Ásemqulov álemi

Astanadaǵy Ulttyq akademııalyq kitaphanada jazýshy, aýdarmashy, kúıshi, kınodramatýrg Talasbek Ásemqulov shyǵarmalar jınaǵynyń alǵashqy bestomdyǵynyń tanystyrylymy ótti. «Qazaqstan» ulttyq arnasy qoryn­da avtor týraly beınebaıan saq­talypty. Sharaǵa qatysýshylar áýeli qalamgerdiń taspadaǵy únimen qaýyshyp, Ásemqulovtyń ásem álemine sapar shekti. Sırek talanttardy erte joǵaltyp alatynymyz qandaı ókinishti. О́mirdiń aq dápteriniń beti tolmaı qalǵandaı kóńil kóli tar­ty­lyp, aǵalary aǵyl-tegil oı aǵyt­ty, birge ótkizgen kúnderin qımaı eske aldy. Sebebi, onyń jan-dúnıe­sinen bizderge teńizdiń bir tamshysyn­daı ǵana bóligi málim eken. Al shyn­týaı­tyna kelgende, Talasbek tar­lan­boz­dyń tartpasyndaǵy nebir ádebı jaýharlar jámıǵatqa áli tolyq jetip úlgermegen sııaqty. Orta­ǵa shyǵyp sóz sóılegen memleket jáne qoǵam qaıratkeri Myrzataı Joldasbekov osyǵ­an alańdaýshylyq bildire kelip: «Adam ómirinde keıde erekshe bir qubylystarmen kezdesedi. Meniń taǵdyrymda orny erekshe sanalatyn sondaı eki tulǵa bar. Bireýi – marqum Aqseleý Seıdimbekov te, al ekinshisi – osy Talasbek Ásemqulov bola­tyn. Ol maǵan bir nárse aıt­qysy keletin, biraq onyń osylaı dúnıe­den erte ozaryn kim bilgen?! Bas qosqanda sher tarqasamyz, shirkin, óz oryndaýyndaǵy keremet kúılerdi súısine bir tyńdaımyz dep júrgende ajal ony aramyzdan erte alyp ket­ti», – dep qalamgerdiń munan keıin­gi ýaqytta máńgilik baıtaq ómiri bastalǵanyn aıtty. Talmaı, qalmaı zertteımin degen zeıindi jastarǵa onyń shyǵarmashylyǵynan shuraıly shyńdar men shuǵylaly syrlar taby­latynyn jetkizdi. О́miriniń sońynda ol kıno ónerine kóp eńbek sińirdi. Qazaqstannyń halyq ártisi Dosqan Jol­jaqsynov ekeýiniń shyǵar­ma­shy­­lyq odaǵynyń arqasynda qazaq ult­tyq kıno óneri tarıhyna eki súbeli úles – «Birjan sal» men «Qunanbaı qajy» fılmderi qo­syl­d­y. Sharaǵa qatysýshylar eki talant­tyń aldaǵy birlesken jobalary munan da kóp ekenin tilge tıek etti. T.Ásemqulov álemi oqyrmanǵa respýblıkalyq baspasózdegi «Ataıy», «Kári at», «Arylý» sııaqty áńgimeleri, «Shymdan» povesi jáne mýzykanttardyń ómirine arnalǵan «Taltús» romany, Búkilodaqtyq «Melodııa» fırmasynan jaryq kórgen «Baıjigit kúıleri» jeke dıskisi, «Máńgilik saryn» antologııasyna engen – 20, «Qazaqtyń dástúrli myń kúıi» antologııasyndaǵy 40-tan astam kúıi, 2010 jyly Parıjde shyqqan «Táttimbettiń murasy» SD arqyly málim bolýy múmkin. Al endi aýdarmashylyq, jazýshylyq, kúıshilik ónerine qosa jáne onyń dombyra ja­saý­shy myqty sheber ekenin kim biledi. Osy rette belgili ǵalym, jazýshy Tursyn Jurtbaı sheber maǵan ózi jasaǵan dombyralaryn syıǵa tartty, dedi. Avtordyń boıyndaǵy alty qasıet­ke toqtaldy. Jazýshyly­ǵy, aýdar­mashylyǵy, kúıshiligi, oryn­d­aý­shylyǵy, kınodramatýrgııasy, ismerlik sheberligi týraly áńgi­meleı kelip, aldaǵy ýaqytta osy sala­lar­dy jeke-jeke zertteý kerek, talas­bektaný sabaǵy endi bastaldy dep jas ǵalymdarǵa oı saldy. Tur­ly­bek Mámeseıit sırek talant ıesi­niń jaratylysyn zertteýdiń ózinen keıingi urpaqqa rýhanı mol qazy­na tabýǵa bolatynyn jetkizdi. Jos­par­lanǵan ontomdyqtyń bıyl bes tomyn memlekettik tapsyryspen basyp shyǵaryp otyrǵan «Qazaq ensıklopedııasy» baspasynyń ókili jaqsy habar aıtty. Aldaǵy jyly dál osy merzimde qalǵan bes tomyn qol­daryńyzǵa tıgizemiz, dedi. Al al­ǵashqy bestomdyqqa avtordyń pro­zalyq shyǵarmalary, ádebıet jáne óner týrasyndaǵy maqalalary, máde­nıet­­taný salasyndaǵy zertteý­leri, kınodramatýrgııadaǵy eńbekteri engen. Talasbek Ásemqulov shyǵar­ma­shy­ly­ǵynan sýsyndaǵan shákirt­teri ara-tura ustaz ónegesin áspettep, tulǵa rýhyna arnap kúı tartty. Shara­ny belgili jazýshy Dıdar Amantaı júrgizip, avtordyń ashylmaǵan sırek qyrlaryna toqtaldy. Bestomdyqtyń tanystyrylymyna jary Zıra Naýryzbaeva qatysyp, kitaptyń lentasyn qııý rásimin qoǵam qaırat­keri, ǵalymdar M. Kemel, T. Jurtbaı, T. Mámeseıit, Ulttyq akade­mııalyq kitaphananyń dırektory Úmithan Muńalbaeva atqardy. Qarshyǵa KÚLEN Sýrette: kóptomdyqtyń bes tomy