Búginde baspana – basty másele. Úıi joqtyń kúıi bolmaıtynyn babalarymyz atam zamanda aıtyp ketken. Daǵdarys eki ókpeden qysqan myna kezeńde baspana túgili bas qaıǵy ýaqyt kelip tur. Endi ne istemek kerek? Halqynyń qamsyz tirligi úshin memleket mundaıda bel sheship iske kiristi. Eldiń eńsesin tiktep, daǵdarystyń daýylyna, zamananyń jaýynyna urynbas úshin naqty baǵdarlamalar qabyldap, jurtshylyqtyń jaıly ómirine jol ashyp jatyr. Solaısha, ómir soqpaǵy endi bastalǵan jas otbasylar men jas mamandar úıli bolyp, jaǵdaıyn durystap otyr. Bul rette oblystyq ákimdikter de eki qolyn jaıyp, qur qarap otyrǵan joq. Mysaly, Qyzylorda oblysynyń ákimdigi jyl basynda «Qazaqstannyń turǵyn úı qurylys jınaq banki» AQ-pen birlesip aımaqta «О́z úıim» jobasyn qolǵa aldy. Atalmysh banktiń ıgilikti bastamasyn birinshi bolyp qoldaǵan Syr óńiri ekenin osy arada aıta ketken abzal.
Bul qandaı baǵdarlama edi? Aty aıtyp turǵandaı bank qoljetimdi, aǵaıynnyń qaltasyna artyq salmaq salmaıtyn turǵyn úıler sala bastaıdy. Al jańa baǵdarlama boıynsha eń alǵashqy úı Qyzylorda qalasynda bastaldy. Atalǵan joba aıasynda Qyzylorda qalasynda 40 myń sharshy metrdi quraıtyn 12 kópqabatty turǵyn úı salynatyn boldy. Jańa baǵdarlamany birlesip júzege asyrý maqsatynda Qyzylorda oblysynyń ákimi Qyrymbek Kósherbaev pen «Qazaqstannyń turǵyn úı qurylys jınaq banki» AQ Basqarma tóraǵasy Aıbatyr Jumaǵulov memorandýmǵa qol qoıdy. Osy kelisim negizinde jyl basynda qaladaǵy «Syrdarııa» shaǵyn aýdanynan 100 páterlik 2 kópqabatty turǵyn úıdiń alǵashqy irgetasy qalandy. Al qalǵan 500 páterdi quraıtyn 10 kópqabatty turǵyn úı jańadan boı kóteretin «Araı-3» shaǵyn aýdanynda salynady. Bul – bir jyl ishinde «О́z úıim» baǵdarlamasy arqyly 600 qyzylordalyq baspanaly bolady degen sóz.
Kelisim jasalǵan kezde aımaq basshysy Qyrymbek Kósherbaev «Jańa baǵdarlama bizdiń óńirden bastaý alyp otyr. Sondyqtan Turǵyn úı qurylys jınaq bankiniń basshylyǵyna alǵys aıtqym keledi. О́tken jyly oblys ortalyǵynda turǵyn úı qurylysy 8 esege artty. Bıyl da bul jumystar jalǵasyn tabatyn bolady. Atqarylǵan jumystardyń nátıjesin halyq kórip otyr. Tek qana 2015 jyldyń ózinde biz osy salaǵa 22 mıllıard teńge ınvestısııa tarttyq. Bıyl da bul kórsetkish kem bolmaıdy»,– degen edi. Al Turǵyn úı qurylys jınaq banki arqyly baspana salý kórsetkishi boıynsha Qyzylorda oblysy úzdik 3 aımaqtyń ishinde.
«О́z úıim» baǵdarlamasyn osy aımaqtan bastaýymyzdyń da sebebi bar. Jergilikti basshylar qurylys júrgizý úshin qajetti ınfraqurylymdy daıyndap, barlyq jaǵdaıdy jasap otyr. Sonymen qatar, úılerdiń sapasyn da udaıy baqylaýda ustaıtyn bolamyz», – degen edi Turǵyn úı qurylys jınaq bankiniń basshysy Aıbatyr Jumaǵulov.
Sonymen, kelisim sońy qalaı boldy? Alty aıdyń ishinde biri 40 páterden, ekinshisi 60 páterden turatyn eki turǵyn úı salyndy. Qysqa merzimniń ishinde salynsa da, baspananyń sapasyna min artý qıyn. Konstıtýsııa kúni merekesi qarsańynda el ıgiligine paıdalanýǵa berildi. Osylaısha, mereıli meıram aıasynda 100 qyzylordalyq azamat baspanaly boldy. Jańa qonysqa kirip, qos toıy qabat kelip jatqan aǵaıynnyń qýanyshyna Qyzylorda oblysynyń ákimi Qyrymbek Kósherbaev pen «Qazaqstannyń turǵyn úı qurylys jınaq banki» AQ basqarma tóraǵasy Aıbatyr Jumaǵulov ta ortaqtasty. «Qýanyshty bólisseń kóbeıedi» degen qazaq támsiline salsaq, osylaısha búgingi shattyqqa toly kúnniń baǵasy eselene túskenin baspanaly bolǵan adamdardyń júzinen anyq baıqaýǵa bolady.
– Eń aldymen, barshańyzdy elimizdiń Negizgi zańy – Konstıtýsııa kúnimen shyn júrekten quttyqtaımyn. Elimiz táýelsizdigin alyp, derbes memleket bolyp, óziniń Ata Zańyn qabyldap, azamattarynyń quqyqtary men talaptarynyń saqtalýyna jol bastap, halqynyń qamsyz tirshiligin qamtamasyz etip otyr. Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń sarabdal saıasatynyń arqasynda elimiz jyldan-jylǵa ósip, órkendep keledi. Búgingi sizderdiń qýanyshtaryńyz da osy táýelsizdiktiń jemisi der edim. Sońǵy jyldary Qyzylorda oblysy qarqyndy qurylys alańyna aınaldy. Naqty dálel retinde aımaqtaǵy qurylys qarqyny 3,5 esege, qalada 8 esege kóbeıgenin aıtsaq bolatyndaı. Dál qazirdiń ózinde 90 úıdiń qurylysy júrip jatyr. Mynadaı daǵdarys zamanynda qurylystyń qarqynyn qulatpaı ustap turýdyń ózine úlken kúsh kerek. Al Qyzylorda oblysy sol qarqyndy ósirip otyr. Osy rette, qala halqyna úlken qýanysh syılap otyrǵan «Qazaqstannyń turǵyn úı qurylys jınaq banki» AQ-pen bizdiń qurylysshylarǵa rızashylyǵymdy bildirgim keledi,– dedi Qyrymbek Eleýuly.
Saltanatty sharaǵa arnaıy Almatydan kelgen «Qazaqstannyń turǵyn úı qurylys jınaq banki» AQ basqarma tóraǵasy Aıbatyr Jumaǵulov ta turǵyndarǵa tilektestigin bildirdi.
«О́z úıim» baǵdarlamasynyń alǵashqy irgetasy Qyzylorda oblysynda qalandy. Bizdiń usynysymyzǵa birden qoldaý bildirip, oıymyzdy iske asyrýǵa kómektesken Qyrymbek Eleýulyna, oblys jáne qala ákimdigine alǵys aıtqym keledi. Osy joba bastalǵanda buǵan kúmánmen qaraǵan adamdar az bolmady. Degenmen, azǵantaı ǵana ýaqytta eki úı salynyp, búgin qonystanýǵa berilip otyr. Qyzylorda oblysynyń taǵy bir ereksheligin aıtqym keledi. Ol – ákimdik pen qurylys kompanııalarynyń arasyndaǵy ózara senim. Ákimdik tarapynan qurylysshylarǵa jan-jaqty qoldaý jasalyp keledi eken. Sol sebepti aımaqta birlesip jumys isteýdiń jaqsy tájirıbesi qalyptasqan. Oǵan búgin biz de kýá bolyp otyrmyz. Aımaq qurylys kólemi boıynsha respýblıkada alǵashqylardyń qatarynda keledi. Bul ózge óńirlerge úlgi bolatyn úrdis dep oılaımyn. Jyl aıaǵyna taman «О́z úıim» baǵdarlamasy boıynsha taǵy birneshe úı paıdalanýǵa beriledi. Keler jyly da bul is óz jalǵasyn tabady, birlesken jumysymyz jalǵasa beredi degen oıdamyn. Jańa qonys ıelerin quttyqtaımyn. Úılerińiz baqyttyń mekeni bolsyn»,– dedi ol.
«О́miriń abat, qos toıyń qabat bolsyn» degen ǵoı. Ata Zań merekesi tusynda baspana kiltin qolyna alyp, qýanyshtary qoınyna syımaı turǵan azamattarmen sóılestik. Barlyǵy da memleket júrgizip otyrǵan saıasatqa, aımaq basshysynyń iskerligine alǵysyn aıtyp jatyr. Solardyń biri «Altyn dán» mekemesiniń qyzmetkeri Aısha Ábdirazaqova aǵynan jaryldy. «Osydan birshama jyl buryn salynyp jatqan jańa úılerge qyzyǵa qarap, solardan baspana alýdy armandap júrýshi edik. Ondaı kún qashan bolady, qolymyz jeter me eken dep ishteı ýaıymdaıtynbyz. Qazir, qudaıǵa shúkir, kezekte turǵandardyń qanshamasy úıli boldy. Jas otbasylar da, memlekettik qyzmetkerler de, kópbalaly analar da, barlyǵy qonys toıyn toılatyp jatyr. Tanystarymyzdan, týystarymyzdan «úı alypty» degen qýanyshty habardy jıi estımiz. О́zim de solar sekildi ásem úıden páter alyp otyrmyn. Qyrymbek Eleýulynyń qolynan kilt alý mártebesine ıe bolǵanyma óte qýanyshtymyn. Munyń barlyǵy – dáýleti men sáýleti saı kelgen aımaǵymyzdyń bolashaǵy zor ekendigin kórsetedi dep oılaımyn. «Máńgilik El» ıdeıasymen órkenıetke qadam basqan Qazaqstannyń árbir azamaty jańa úıdiń ıesi bolýǵa laıyq dep sanaımyn», – dedi ol.
«О́z úıim» baǵdarlamasy ustazdarǵa da ońtaıly bolyp tur. Oqýshyǵa álipti árip dep tanytyp, sanaly ǵumyryn aǵartýshylyqqa arnaǵan adamdardyń kóp jaǵdaıda materıaldyq turǵydan mańdaıy shylqymaıtyny belgili. Bir ǵana aılyqqa qarap, sonymen kúneltip júrgen qaýym da «О́z úıim» arqyly baspanaly bolyp jatyr. Solardyń biri – №106 mekteptiń muǵalimi Baljan Qosbergenova.
– Qazaqstannyń «Turǵyn úı qurylys jınaq bankiniń» 4 jyldan beri salymshysymyn. Ýaqyt degenniń qalaısha tez ótkenin ańǵarmaı da qaldyq. Qajetti somanyń 50 paıyzyn jınasańyz jetip jatyr. О́te senimdi, tıimdi baǵdarlama ekendigine anyq kózim jetti. Búgingi qýanyshymdy sózben aıtyp jetkize alar emespin. Osyndaı mereke kúni jańa baspana alýymyzǵa jaǵdaı jasap, qamqorlyq tanytyp otyrǵan el azamattaryna aıtar alǵysymyz sheksiz. Qazaq eli búginde damýdyń dańǵyl jolyna túsip, álem moıyndar memleketke aınaldy. Qyzylorda oblysy da kún sanap kórkeıip, ósip-órkendep keledi. Qazir qalanyń tórt buryshyn aınalyp shyqsańyz, óz kózińizge ózińiz senbeıtindeı ózgergen. Qanshama turǵyn úıler salynyp, jańa aýdandar boı kóterýde. Mektep, balabaqshalar paıdalanýǵa berilip, ishi balanyń kúlkisine tolýda. Aımaǵymyzda úsh aýysymda oqıtyn mektep qalǵan joq. Al apatty mektepter birer jylda tolyq joıylady. Baspanaly bolýyma jaǵdaı jasap, armanymyzdyń oryndalýyna yqpal etken barlyq azamattarǵa shyn nıetimmen alǵys aıtqym keledi,– dedi.
Aqyn Sabyr Adaı «Ár qazaq meniń jalǵyzym» deıdi. Olaı bolsa, árbir qazaq óz baýyryna, otandasyna kómektesýge, qol ushyn sozýǵa, qýanyshyna ortaqtasyp, qaıǵysyn bólisip, taryqqanda mańdaıynan sıpap, toryqqanda kóńilin demeýge tıis degen túıinge taban tireımiz. «Árbir qazaqstandyq baspanaly bolýy kerek. Elimizdiń ár turǵyny óz úıinde turyp, memleketimizdiń ósip-órkendeýine atsalysýǵa tıis. Memleketimiz oǵan bar jaǵdaıdy jasap otyr. Azamattarynyń alańsyz ómir súrýine barynsha qolqabys etýde. Al árbir otbasynyń el qatarly óz úıi bolsa, ol – baqyt. Mine, búgin qanshama otbasy osy baqytty sezinýde. Jasyratyny joq, aımaq basshysy Qyrymbek Kósherbaevtyń Syr eline kelýimen birge oblystyń tirshilik tamyryna qan júgire bastady. Ekonomıkamyzdyń qaı salasynda bolsyn jan jadyratar jańalyqtar bar. О́zgege maqtanarymyz kóbeıdi. Jýyrda ǵana jer alý kezeginde turǵan myńdaǵan azamatqa jer berildi. Bir kúnde osynsha janǵa qýanysh syılaıtyn aýqymdy jumys kez kelgen oblysta bolyp jatyr dep aıta almaımyn. Sondaı-aq, turǵyn úı salý jóninen de aımaqtar arasynda kóshtiń basynda ekendiginen habardarmyz. Onyń jarqyn dáleli – búgin 100 otbasyǵa páter kiltiniń tabystalýy desem qatelespeımin», – dedi «Qazyna» seriktestiginiń qyzmetkeri Gúljan Seksembaeva.
Bul bir baqytqa toly, shattyqqa shomylǵan shaq boldy. Eń bastysy, bir kúnde 100 otbasynyń armany oryndaldy. Al arman tek turaqty damýy bar, azamattaryna qamqorlyǵyn aıamaıtyn, ekonomıkasy ósken, áleýmettik jaǵdaıy óngen elde ǵana aqıqatqa aınalady.
Erjan BAITILES,
«Egemen Qazaqstan»
QYZYLORDA
