Kúzgi shaqyrylym...

Meniń óz basymnyń áskerge sonaý 70-shi jyldary kóktem aıynda shaqyrylǵanym esimde. Jap-jasyl mamyr-jelektiń burqyraǵan ıisine qanyp, jaımashýaq kúnniń nuryna shomylyp, jeńi sholaq jeıdemen jol qapshyǵyn arqalap, jolǵa shyqqan bozbalalar... Týǵan jerdi qımaǵanmen, Otan aldyndaǵy mindetti boryshyn oryndaýǵa asyqqan jastar keýdesin kernegen qýanyshy basym túsip, tanymaıtyn alysqa attanyp bara jatty. Bul – Shyǵys Sibirde jerdiń tońy áli kete qoımaǵan kez. Biz avtomatty asynyp 27 mamyrda áskerı ant qabyldap turǵanda japalaqtap toqtaýsyz qar jaýdy... Kóktemgi shaqyrylym demeseń, keńestik kúzgi shaqyrylymnan aıyrmashylyǵy tek jyl mezgilinde ǵana bolatyn. KSRO Qarýly Kúshteri  bozbalalaryn bolashaq soǵys jaǵdaıyna beıimdeý úshin sýyq jaqtan jyly jaqqa, ystyq óńirden máńgilik toń qatqan aımaqtarǵa «jersindirý» úshin osylaısha soldattaryn sapyrylys­tyryp qoıar edi! Keńes áskeriniń osyndaı dıslokasııalyq áskerı aıla-tásili bolǵan! Odan... jaýyngeri de jamandyq kórgen joq! Qazir Qazaqstan Qarýly Kúshterinde kúzgi shaqyrylym bastaldy. Kúrtiniń (Almaty oblysy) buırat qumynan kólikpen shyqqan jolaýshy bir saǵattyń ishinde jazyq qýań dalany, ózen-kóldi, masatydaı qulpyrǵan kókmaısany keship, Alataýdan gúl terip, Shymbulaqtan sál joǵary kóterilse, máńgilik muzdaqpen bettesedi. Osynyń bári nebári 100 shaqyrym qashyqtyqtyń ishine syıyp jatyr. Qazaq dalasy! Endeshe, búgingi Qazaq eliniń qazaq jaýyngerine Otanynyń qaı buryshyn da, qaı  tabıǵatyn da jatsynatyn jaıy joq. 90-shy jyldar artta qaldy... Jaýynger áskerı bólimdi tastap qashpaıdy. Eń ýaıymshyl ata-ana áskerı bólimniń aldyn kúzetpeıdi! О́ıtkeni, búgingi jas ulan áskerge barýǵa ózi qulyqty. Maǵan árkez osynaý ıgi bastama kóshiniń eń aldynda Dáýirbek Baıalıev jáne dál sol sııaqty ondaǵan jas túlek turǵandaı bolady da turady. Uzynaǵashtyń fýtbol stadıonyn tań bozynan on aınala júgirip, tús aýa sabaqtan kelisimen ziltemirdi silkilep jatatyn  Dáýirbek ol tusta 11 synypta oqıtyn. Taldyrmash bozbala bir jyldyń ishinde et alyp, kúsh jınap, óz betinshe áskerı komıssarıatqa baryp, tipti, Ulttyq ulan qataryna qyzmet etkisi keletinin  aıtyp ta salady. Áskerge degen jurttyń senimsizdigi órship turǵan kezdegi Dáýirbektiń bul qylyǵyn qalaısha erlikke balamaısyń?! El Prezıdentiniń sheteldik mártebeli qonaqtardy qabyldaıtyn Qurmetti kúzet áskerinde sol Dáýirbek Baıalıev úshinshi bolyp sapta turar edi. Únemi teledıdar men basylymdardan kenje uldarynyń beınesin kórip súısingen ata-ananyń qýanyshyn bólisken qandaı ǵanıbet! Maqsaty bıik jaýynger búginde bilimin de kóterip, qyzmette de órlep úlgerdi. Sol jyldar Dáýirbektiń  uzyn­aǵashtyq qanshama inilerin aýyldaǵy ortalyq stadıonǵa jınady deseńizshi!  Báriniń de kúzgi shaqyrylymdaǵy Dáýirbekteı bolǵysy keletin. Bul  – jýrnalıstiń óz basy kýá bolǵan keń-baıtaq elimizdegi bir ǵana oqıǵa! Qazir Qazaqstan Qarýly Kúshteri aıaǵynan tik turdy. Jaýyngerleri az ǵana ýaqyt (12 aı) ishinde ǵylymnyń eń sońǵy jetistigi – áskerı sýpertehnıkalardyń «qulaǵynda oınap», daǵdylanyp aldy. TMD-nyń áskerı jattyǵý jarystarynda qazaqstandyq jaıaý áskerdiń de, motoatqyshtardyń da, tankishilerdiń de san ret jeńimpaz bolǵanyn kórip te, kýá bolyp ta júrmiz.  Janyń súısinedi! Aeroutqyr kúshter quramalarynda qyzmet etken jaýyngerler men álem elderinde beıbitshilik mıssııasyna qatysyp, órligin tanytqan jigitterimizdiń áskerı tabystary óz aldyna!.. Bıylǵy Almatynyń kúzgi shaqyrylymyna boljaý jasaǵan mamandar bolashaq jaýyn­gerlerdiń 80 paıyzǵa jýyǵynyń densaýlyǵynyń áskerı talaptarǵa saı kelgenin jarııa etti. Úzdik kórsetkish! Osydan úsh jyl buryn halyq depýtatynyń «maıtaban, kózi nashar kóretin, áljýaz jastar úshin Qarýly Kúshterimizde  qurylys batalondaryn quraıyq» degen sózi kereksiz bolyp qaldy! О́ıtkeni, jas mem­lekettiń jastary da ósti. Olar – Otan aldyndaǵy boryshyn oryndaýǵa ázir! Osy ulandardyń arasynda áskerge Dáýir­bekshe daıyndalyp barǵan  talaı jastyń júrgeni daýsyz! Aq jol, saǵan kúzgi shaqy­rylym! Talǵat Cúıinbaı, «Egemen Qazaqstan»  ALMATY