Biz Elbasymen birgemiz

Elimizdiń jyl basynda kú­ter eń mańyzdy jańalyǵy – El­basynyń halyqqa Joldaýy. Sebebi, kez kelgen el bola­sha­ǵynyń jarqyn bolýyn arman­daıdy, atar tańǵa senimmen, úlken úmitpen qaraıdy. Qazirgi ýaqytta álemde túrli tehnogendik apattar, kataklızmalar oryn alyp jatqanda halyqtyń jarqyn bolashaqty, beıbit ómir­di ańsaýy zańdy qubylys. Mine, osyndaı kezeńde el bas­qarǵan basshynyń aýzynan shyq­qan árbir sózin jiti qadaǵalap, saraptan ótkizip otyrý daǵdyly ádetke aınalyp ketkendeı. Elbasy N.Á.Nazarbaevtyń «Bolashaqtyń irgesin birge qa­laımyz» dep atalatyn bıylǵy Joldaýy kóńildegi kúmándi seıiltkendeı, júrekke berik senim uıalatqandaı áser etti. Ásirese, memlekettik tilge qatysty «Biz memlekettik qyzmette, basqarý júıesinde ana tilimizge ótýimiz kerek», degen Elbasynyń sózin el tizginin ustap otyrǵandar shyn máninde oryndasa, bizdiń qoǵam armandap júrgen kún eles bolmaı, shyndyqqa aınalar edi. Tilderdi qoldaný men damytýdyń 2011-2020 jyldarǵa arnalǵan memlekettik baǵdar­lama­synyń negizgi maqsatynyń biri «Damyǵan til mádenıeti – zııaly ulttyń kúsh-qýaty» dep atalýy tegin emes. Memlekettik tildi damytyp, onyń kommýnıkatıvtik qyzmeti nyǵaıýda. Memlekettik tildiń qoldaný aıasyn keńeıtý, tirshilik qyz­meti­niń barlyq salasyna qolda­ný úshin eń aldymen memlekettik tildi oqytýdyń ádistemesin jetildirý qajet. Ol úshin balabaqsha-mektep-orta arnaýly oqý orny-joǵary oqý orny-jo­ǵary oqý ornynan keıingi bilim berý-bilim jetildirý oryn­da­ryn­daǵy memlekettik tildiń oqy­tylýyn júıelep túzip alý kerek, olardyń ózara sabaqtas­tyǵyn saqtaý kerek. Iаǵnı, memlekettik tildi oqytýdyń ınfra­qurylymyn damytý kezek kút­tir­meıtin másele. Sonan keıin memlekettik tildi oqytý úrdisin jandandyrý, memlekettik tildi oqytatyn úzdik oqytýshylar­dyń tájirıbelerin taratý, olar­ǵa arnaıy til portaldaryn ashý, t.b. jumystar úzdiksiz júrgi­zilip otyrsa, jaýyr bolǵan til máselesi bir arnaǵa túser edi dep oılaımyz. Elbasy N.Á.Nazarbaev óz Joldaýynda bilim salasyna ar­naıy toqtaldy. «Álem mem­le­ketteriniń reıtıngisi boıynsha 110 eldiń arasynda 50-shi oryn­ǵa ıe boldyq. Sóıtip, elimiz bilim berý salasy boıynsha 129 eldiń arasynda qýatty kósh­bas­taýshy elge aınaldy», dep erekshe atap ótti. Qazir ǵylym men bilim básekelestigi júrip jat­qan kezeń. Ǵylym men tehnı­kasy damyǵan el – aldyńǵy qatarly ozyq el. Qazir álemdi qazba baılyǵynyń kóptigimen tańdandyra almaısyń, ǵalym­dar­dyń ashqan ınnovasııalyq jańalyǵy sensasııa týdyratyn zaman. Sol sebepti, Elbasy jo­ǵary oqý oryndaryn ǵylymı-zertteý ınstıtýtyna aınal­dy­rý, ǵylymmen naqty aınalysý qajettigin eskertip ótti. 2020 jyly eki joǵary oqý ornynyń álemdik reıtıngiden oryn alý­yn tapsyrdy. Bul tapsyrmalar­dyń barlyǵy da bolashaǵy­myzdyń jarqyn bolýyna kepildik beredi. Elbasy N.Á.Nazarbaev den­saýlyq saqtaý salasy boıynsha atqarylyp jatqan oń ózgeris­ter­di de atap ketti. Sońǵy jyl­dary salynǵan 159 medısına ortalyqtarynyń halyqqa qyz­met etip jatqany, týý kórset­kishiniń 25%-ǵa artqany, ólim-jitimniń 11%-ǵa tómendegeni, tabıǵı ósimniń 11,7%-ǵa artqa­ny densaýlyq saqtaý isiniń jan­danǵanyn kórsetedi. 2015 jylǵa avıasııalyq ushýǵa arnal­ǵan túrli kópqyrly, aeromobıldi qurylǵylarmen jabdyqtalǵan 16 tikushaqtyń josparlanýy halyqtyń densaýlyǵyn saqtaý­ǵa úlken qoldaý bolary anyq. Osylaısha adamnyń ómir ja­synyń uzaqtyǵyn 70-ten 72-ge jetkizý, salamatty ómir súrý saltyn jetildirý medısına salasyndaǵy mańyzdy másele bolyp otyr. Qoryta kelgende, Ult Kósh­basshysy N.Á.Nazarbaevtyń «Bo­lashaqtyń irgesin birge qalaı­myz» Joldaýyn Túrksib aýdan­dyq «Qazaq tili qoǵamy» zor yqylaspen qoldaıdy, qýattaı­dy. Biz Elbasymen, halyqpen bo­lashaqqa birge baramyz! Q.QURYMBAEVA, Túrksib aýdandyq «Qazaq tili» qoǵamdyq birlestiginiń tóraıymy. Almaty.