«Qarap otyrsaq, oımaqtaı ǵana Osetııadan osy kúnge deıin kúresten 14 Olımpıada chempıony shyǵypty. Qazaqstan túgili Jambyl oblysynan 3-4 ese kishkentaı ǵana eldiń kúreske, sportqa degen qulshynystary erekshe. Jáne Osetııa bıligi de soǵan saı jaǵdaı jasap otyr. Mine, osyndaı janashyrlyqty sońǵy kezderi Jambyl oblysynan kórip júrmin. Bul óńir basshylyǵy sporttyń osy túrine kóp jaǵdaı jasaǵan. Arnaıy zal, mektep bar. Jastardyń da qyzyǵýshylyǵy joǵary. Men Jambyl jeriniń jas balýandarynan kóp úmit kútemin». Elimizdegi grek-rım, erkin jáne áıelder kúresi federasııasynyń aımaqtyq damý jónindegi vıse-prezıdenti Baýyrjan Ospanov Tarazǵa kelgen bir saparynda osylaı dep aǵynan jarylǵany bar edi. Mine, sonyń dálelindeı bıyl Túrikmenstanda sambo kúresinen jastar men eresekter arasynda ótken Azııa chempıonatynda Aqtolqyn Smaǵanbetova men Araılym Shegenova birinshi oryn, Dáýlet Ahmet ekinshi, Leıla Aqmolda úshinshi oryndy ıelendi. Al, jasóspirimder arasynda VI halyqaralyq «Azııa balalary 2016» sporttyq oıyndarynda erkin kúresten Nurtilek Ońdash 42 kılo salmaq dárejesinde I oryn alsa, dzıýdodan 81 kılo salmaq dárejesinde Izbasar Eralıev jáne 52 kıloda Raýza Nurmahammetova III orynǵa taban tiredi. Al erkin kúresten estý qabileti tómen tulǵalar arasynda ótken Álem chempıonatynda (Iran) jasóspirimder arasynda Ǵasyr Turǵanbaı – II oryn, jastar arasynda Ǵalymbet Moldashev – III oryn, eresekter arasynda Ǵabıt Esjanov pen Nursultan Dúısembıev óz salmaq dárejelerinde III oryndarǵa ıe boldy.
Sondaı-aq, Elbasy N.Á.Nazarbaevtyń júldesi úshin ótken respýblıkalyq týrnırde Beıbit Ystybaevtyń úshinshi márte «Qazaqstan Barysy» atanyp jáne Rıo-de-Janeıro (Brazılııa) qalasynda ótken HHHI jazǵy Olımpııa oıyndarynda dzıýdodan Eldos Smetovtiń kúmis júldege qol jetkizgeni de Jambyl jerinde osy sport túrleriniń óte qarqyndy damyp jatqanyn baıqatsa kerek. Bul baıraqty básekege oblystan 5 sportshy qatysty. Olar – bokstan Oljas Sáttibaev, dzıýdodan Eldos Smetov, taekvondodan Rýslan Japarov, jeńil atletıkadan Mıhaıl Krasılov pen Svetlana Golendova. Al Zúlfııa Ǵabıdýllınanyń XV jazǵy Paralımpıada oıyndarynda 100 metr qashyqtyqta erkin júzýde el tarıhynda tuńǵysh ret Paralımpıada chempıony atanǵany bárimizge belgili.
Jalpy alǵanda oblys sportshylary bıyl álem, Azııa chempıonattary men kýboktarynda 71 medalǵa (onyń ishinde 34 altyn, 19 kúmis jáne 18 qola), Qazaqstan Respýblıkasy chempıonattary men kýboktarynda 588 medalǵa (onyń ishinde 203 altyn, 177 kúmis jáne 208 qola) jáne halyqaralyq týrnırlerde 69 medalǵa (onyń ishinde 28 altyn, 18 kúmis jáne 23 qola) qol jetkizdi.
Atap aıtar bolsaq, velosporttan Azııa chempıonatynda (Japonııa) Dinmuhamed Ulysbaev chempıon atanyp, Álem kýbogynyń (Shveısarııa) 2 kezeńiniń qorytyndysy boıynsha II orynǵa ıe boldy. Al qol kúresinen ınterkontınental chempıondyq belbeýi PAL (Professional Arm Wrestling League) úshin jarysta (AQSh) absolıýtti salmaq dárejesinde Dmıtrıı Trýbın ınterkontınental chempıony tıtýlyn jeńip, osy belbeý ıegeri atandy. Parataekvondodan múmkindigi shekteýli sportshylar arasynda ashyq Azııa chempıonatynda (Fılıppın) О́miráli Nyshan jeńimpaz atandy. Aqtóbe qalasynda ótken júzýden eresekter arasynda Qazaqstan Respýblıkasynyń chempıonatynda 7 qashyqtyqta Elmıra Ibraım-Aıǵalıeva 7 altyn medal oljalady.
Búgingi tańda buqaralyq sportty damytý maqsatynda da birqatar aýqymdy ister júzege asyrylýda. О́ńirde deneshynyqtyrý jáne sportpen júıeli túrde shuǵyldanýshylar qatary 26,1 paıyzǵa (290,4 myń adam) jetti. Bıylǵy jyldyń qyrkúıegine deıin oblys boıynsha 1973 sporttyq is-shara ótkizilip, oǵan 348 myńnan astam adam tartyldy. Jyl basynan Táýelsizdiktiń 25 jyldyǵyna oraı, Qazaqstan Prezıdenti júldesine arnalǵan qazaq kúresinen «Qazaqstan Barysy» respýblıkalyq týrnırine aýyldyq, aýdandyq jáne oblystyq irikteý jarystary, mektep oqýshylary arasynda mektep lıgasy, «Altyn saqa» oblystyq týrnıri, «Áke, ana jáne men» sporttyq otbasylyq oıyndarynyń aýyldyq, aýdandyq irikteý jarystary, oblystyq jergilikti áskerı basqarý organdarynyń qyzmetkerleri arasyndaǵy spartakıadasy, Qazaqstan Respýblıkasy Sýdıalar odaǵynyń respýblıkalyq aımaqtyq spartakıadasy, Memlekettik qyzmetshiler kúnine oraı oblystyq spartakıadasy jáne taǵy basqa kóptegen is-sharalar ótkizildi.
Sonyń ishinde, ásirese, «Kóshe oıyndary – 2016» jáne «Aýla oıyndary – 2016» oblys chempıonattaryn aıryqsha atap ótýge bolady. Aýla oıyndary sporttyń 5 túri boıynsha ótkizildi. Jalpy jarystyń birinshi kezeńine 13 myńnan astam sportshy, aýdandyq, qalalyq irikteý jarystaryna (2-kezeńi) 2,5 myńnan astam sportshy, al, oblystyq irikteý jarysyna 150-ge jýyq jasóspirimder men jastar qatysty. Al kóshe oıyndarynyń oblys chempıonaty sporttyń 6 túri boıynsha ótkizilip, jarystyń aýdandyq irikteý kezeńine 1700, oblystyq irikteý jarysyna 500-ge jýyq sportshy qatysty.
Búginde oblysta 2016 sport nysany bar. Oblys boıynsha turǵyndardyń sportpen júıeli túrde shuǵyldaný úshin qoljetimdi 1024 sport nysany anyqtaldy. Onyń 398-i Taraz qalasynda, 626-sy aýdandarda ornalasqan. Bul nysandarda turǵyndardyń sportpen shuǵyldanýy úshin arnaıy kesteler jasalyp, ol jergilikti buqaralyq aqparat quraldarynda jarııalandy. Sonymen qatar, sabaqtan tys bos ýaqytta orta mektepterdiń sport zaldaryn paıdalaný úshin Jambyl oblysy ákimdiginiń deneshynyqtyrý jáne sport, bilim basqarmalary, Taraz qalasy men aýdan ákimdikteri arasynda 3 jaqty memorandým jasaldy. Demeýshiler tarapynan Qordaı aýdanynyń Qarakemer aýylynda jańa sport nysany esigin aıqara ashty. Endi jaqynda Shý qalasynda salynyp jatqan sport nysany da paıdalanýǵa beriledi.
Taraz qalasynda 7 strıtvorkaýt kóshe sport qondyrǵylary ornatyldy. Qazirgi tańda oblysta múmkindigi shekteýli adamdardyń sany 33 643 adamdy quraıdy, sonyń ishinde 707 adam nemese 2,1 paıyzy sporttyń ár túrimen shuǵyldanýda. Jalpy alǵanda, 2013 jyly qurylǵan Dene múmkindigi shekteýli adamdarǵa arnalǵan sport klýby búginde tabysty qyzmet atqaryp keledi. Bizdiń bul aradaǵy basty maqsatymyz – taǵdyrdyń aýyr joly ıyqtaryna túsken múmkindigi shekteýli azamattardyń ómirden óz oryndaryn taýyp, sportpen turaqty aınalysýlaryna qamqorlyq jasaý, alǵan nıetterine qoldaý kórsetý. Sport klýby ashylǵannan beri ýaqytta klýb músheleri jazǵy Paralımpııa jáne Sýrdlımpııalyq oıyndarynda 2 altyn medaldi jeńip aldy. Olar júzýden Zúlfııa Ǵabıdýllına jáne erkin kúresten Ǵabıt Esjanov. Álem chempıonattarynda 1 altyn, 3 kúmis, 9 qola medaldardy jeńip aldy. Basqa da halyqaralyq jarystarda, onyń ishinde Búkildúnıejúzilik oıyndarynda, Eýropa chempıonattarynda, shet memleketterdiń ashyq chempıonattary men kýbokterinde 31 altyn, 13 kúmis, 11 qola medaldi jeńip aldy. Bul – úlken jetistik.
Oblysta 45 sport mekemesi jumys atqarady. Qazirgi ýaqytta oblystyń sport mekemelerinde sporttyń 43 túri qamtylǵan. Bir sózben aıtqanda, bul baǵytta óńirde maqsatty jumystar júrgizip kelemiz.
Gamlet QAINARBEKOV,
Jambyl oblystyq deneshynyqtyrý jáne sport basqarmasynyń basshysy
TARAZ
