Shetelde bilim alǵandar nostrıfıkasııalaýdan ótýi tıis

Jazylǵan jaıdyń jańǵyryǵy “Egemen Qazaqstan” gazetiniń 2011 jylǵy 7 qańtardaǵy № 3-4 sanynda Farıda Byqaıdyń “Mal­dy zańger emdeı me?..” degen maqalasynda kó­­terilgen má­se­le­ler boıynsha my­nany habar­laı­myz. Ve­te­rı­nar­lyq-sanıtarlyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý maq­satynda Aqsý qalasy ákimdiginiń 2010 jylǵy 15 aqpandaǵy qaý­lysymen “Aqsý qalasynyń veterınarııa bólimi” memlekettik mekemesi quryldy, al barlyq se­lolyq okrýgter, Úsh­terek, Aqjol men Qalqaman aýyl­dary, Aqsý ken­ti ákimderi ap­parat­taryna veterınarııa jó­nin­de­gi bas jáne jetekshi maman la­ýa­zymdary engi­zil­di. Búgingi kúni barlyq se­lolyq okrýgter shtatpen tolyq qamtylǵan, sonymen qatar, bar­lyq mamandardyń ve­te­rınarlyq bilimi bar. Aqsý óńiri­niń aý­maǵynda veterınarlyq qa­da­ǵalaý­dy Aýyl sharýashylyǵy mı­nıstrligi Aqsý qalalyq aýmaq­tyq ınspeksııasynyń veterı­nar­lyq-sanıtarlyq baqylaý bólimi júze­ge asyrady. Jolqudyq se­lolyq okrýginde byltyrǵy jazda qara­san  indetiniń shyǵý sebebi, so­ıylǵan maldyń  ıesi A.Kenjebaev ýaqytynda egý júrgizbegen jáne etti veterınarlyq zertteýge ákelmegen. Osy fakti boıynsha qyl­mystyq is qozǵaldy. Aqsý qa­lalyq sotynyń úkimimen A.Kenjebaev kináli dep tanyldy jáne shart­ty túrde eki jylǵa bas bos­tandyǵynan aıyrýǵa sottaldy. 2010 jyly óńirde aýyl sha­rýa­shylyǵy maldary birdeılendirildi jáne pasporttaý júrgi­zil­di, egý jospary tolyq oryndal­dy. Qa­zirgi ýaqytta Aqsý óńiriniń aýma­ǵynda 15 mal soıý alańy jumys istep tur. О́ńirde maldyń qal­dyqtaryn zararsyzdandyryp kó­mý úshin 32 mal qorymy men bıotermııalyq shuńqyr bar. 2010 jylǵy 24 tamyzda men, Erjan Imanslámuly Imanslám qa­­la ákiminiń turǵyn úı-kom­mý­naldyq sharýashylyǵy jáne aýyl sharýashylyǵy jónindegi oryn­ba­sary laýazymyna taǵaıyn­dal­dym. Men “Aýyl sharýashylyǵyn meha­nı­kalandyrý” mamandyǵy bo­­ıyn­sha Krasnoarmeıka aýyl sharýa­shylyǵy tehnıkýmyn jáne “Zań jáne quqyqtaný” maman­dy­ǵy bo­ıynsha Qazaq quqyqtaný jáne ha­lyqaralyq qatynastar ıns­tıtýtyn bitirdim.  Fýnk­sıo­nal­dyq mindetterge sáıkes men turǵyn úı-kom­mýnaldyq sharýa­shy­lyǵy, jolaý­shylar kóligi, avtomobıl jol­dary, jer qatynas­tary, aýyl sha­rýa­shylyǵy jáne veterınarııa má­selelerin qadaǵa­laımyn. Aqsý qalasy, Úshterek aýyly­nyń turǵyny Kúmisjan Bulbul Aqsý qalasy ákimdigine jumysqa ornalastyrý máselesi boıynsha ótinish bildirgen joq. 2011 jylǵy 10 qańtarda Kúmisjan Bulbul ju­baıymen birge meniń jeke qa­byl­daýymda boldy. Kúmisjan Bulbul Ulan-Batorda Mońgo­lııa­nyń orta kásiptik oqý ornyn ve­te­rınarııa mamandyǵy boıynsha aıaqtaǵan. 2007 jyly ol vete­rı­narlyq qyzmetpen aınalasýǵa lısenzııa aldy. Bilim jáne ǵylym mınıs­tri­niń 2008 jylǵy № 8 buıryǵymen Bilim týraly qujattardy taný já­ne nostrıfıkasııalaý erejesi bekitildi. Erejeniń 1-tarmaǵyna sáıkes basqa memleketterde, Qa­zaq­stan Respýblıkasynda quryl­ǵan halyqaralyq jáne sheteldik oqý oryndarynda (olardyń fı­lıaldarynda) bilim alǵan adamdar sheteldik bilim berý uıym­dary, sondaı-aq, Qazaqstan Res­pýblıkasynda qurylǵan jáne ju­mys istep jatqan halyqaralyq já­ne sheteldik oqý oryndary bergen bilim týraly qujattar berilgen bilimniń deńgeıine jáne daıarlaý beıinine sáıkes Qazaqstan Res­pýblıkasynda bilim berý jáne kásibı qyzmetke qol jetkizý maq­satynda nostrıfıkasııalaý rá­simine ótý tıis. Kúmisjan Bulbuldyń bilimi týraly Ulan-Batorda alynǵan qu­jatyna nostrıfıkasııalaý týra­ly kýáligi joq, sondyqtan ol osy ma­mandyq boıynsha Qazaqstan Res­pýblıkasynda kásibı qyzmet at­qa­rýǵa kedergi bolady. Jeke qa­byldaý barysynda men Astana qa­lasyndaǵy “Qazaqstan Res­pýb­lı­kasynyń Bilim jáne ǵylym mınıstrligi Ulttyq akkredıtasııa ortalyǵy“ respýb­lı­kalyq mem­le­kettik qazynalyq kásip­ornynan nostrıfıkasııalaý kýáligin alý kerek ekendigin túsindirdim, so­nymen qatar, bilim týraly qu­jat­tar­dy taný jáne nostrı­fı­ka­sııalaýdyń memlekettik tildegi ere­jesin qolyna berdim. Sondaı-aq, memlekettik or­ganǵa jumysqa ornalasý tártibin aıtyp túsin­dirdim. Erjan IMANSLÁM,  Aqsý qalasy ákiminiń orynbasary.