Qytaıda qazaq kúresinen álem chempıonaty bastaldy

Qazaqtyń belin kemermen býǵan kórikti kúresi Qytaı jerine de týyn tigip jatyr. Keshe osy eldiń Shyńjań-Uıǵyr avtonomııaly raıonyndaǵy Ile-Qazaq oblysy aýmaǵynyń Mońǵolkúre eldi mekeninde qazaq kúresinen jahannyń VI chempıonat jalaýyn jelbiretti. Negizi, bul aımaqtyń tańdap alynýy tegin emes. Buǵan deıin osy jerde qazaq kúresinen Azııa chempıonaty ótken. Ol adam kórse tańdanatyn tartysty talas bolyp órnek tizgen. Osy jarystyń qarsańynda Dúnıejúzilik qazaq kúresi federa­sııa­synyń prezıdenti Serik Tókıev­pen kezdeskenimizde, ol biz­ge Qytaıda ótetin álem chempıo­na­tyna 30-ǵa jýyq eldiń balýandary qatysatynyn aıtqan. – Bıylǵy chempıonatqa kóp­tegen elderdiń balýandary qaty­sa­dy. Oǵan biz alǵash ret Avstra­lııa­ny shaqyryp otyrmyz. Sonymen birge, jarysqa Indonezııa, Grýzııa, Iran elderinen bólek, Eýro­pa­nyń birneshe memleketinen kúres sheberleri keledi. Basty maq­satymyz – álem chem­pıo­­natyn ót­kizip qana qoımaı, tól kúre­si­miz­di jer-jerge, el-elge taratyp, tórt­kúl dúnıeniń tórt buryshynan federasııalar ashý. Sóıtip, ony 2018 jyly ótetin jazǵy Azııa oıyndarynyń baǵdar­lamasyna engizý, – dedi S.Tókıev. Osy jerde Serik Adam­uly ja­han­­dyq jarysty uıym­das­tyrý­ǵa, ótkizýge qolushyn bergen Qytaı eline alǵysyn jasyrmady. – Qy­taıda Dúnıejúzilik qazaq kúresi federasııasynyń istegen jumy­sy arqasynda Shyńjań-Uıǵyr avtonomııaly raıonynyń 10 aýdanynda, Ile-Qazaq avtonomııaly oblysynyń 3 qalasynda qazaq kúresinen federasııalar ashyldy. Buǵan eldegi kúres dese delebesi qozatyn qaýym qýanyp qaldy. Bul eldegi qandastarymyz álem chempıonatynyń shyǵynyn da ózderi kóterip otyr. Osy jerde men elimizdiń jáne federasııanyń atynan Qytaıdyń ShUAR-daǵy joǵary laýazym ıesi Ashat Kerim­baıǵa, Ile-Qazaq avtonomııa­ly oblysynyń burynǵy ákimi Qyzaıjan Seıilqojaulyna alǵys aıtqym keledi. Bul azamattar tól kúresimizden jarystardyń ótýine qoldan kelgenshe kómektesti. Sony­men birge, Altaıdyń ar ja­ǵyn­­daǵy aǵaıynnyń arasynda tól kúre­simizdiń damýyna barynsha úles qosyp júrgen baýyrymyz Serik Kenenbaıdyń eńbegi eren. Ol Qytaıda sońǵy eki jylda biraz jumystar jasady. Sonyń nátıjesinde qamaly bıik Shyn elinde ulttyq kúresimizdiń jalaýy jelbiredi. Bıylǵy dodaǵa daıyn­dyq­ty da osy baýyrymyz atqa­ryp júr. Qytaıdaǵy aǵaıyn Afrıka men Azııa elderinen kele­tin balýan­dardyń, sport dele­ga­sııa­larynyń barlyq jol shyǵynyn da ózderimiz kóteremiz dep otyr. Bul, árıne, Ile-Qazaq avtonomııa­ly oblysy Mońǵolkúre aýdany basshylarynyń qazaq kúresine degen qamqorlyǵyn bil­diredi, – dedi Serik Tókıev. Buǵan deıin Qytaıda eki ret Azııa chempıonaty ótken edi. Soń­ǵysy 2015 jyly Gansý pro­vın­­sııa­syna qarasty Aqsaı aýdanyn­da jalaýyn jelbiretti. Dúnıe­júzilik qazaq kúresi federasııasy basshysynyń aıtýynsha, ol Qytaıdaǵy eń úlken jarystardyń biri bolǵan. Bıylǵy álem chempıo­natyna daıyndyq máselesi sol jarystan keıin sheshildi. «Osy dodadan keıin federasııa Qytaıda álemdik básekeni ótkizýge bilek sybana kirisip, daıyndyqty bastap ketti», dedi ol. – Bári Azııa chempıonatynan bas­taldy. Bul jarystyń ótýine Serik Kenenbaı men Aıdarhan Qab­dolla degen azamattardyń kómegi kóp tıdi. Olar 2012 jyly Gansý provınsııasyna baryp, sol jerdiń atqaminer azamattarymen kezdesip, Azııa chempıonatyn ótkizýge kelisim alyp keldi. Serik Kenenbaıdyń ózi Qytaıda týyp-ósken. Qazir Azııa federasııasynyń bas hatshysy. Sol kezde Altaıdyń ar jaǵynda ulttyq kúresimizdi nasıhattaýda, shyny kerek, biraz qıynshylyqtar boldy. Shyńjań-Uıǵyr avtonomııa­ly raıony – aýmaǵy jaǵy­nan Qytaıdaǵy eń úlken óńir. Onda 20 mln-nan as­tam halyqtyń turatynyn bile­sizder. Al qazaqtar shamamen 2 mln. Osynda Úrimjiden 1 500 sha­qyrym jerde Gansý degen pro­vınsııa bar. Bul jerde kezin­de Gımalaı taýynan asyp, Túr­kııa­ǵa bet alǵan kóshten qalyp qoı­ǵan qandastarymyz turady eken. Jan sany azdaý. Solarǵa ótken ǵasyr­dyń 50-shi jyldarynda avtono­mııa berilipti. Osy jerge biz 2012 jyly Serik Kenenbaı men Aıdar­han Qabdollany aýdan basshylarymen kezdesýge jiberdik. Olar Gansýdegi qandastarymyz kóp tura­tyn Aqsaı aýdanyna baryp, bas­shy­larymen kezdesip, 2013 jyly qazaq kúresinen Azııa chempıona­tyn ótkizýge kelisimderin alyp qaıt­ty. Sóıtip, qurlyqtyq báse­kege daıyndyq bastalyp, ol óte jaqsy deńgeıde ótti. Onyń ashy­lý saltanatynyń ózi keremet áser qaldyrdy. Onda 50 kıiz úı tigi­lip, 49 taıqazan qoıyldy. 700-deı qyz-jigit qazaqtyń halyq bı­lerin bılep, óner kórsetti. Serik Kenen­baıdyń aıtýynsha, Azııa chem­pıo­natynyń osyndaı deń­geıde ótýine úles qosý arqyly sol jerdegi qandas­tary­­myz elge degen sa­ǵy­­nysh­taryn kórsetkisi kel­gen. Ol neni aıtsa da bilip aıta­dy. Sol kezde meniń Aq­saı­­daǵy baýyrlarymyzdyń ishki Qy­ta­ı­­da tursa da, halqymyzdyń salt-dás­túrin, ádet-ǵurpyn jaqsy saqta­ǵanyna kózim jetti, – deıdi S.Tókıev. Osy jarystan keıin Qytaıda qazaq kúresine degen kózqaras ózgeredi. Sport mınıstrliginiń ruqsatymen el-elde, jer-jerde ulttyq kúresimizden jarystar ótkizile bastaıdy dep senemiz. Dastan KENJALIN, «Egemen Qazaqstan» – Mońǵolkúre (Qytaı)