵan qosa, osy salany jaqsy damytyp otyrǵan eldermen tájirıbe almasý sharasy da aıtyldy. Organıkalyq ónimderdiń syrttaǵy naryǵymen tanysyp, otandyq organıkalyq ónimderdi oǵan jetkizý jumystaryna nazar aýdaryldy. Konferensııanyń ekinshi jartysynda «Organıkalyq ónimdi Azııa jáne Eýropa naryqtaryna jetkizý máseleleri men onyń kele­shegi» atty dóńgelek ústel ótti. Nurbaı ELMURATOV, «Egemen Qazaqstan»