Nemis reıhsfıýreriniń kúndeligi

Soǵys kezinen qalǵan ke­zek­ti qujat. Máskeý túbin­degi Podolsk áskerı arhı­vi­nen SS reıhsfıýreri Gen­rıh Gımmlerdiń jazǵan kún­de­likteri tabyldy. Tarıhı qu­­­jatta 1938, 1942 jáne 1945 jyl­dary atqarǵan jumystary ja­­zylǵan. Nemistiń Bild basylymy kúndelik ishinen birneshe úzin­dilerdi jarııalady. Onda negizinen Ekinshi dúnıejúzilik soǵys kezinde konslager tut­qyndaryn aıaýsyz jaza­laǵany týraly málimetter bar. Jazbada Býhenvald lage­rinde ózine massaj jasal­ǵanyn, artynsha 10 polıak tutqynyna ólim jazasyn bergeni aıtylǵan. Sonymen qatar, ol SS mamandaryna ıtterdi Osvensım tutqyndaryn talatý arqyly úıretý kerektigi týraly tapsyrma bergenin jazǵan. 1943 jyly jazǵan jazba­larynyń birinde Genrıh Gım­m­ler tańerteńgi ýaqytta So­bı­bor lagerindegi gaz kameralaryn arnaıy teksergenin, al qas qaraıǵannan keıin ofıserlermen birge keshki as ish­kenin áńgimeleıdi. Sondaı-aq, kúndelikterinde otbasymen, dos-jarandarymen, SS bas­shy­lyǵymen baılanysyn sıpattaǵan. Boljam boıynsha, kúnde­likter aldaǵy jyly tarıh­shylardyń pikirimen qosa jarııalanady. Aıta keteıik, Genrıh Gımmler – 1929-1945 jyldary SS reıhsfıýreri qyzmetin atqarǵan jáne gıtlerlik Germanııadaǵy eń laýazymdy tulǵalardyń biri boldy. 1945 jyldyń 23 mamyrynda kalıı sıanı ampýlasyn tistep, ózine qol jumsaǵan. Aıan ÁBDÝÁLI, «Egemen Qazaqstan»