Zańnan attaǵandar jazalanbaı qalmaıdy

Eger prokýratýra organdary mindetine saı qyzmet atqarmasa ne bolar edi degen oı keledi. О́ıtkeni, elimizde qazirgi kúni sybaılas jemqorlyq, adam óltirý, zorlyq-zombylyq, alaıaqtyq órship tur ǵoı. «Saqtansań – saqtaıdy» degen­deı, bul oraıda, adamǵa tón­gen bar­lyq keleńsizdikten zań­nyń saqtalýyn qadaǵalaý arqy­ly prokýra­týra organdary ǵana qara­paıym halyq­qa qorǵan bolyp turǵan sekildi. Sebebi, Kons­tı­týsııamyz boıynsha, aldymen adamnyń quqy jete qor­ǵalýy kerek. Osy oraıda, jasy­ratyn nesi bar, prokýrorlar eń­begin ashyq aıtqan jón. Oǵan myna tómendegi sandar naqty dálel. Máselen, áleýmettik-eko­nom­ıka­­l­yq salada prokýror­lar bıylǵy jartyjyldyq­ta ǵana 360 myń adamnyń quqyqtaryn qorǵaǵan, olardyń jartysy – balalar. Qadaǵalaý organdarynyń yqpal etýimen 40 myń jumysshy mer­zimi ótip ketken 4 mlrd. teńge jalaqy­laryn alǵan. 2,5 myń múge­dek jumysqa ornalas­tyrylyp, 154 múgedek memlekettik baspana alǵan. Buǵan qosa, Ulttyq qorǵa 12 mlrd. teńge qaıtarylyp, res­pýb­lıkalyq bıýdjet 45 mlrd. teńgege tolyq­tyrylǵan. Jalpy quny 14 mlrd. teńgeni quraıtyn zańsyz bólingen jer telimderi mem­leketke qaı­taryl­ǵan. Munyń bári keshe Bas prokýror Jaqyp Asanovtyń tór­aǵalyǵymen ót­ken keńeıtilgen alqa májilisinde aıtyldy. Jalpy, prokýratýra organ­dary azamattardyń, halyqtyń áleý­­met­tik álsiz toptarynyń jáne kásip­kerlerdiń buzylǵan quqyq­taryn qalpyna keltirýde, elimiz­degi zańdylyq pen quqyqtyq tár­tipti qamtamasyz etýde jáne áleýmettik-ekono­mıkalyq turaq­tylyqty qol­daýǵa baǵyttalǵan Memleket bas­­shysynyń tapsyr­malaryn oryndaýda aıtarlyqtaı qyzmet etip kele jatqany anyq. Munyń rastyǵyn aıqyn ańǵaryp otyr­myz. Máselen, pro­kýrorlar ar­a­las­qannan keıin ǵana ishki ister organdarynyń qyzmettik bólmelerinen jáne ýaqytsha ustaý abaqtylarynan 205 zań­syz ustalǵan azamat bos­tan­­dyq­qa shyǵaryldy. Tergeý­shi­ler qamaýǵa alǵylary kelgen 2 myń kúdikti der ýaqytynda bosa­tylyp úlgerildi. Prokýrorlardyń na­ra­zy­­­lyq­tary boıynsha 182 sot­­ta­l­­ǵan jeńil jaza aldy. Tutas­taı alǵan­da prokýrorlardyń basta­ma­l­ary boıynsha 698 sot aktileri túze­til­gen. Azamattardyń paıda­syna 1 mlrd. 700 mln. teńgeni quraı­­tyn sot sheshimderiniń oryn­dalýy­na qol jetkizilgen. Buǵan qosa, 14 myń azamattyń quqyqtary qalpyna keltirilip, osy zań buzý­shylyqtar boıynsha birneshe laýazym­dy sheneýnik jazalandy, sonyń ishinde 209 adam qylmystyq jaýap­­kershilikke tartyldy. Osylaısha, alqada jer qaty­nas­taryn retteý, eńbek daý­­laryn eskertý, úleskerler quqyq­taryn qorǵaý, teris pıǵyldy qury­lys­shylardyń qyzmetine baqy­laý­dy kúsheıtý máseleleri pro­kýror­lardyń erekshe nazaryn talap etetin neǵurlym ózekti pro­b­lemalar retinde belgilendi. Son­daı-aq, ekstremıstik kórinis­terdiń aldyn alýǵa, terrorızm qaýpin, olardyń qoǵam men mem­leketke tıgizetin teris áser­­lerin azaıtýǵa baǵyttalǵan júıe­li ju­mysty qamtamasyz etý júk­­teldi. Sóıtip, prokýrorlar odan ári de adam quqyn qorǵaýda jaı­laǵan zań­syzdyqtardy joıý úshin adal qyzmet etýge beldi bekem baı­la­ǵan­daryn bildirdi. Aleksandr TASBOLATOV, «Egemen Qazaqstan»