Jol jóndeýdiń jóni qalaı?

Aqtóbe qalasy – elimizdiń batys óńirindegi úlken aglomerasııalyq ortalyq bolady dep kútilýde. Alaıda, qanatyn keńge jaıǵan qalanyń kóshe joldary áli de órkenıetten qashyq jatyr. Oblys ortalyǵynda 537 kóshe bar, jalpy kóshe joldarynyń uzyndyǵy 647 shaqyrymdy quraıdy. Olar­dyń 266,4 shaqyrymyna, ıaǵnı, 42,9 paıyzyna ǵana asfalt tó­selgen. Sońǵy 3 jylda oblys ortalyǵyndaǵy joldarǵa kúrdeli jóndeý jumystaryn júrgizýge, qaıta salýǵa jáne qurylysyna 7,4 mıllıard teńge bólingen. Bul qarajatqa 81 nysan jóndelgen. Biraq jol sapasy syn kótermeıdi. Ras, qalanyń ortalyq kósheleri jyl saıyn jóndelip, meılinshe jaqsy ustalady. Degenmen, sha­hardyń shetkeri kóshelerindegi jaǵdaı buǵan kereǵar, oıqy-shoı­qy, shoqalaq bolyp keledi. Avtokólik ıeleri kóshe joldaryna kóńilderi tolmaıtynyn jasyrmaıdy. Bıyl Aqtóbe qalasyndaǵy kóshe joldaryn jóndeý úshin bıýdjetten 2 mıllıard teńgeden astam qarjy bólingen. Bul qarajatqa jalpy uzyndyǵy 9 shaqyrym bolatyn 6 kóshege kúrdeli jóndeý júrgiziledi. Sondaı-aq, 12 kóshege ortasha jóndeý jasalady. Bıyl aýla joldaryn jóndeýge de erekshe kóńil bólinip otyr. 120 kóp qabatty úıdi qamtıtyn 78 aýla joldary jóndeletin bolady. Aqtóbe qalasynyń ákimi Ilııas Ispanov qala kóshelerindegi jol jóndeý jumystarymen tanysyp, qurylys júrgizilip jatqan birneshe nysandy aralady. – Aqtóbedegi avtokólik jol­­­darynyń jalpy uzyndyǵy – 647 shaqyrym. Bul joldardyń teń jar­tysy jóndeýdi qajet etedi. Jóndelip jatqan jumystardyń sapasyn ár senbi, jeksenbi saıyn ba­qylaımyz, – deıdi shahar bas­shysy. Qazir 6 jolǵa kúrdeli jóndeý júrgizilip jatyr. Sondaı-aq, jalpy uzyndyǵy 20 shaqyrym bolatyn 12 kóshege de ortasha jón­deý jumystary júrgizilýde. Sonymen qatar, 14 kósheni ortasha jóndeý josparlanyp otyr. Respýblıkalyq bıýdjetten qarajat bólinse, jalpy uzyndyǵy 15 shaqyrym bolatyn qala kó­shelerin jóndeıtin bolamyz, deıdi ol. Onyń aıtýynsha, taǵy da 13 kósheniń jóndeý jumystary úshin jáne Qyzyljar aýylyna jol salý maqsatynda qosymsha qarajat máselesi qarastyrylyp jatqan kórinedi. Jol salǵan merdiger mekemeler joldyń sapasyna úsh jylǵa deıin kepildik beredi. Sońǵy jyldary salynǵan 9 joldyń sapasyzdyǵy anyqtaldy. Qazirdiń ózinde onyń 8-ine qaıta jóndeý jumystary júrgizildi. Ǵ.Jubanova kóshesine ortasha jóndeý júrgizip jatqan «Ros­kazdorservıs» JShS dırektory Aleksandr Týrbaıdyń aıtýynsha, shamamen bir aptanyń ishinde jol qurylysy aıaqtalady. Budan keıin atalǵan merdiger mekeme Ospanov kóshesindegi joldy jóndeýge kirisedi. Pasaev kóshesin jóndeýge jaýapty mekeme – «KTP» JShS. Seriktestik dırektorynyń orynbasary Vladımır Jıgýlevtiń aıtýynsha, atalǵan kósheniń jolyn jóndeý úshin 145 mıllıon teńge bólingen. Jóndeý jumystary shildeniń sońynda aıaqtalady. Buryn-sońdy jóndeý júr­gizilmegen joldardyń biri – 101-atqyshtar brıgadasy kó­­she­siniń Sáńkibaı batyr dańǵylynan aǵaıyndy Ju­banovtar kóshesine deıingi bóligi. Qazir bul kóshe keńeıtilýde. Eki jolaqty jol­dyń ornyna tórt jolaqty jol salynýda. Merdiger mekeme «JolAlǵaSıstems» JShS jóndeý jumystaryn qyrkúıek aıyna deıin aıaqtaýdy kózdeýde. Qaladaǵy aýlaishilik joldardy jóndeý maqsatynda bıýdjetten 418 mıllıon teńge bólindi. Bul qarjyǵa 78 aýla joly jón­deletin bolady. Aýla joldaryn jóndeýge 7 merdiger mekeme qatysýda. Bıyl kóktemde qala kósheleriniń joldary shuryq tesik bolyp, talaı avtokóliktiń jaramsyzdyqqa soq­­tyr­ǵanynan qala basshylary sabaq alǵan syńaıly. Kepildik merzimi bitpeı jatyp buzylǵan kóshe joldaryn salǵan merdiger mekemeler esebinen qaıta jón­deýge qol jetkizgen. Sonyń biri «KTP» JShS bir kósheni óz qarjysy eebinen jóndegen. Se­riktestik dırektorynyń orynbasary Vladımır Jıgýlev jol sapasyna Aqtaýdan jetkiziletin bıtýmnyń sapasyzdyǵy da áser etetinin aıtyp qaldy. Buryndary bıtýmdy Reseıden alyp kelgen eken. Bıyl sondaı-aq, kóshe joldarynan tóselgen qatty ja­mylǵynyń sapasyn tekserýge de baqylaý kúsheıtilgen kórinedi. Bir sózben aıtqanda, qala kóshe­leri joldaryn qalpyna keltirý jaq­sara túsedi dep kútilýde. Bú­gingi derekpen baǵamdasaq, qaladaǵy 537 kósheniń jylyna ortasha 20-25 kóshesi kúrdeli jáne ortasha jóndelgenniń ózinde máseleniń taıaý arada sheshimin tabýy neǵaıbyl, árıne. «Shamnyń jaryǵy túbine túspeıdi» degendeı, qalanyń jańadan boı kó­tergen shaǵyn aýdandaryn bylaı qoıǵanda, shahardyń orta­lyq kóshelerinen taıaq tastam jer­degi shetkeri kóshe joldaryn jóndeýdiń ózi erteńgi kúnniń en­shisinde qala bermek. Satybaldy SÁÝIRBAI, «Egemen Qazaqstan» Aqtóbe oblysy