Qytaıda qazaq kúresi qanat jaıdy

Qytaıdyń Ile-Qazaq avtonomııaly obly­sy­nyń Muńǵyl­kúre aýdanynda qazaq kúresi­nen álem chempıonaty ótti. Osy synda bes salmaq dárejesi boıynsha túgeldeı qazaq balýan­­dary top jaryp, tuǵyr bıigine kóterildi. Dodaǵa álemniń 25 elinen 80-nen astam kilem sheberleri qatysyp, bes kún boıy boz kilem­de baq synasty. Aldymen egiz balýandar Ǵus­­man jáne Ǵumar Qyrǵyz­baev­­tar jan­kúıer­lerin tánti etip, al­ǵash­qy eki salmaqta úzdik shyq­ty. Atap aıtqanda, Ǵusman 60 kılo sal­­­maqta kúresip, fınal­da ózbek­sta­n­­dyq Sanjar Osma­nálıevtiń jaýy­ry­nyn jer ıis­ket­ti. Kórshi eldiń atynan synǵa túsken  Ǵumar bolsa, 70 kılo sal­maq­ta Shyń­jań ólkesiniń balýany Máde­nıet Jalyn­­baıdy utty. Qola medaldy Túr­kııa aty­nan jar­ysqa qatysqan qyr­ǵyz Mır­lan Eralıev pen ózbek Bah­rom Inoıatov ıelendi. Kelesi 80 kıloǵa deıingi sal­maqta Dáýlet Pah­rıddınov tórt beldesý ótkizip, sonyń bárin­de qarsylastaryn aıqyn basym­dyqpen jeńse, 90 kıloda Aıbol Aıtbekke chempıondyq ataq úshin kúresý ońaı bolmady. Onyń salmaǵynda kúrestiń bas­qa túr­lerinen de júlde alyp júr­gen esto­nııalyq Aleksandr Mar­lelıýk pen ózbek Shýkırjon Ars­lanov kúresti. Olar beldesý ba­ry­synda bizdiń balýanǵa kádimgideı qarsylyq kórsetti. Degenmen, Aıboldyń desi basym túsip, fınalda ózbekstandyq báse­kelesin tize búktirdi. Budan keıin 90 kılodan astam salmaqtaǵylar kilemge shyqty. Munda beldesýler de tartys­qa toly boldy. Nátıjesinde, Aıbek Nuǵymarov qarsylastarynyń bárin utyp, chempıondyq úshin grý­zııa­­lyq alyp kúsh ıesi Leva­nı Ma­tıa­shvılımen tiresti. Kez­desý­de bizdiń otandasymyz aılasyn asy­ryp, jeńiske jet­ti. Bel­desý aıaq­­tal­ǵannan keıin Aıbek: «Me­niń tobyma tús­ken­derdiń bári eń myqty bol­dy. Al grýzınmen kúre­sý maǵan aýyrlaý tıdi», degen­di aıt­­ty. Olarmen bir topqa tús­ken re­seı­lik Maksım Shırıaev pen belo­rýs Aleksandr Vahavıak te kere­met kúresti. Ekeýiniń chempıon atan­ý­ǵa múmkindigi bolǵan edi. Alaı­da, olarǵa sál ǵana sáttilik jetispedi. Chempıonattaǵy eń qyzyqty beldesýler túıe balýandar arasynda ótti. Oǵan salmaǵy 80 kılodan asatyn úzdikter qatysty. Bul sy­naqta Qazaqstannyń namysyn Muhıt Tursynov pen Aıbek Nuǵymarov qorǵady. Nátıjesinde Aı­bek jarysty irikteý kezeńinde aıaq­tasa, Muhıt qola júldege qol jet­kizdi. Al «túıe balýan» ataǵyn grý­zın Gýram Týshıshvılı jeńip al­dy. Salmaǵy 130 kılodan aýyr 21 jastaǵy bul alyp jigittiń dzıý­do­­­dan Eýropa chempıony degen ataǵy bar. Endi qazaq kúresin de meń­­­gerip alypty. Byltyr ol Shym­­­kent­te ótken halyqaralyq týr­­nır­de bizdiń jigitterdiń bárine san soq­­tyryp ketip edi. Sonyń so­ńy Álem chem­pıon­dyǵyna da jetkizdi. Chempıonattyń jabylý salta­na­tynda júl­deger­lerge syılyq­tar tapsyryldy. Jarys bastalar aldynda «Qazaq kúresiniń damýy: búgini men kele­shegi» degen taqy­rypta halyqaralyq ǵylymı konferensııa ótip, tól kúresimizdiń qazirgi damý deńgeıi talqylandy. Basqosýda qandastarymyz Qytaıdyń 3 qala, 13 aýdan jáne 3 oblysynda ult­tyq kúre­simiz federasııalary ashyl­ǵa­nyn, al Ile-Qazaq oblysynyń Kúnes aýdanyndaǵy Túrgen aýylyn­da qazaq kúresi mektep baǵ­da­r­lamasyna arnaýly pán retinde engizilgenin aıtty.  Dúnıe­júzi­­lik qazaq kúresi federasııa­sy aqparat bóliminiń basshysy Aqyn Ordabaıuly «Qazaq kúre­si» atty jańa jýrnaldy tanys­tyryp, baıandama jasady. Sońy­nan qazaq kúresinen Azııa fede­ra­sııasynyń prezıdenti bolyp Serik Kenenbaı saılandy. Jıynda Dúnıejúzilik qazaq kúresi federasııasynyń prezıdenti Serik Tókeev kelesi VII Álem chem­pıo­na­ty­nyń 2017 jyly tamyzda As­ta­na qalasynda ótetinin habarlady. Dastan KENJALIN, «Egemen Qazaqstan» Astana – Muńǵylkúre (Qytaı) – Astana