Shejireli Shilikti

qundy qazynasymen qýantty Bıyl ala jazdaı Tarbaǵataı, Mańyraq jáne Saýyr taýlarynyń túıisken alqymynda jatqan Shilikti jazyǵynda arheologııalyq qazba jumystary júrgizildi. Shyǵys óńiriniń arheologııa salasyndaǵy ǵylymı-zertteý jumystaryn damytý jospary sheńberinde patsha obalary kóptep ornalasqan bul jazyqtaǵy eń iri qorǵandy qazý jumystary bıylǵy jyldyń mamyr aıynda bastaldy. Arheologtar men stýdentterdiń kúnge kúıip, jaýyn-shashynǵa sý bolyp júrip atqarǵan eńbegi nátıjesiz bolǵan joq. Jýyrda obada eki adamnyń jerlengeni belgili boldy. Sonymen birge sarkofagtan baǵaly zattar tabyldy. Bul bizdiń babalarymyzdyń zergerlik sheberligine taǵy da tánti etken altyn buıymdar edi. Oblys ákimi Danıal Ahmetov Zaısan aýdanyndaǵy jumys sapary aıasynda atalǵan qazba ju­mystarymen tanysty. №16 qor­ǵandaǵy qazba jumystarynyń nátı­jesin kórgennen keıin aımaq basshysy jaýapty tulǵalarǵa qorǵandy ústinen jaýyp turatyn jáne kóne jerleý ǵurpyn týrıs­terdiń kórýine múmkindik beretin kúmbez qurylysy jobasyn ázir­leýdi tapsyrdy. – Qorǵannan tabylǵan zattar óte erekshe. Bul buıymdar babalarymyzdyń zergerlik óner­di óte bıik dárejede meńger­genin kórsetedi. Sondyqtan óz áleýe­timizdi paıdalanyp, etnotýrızmdi damytý ınfraqurylymdaryn qolǵa alamyz. Dál osy ispetti qury­lym Berelde de turǵyzylýda, – dedi D.Ahmetov. Qazba jumystary shegine jetip qalǵan eskertkishtiń bıiktigi 8,5 metr, dıametri 88 metrdi quraıdy. Oba bizdiń zamanymyzǵa deıingi VII ǵasyrǵa tán. Arheologııalyq zertteý jumystarynyń nátıjesi boıynsha, topyraq úıindisi men shymmen qalanǵan qabattan tas úıindisi shyǵyp, onyń astynan aǵash bórenelermen qorǵalǵan tabytqa eki adam jerlengeni anyqtaldy. Tonalǵanyna qaramastan, obadan ata-babalarymyzdyń úzdik zergerlik sheberlikterin aı­ǵaqtaıtyn qundy buıymdar tabyl­dy. Ásirese, saq taıpalarynyń dástúrli janýarlar beınesinde jasalǵan altyn áshekeıleri men tary dánindeı kishkentaı altyn túıindikteri erekshe áserge bóleıdi. Kishkene túıindikterge usaq qulaqshalar japsyrylǵan. Altyn áshekeılerdi kıimge qadaǵan eken. Bul sol zamannyń ózinde-aq babalarymyzdyń ónerdi sheberlik deńgeıine kótergenin, zergerliktiń qupııasyna jetik bolǵanyn ári shaǵyn dánekerleý tehnıkasyn paıdalanǵanyn kórsetedi. Sarkofag-pavılon daıyn bol­ǵannan keıin, Shilikti aýyldyq okrýginde týrısterdi qabyl­daı­tyn ınfraqurylymdy damytý jumys­tary bastalmaq. Osy aıada taýdyń saı-salasyn qýalap keletin joldyń jaǵdaıy da túzelip qalýy múmkin. Dýman ANASh, «Egemen Qazaqstan» Shyǵys Qazaqstan oblysy, Zaısan aýdany